Η κτηνώδης πραγματικότητα του πολέμου στην Ουκρανία: Η μαρτυρία ενός Καναδού τραυματιοφορέα

Μια από τις πιο σουρεαλιστικές εικόνες του σύγχρονου πολέμου περιγράφεται από τον Άλεξ, έναν Καναδό παραϊατρό από το Οντάριο, ο οποίος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία.

Ενώ βρισκόταν οχυρωμένος στην Αβντιίβκα, υπό τον συνεχή κρότο των ρωσικών πυροβόλων και την απειλή της επικείμενης πτώσης της πόλης, παρακολουθούσε στο κινητό του, μέσω δορυφορικού διαδικτύου Starlink, ένα βίντεο του YouTube που ανέλυε ακριβώς αυτό που ζούσε εκείνη τη στιγμή: την κατάρρευση της άμυνας της πόλης.

Αυτή η παράδοξη στιγμή, όπου η ψηφιακή ανάλυση συναντά την ωμή πραγματικότητα της επιβίωσης, αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της εμπειρίας του Άλεξ, ο οποίος έχει ολοκληρώσει τέσσερις εθελοντικές αποστολές στην Ουκρανία από το 2022 και ετοιμάζεται για την πέμπτη.

Ο Άλεξ, έχοντας πενταετή εμπειρία ως διασώστης στον Καναδά, αποφάσισε να συνδράμει όταν συνειδητοποίησε τις τεράστιες ελλείψεις σε ιατρική εκπαίδευση και προσωπικό στην Ουκρανία.

Εντασσόμενος στον Ουκρανικό Εθελοντικό Στρατό (UDA), γρήγορα διαπίστωσε μια σκληρή αλήθεια: προτιμούσε να επιχειρεί στο πλευρό των ντόπιων Ουκρανών παρά με άλλους δυτικούς εθελοντές.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, πολλοί Δυτικοί φτάνουν στο μέτωπο με ψευδαισθήσεις μεγαλείου, νομίζοντας ότι είναι πρωταγωνιστές σε ταινία δράσης ή ότι θα αλλάξουν μόνοι τους την έκβαση του πολέμου.

Αντίθετα, οι Ουκρανοί μάχονται για την επιβίωση της πατρίδας τους, χωρίς να αποζητούν δόξα ή διαδικτυακή φήμη, γεγονός που τους καθιστά πιο πειθαρχημένους και αξιόπιστους συντρόφους.

Η προσαρμογή στα ιατρικά δεδομένα του πεδίου ήταν βίαιη. Ο Άλεξ ήρθε αντιμέτωπος με ελλιπή εκπαίδευση, όπου στρατιώτες δεν γνώριζαν καν πώς να αφαιρέσουν γρήγορα ένα τουρνικέ από τη συσκευασία του, αλλά και με νοοτροπίες που αψηφούσαν τη λογική ασφαλείας, όπως ιατρικό προσωπικό που αγνοούσε τα πρωτόκολλα προστασίας βασιζόμενο απλώς στην τύχη του παρελθόντος.

Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, ήταν η συνειδητοποίηση ότι οι γιατροί και οι διασώστες αποτελούν στόχο προτεραιότητας για τις ρωσικές δυνάμεις. Στο μέτωπο της Ουκρανίας, ο κόκκινος σταυρός δεν προσφέρει προστασία, αλλά λειτουργεί ως στόχαστρο. Οι Ρώσοι γνωρίζουν ότι εξουδετερώνοντας έναν διασώστη, πλήττουν ανεπανόρθωτα το ηθικό και την επιχειρησιακή ικανότητα της μονάδας, με αποτέλεσμα οι διασώστες να μην φέρουν πλέον διακριτικά και να κρύβουν την ιδιότητά τους.

Η φύση του πολέμου έχει αλλάξει δραματικά από το 2022 έως σήμερα, κυρίως λόγω της κυριαρχίας των drones. Ο Άλεξ περιγράφει πως το 2023 μπορούσαν να πλησιάσουν με όχημα έως και 400 μέτρα από τις ρωσικές θέσεις. Σήμερα, η προσέγγιση ακόμη και στα 4 χιλιόμετρα θεωρείται αποστολή αυτοκτονίας. Ο ουρανός έχει γεμίσει με δεκάδες χιλιάδες drones κάθε μήνα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου τίποτα δεν μένει κρυφό.

Η τεχνολογία έχει εξελιχθεί τόσο, που οι Ρώσοι χρησιμοποιούν πλέον drones με οπτική ίνα, τα οποία δεν επηρεάζονται από τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου (jammers), καθιστώντας την εκκένωση τραυματιών έναν εφιάλτη. Οι λεγόμενοι αντι-θερμικοί μανδύες, που υποτίθεται ότι κρύβουν τη θερμότητα του σώματος από τις κάμερες, αποδεικνύονται στην πράξη άχρηστοι μετά από λίγα λεπτά χρήσης, αφήνοντας τους στρατιώτες εκτεθειμένους.

Μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές για τον ίδιο ήταν τον Απρίλιο του 2023 στην Αβντιίβκα, όταν η ομάδα του βρέθηκε εν μέσω σφοδρών πυρών πυροβολικού και πολυβόλων. Ο αρχικός πανικός και ο φόβος της αιχμαλωσίας -μια μοίρα που θεωρείται χειρότερη από τον θάνατο λόγω της βάναυσης μεταχείρισης των αιχμαλώτων- μετατράπηκαν σε μια ψύχραιμη αποδοχή της κατάστασης. Οι σύντροφοί του τού είπαν αργότερα ότι εκείνη ήταν η μέρα που «έγινε άντρας», σηματοδοτώντας τη μετάβασή του από έναν εκπαιδευμένο παραϊατρικό σε έναν μπαρουτοκαπνισμένο βετεράνο.

Ο εξοπλισμός επιβίωσης έχει προσαρμοστεί ανάλογα με τις απειλές. Ο Άλεξ ξόδεψε χιλιάδες δολάρια από προσωπικούς πόρους για να αγοράσει επιπλέον μαλακή θωράκιση για τον λαιμό, τους ώμους και τη βουβωνική χώρα, καθώς ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι πλέον οι σφαίρες, αλλά τα θραύσματα από τις εκρήξεις των drones και των βομβών.

Η «Γκρίζα Ζώνη», η περιοχή δηλαδή μεταξύ των δύο στρατών, έχει διευρυνθεί σημαντικά, γεμάτη λάσπη και κατεστραμμένους δρόμους, κάνοντας τη διακομιδή τραυματιών μια χρονοβόρα και επικίνδυνη διαδικασία.

Γι’ αυτόν τον λόγο, ο ίδιος βλέπει το μέλλον της διάσωσης στα μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους (UGVs), τα οποία θα μπορούν να απομακρύνουν τραυματίες χωρίς να ρισκάρουν τις ζωές ιατρικών ομάδων.

Παρά την ψυχολογική φθορά και την «κόπωση του πολέμου» που παρατηρεί στη διεθνή κοινότητα, ο Άλεξ παραμένει αφοσιωμένος στον σκοπό του. Έχει ιδρύσει τη δική του Μη Κυβερνητική Οργάνωση, την RIMS (Rapid International Medical Support), με στόχο να οργανώσει καλύτερα την παροχή βοήθειας και την εκπαίδευση.

Η εμπειρία του από την πρώτη γραμμή, όπου πόλεις ολόκληρες ισοπεδώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες και η ζωή κρέμεται από τον ήχο ενός drone, τον έχει πείσει ότι η συνεχής υποστήριξη, έστω και με τα πιο μικρά μέσα, είναι κρίσιμη για την επιβίωση της Ουκρανίας.

Η συνέντευξη του Άλεξ: