Ακρίβεια: Οι Έλληνες είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον και έχουν λόγο για αυτό

Σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο και γεμάτο προκλήσεις παγκόσμιο περιβάλλον οι πολίτες επιθυμούν να δοθεί προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού, της αύξησης των τιμών και του κόστους διαβίωσης. Με τους μισθούς και τις συντάξεις να τελειώνουν νωρίς, την ακρίβεια να σαρώνει και τις αντοχές των νοικοκυριών εξαντλούνται οι Έλληνες δείχνουν απαισιόδοξοι για το μέλλον και αυτό δεν κρύβεται…

Ο μισθός τελειώνει νωρίς, οι ανάγκες όμως δεν περιμένουν…

Οι υψηλές τιμές συνεχίζουν να επηρεάζουν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Σε εθνικό επίπεδο, ο πληθωρισμός, η αύξηση των τιμών και το κόστος διαβίωσης (41%) είναι και πάλι στις κορυφαίες προτεραιότητες που οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η απαισιοδοξία των… Ελλήνων

Στο τελευταίο ευρωβαρόμετρο οι Έλληνες εμφανίζονται πιο ανήσυχοι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων, όπως το κόστος διαβίωσης ενώ περισσότεροι από τους μισούς εμφανίζονται απαισιόδοξοι για το μέλλον.

Πιο αναλυτικά, το 52% των πολιτών στην ΕΕ δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ποσοστό που στην Ελλάδα ανέρχεται στο 56%. Απαισιοδοξία για το μέλλον της ΕΕ εκφράζει το 39% των ερωτηθέντων στην ΕΕ, έναντι 53% στην Ελλάδα, ενώ για το μέλλον της χώρας τους απαισιόδοξο δηλώνει το 41% των ευρωπαίων πολιτών, έναντι 56% των Ελλήνων.

Ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης αναφέρονται ως «κορυφαία προτεραιότητα» που πρέπει να αντιμετωπιστεί, από το 41% των πολιτών στην ΕΕ και από το 53% στην Ελλάδα. Η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας συγκεντρώνουν ποσοστά 35% στην ΕΕ και 60% στην Ελλάδα.

Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι πολίτες εκτιμούν πως το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό, το 28% στην ΕΕ και το 39% στην Ελλάδα προβλέπει επιδείνωση τα επόμενα πέντε χρόνια.

Η έρευνα του φθινοπωρινού ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 διεξήχθη από τις 6 έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 26.453 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.

Επιβεβαιώνει το πρόβλημα

Τα αποτελέσματα της έρευνας συμπλέουν σε απόλυτο βαθμό με ανάλογες έρευνες εγχώριων θεσμικών φορέων που αναδεικνύουν τον βαθμό εξάντλησης των νοικοκυριών από τη συνεχιζόμενη «επέλαση» του πληθωρισμού, την αδιάκοπη ακρίβεια και εν τέλει το κόστος διαβίωσης που παρά τις αυξήσεις των μισθών γίνεται δυσβάστακτο.

H εκκίνηση του 2026 επιβεβαιώνει κάποιους από τους μεγαλύτερους φόβους των ελληνικών νοικοκυριών…  Το κόστος ζωής εξακολουθεί να πιέζει σημαντικά και η κατάσταση αυτή μόνο τυχαία δεν είναι καθώς διεθνείς πιέσεις και εγχώριες ιδιαιτερότητες στην αγορά κρατούν ζωντανό το «τέρας».

Η έκρηξη τιμών την τελευταία εξαετία (2020-2025) συνεχίζεται, όχι απαραίτητα με τους φρενήρεις ρυθμούς των προηγούμενων χρόνων.

Στα ράφια των καταστημάτων τροφίμων, οι καταναλωτές… στενάζουν. Βασικά αγαθά, που κάποτε θεωρούνταν προσιτά έχουν μετατραπεί σε είδη πολυτελείας.

Στο 2,8% «έκλεισε» ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2026 (1,7% στην Ευρωζώνη), σύμφωνα με σύμφωνα με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή της Eurostat.

Στις έρευνες καταναλωτικής εμπιστοσύνης του ΙΟΒΕ, το ποσοστό των νοικοκυριών που «μόλις τα βγάζουν πέρα» κυμαίνεται σταθερά γύρω στο 60%.

Το «καράβι»… δεν στρίβει

Η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αποτελεί μια αποκαλυπτική ακτινογραφία της οικονομικής πραγματικότητας που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Μέσα από τα διαχρονικά δεδομένα που συγκεντρώνει και καλύπτουν περίπου όλη την περίοδο των διαδοχικών κρίσεων των τελευταίων ετών, παρέχει μία αρκετά διαφωτιστική εικόνα σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης, την καθημερινότητα και την οικονομική πραγματικότητα.

Ρίχνει «φως» στις οικονομικές δυσχέρειες που αντιμετωπίζει μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών με το πρώτο ανησυχητικό σημάδι να αφορά τις δυσκολίες που επηρεάζουν πλέον όχι μόνο τα οικονομικά αδύναμα νοικοκυριά αλλά και τα μεσαία εισοδήματα (π.χ. έως 25.000 ευρώ οικογενειακό ετήσιο εισόδημα).

Το ποσοστό των νοικοκυριών που το εισόδημά τους τελειώνει πριν το τέλος του μήνα έφτασε το υψηλότερο σημείο του διαχρονικά το 2025, αυξημένο κατά 2,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά (62,1% έναντι 60,0%). Επίσης, στα νοικοκυριά που δήλωσαν ότι το εισόδημά τους δεν φτάνει ως το τέλος του μήνα, πλέον αυτό επαρκεί κατά μέσο όρο για 18 ημέρες (έναντι 19 το 2024).

Οικονομική ανασφάλεια

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έρευνας, δεν είναι τυχαία η περαιτέρω αύξηση των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν σοβαρές στερήσεις και οικονομική ανασφάλεια.

Ενδεικτικά, το 12,1% των νοικοκυριών δήλωσε το ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν για την κάλυψη των βασικών του αναγκών (έναντι 11,7% το 2024), 54,0% ότι χρειάζεται να κάνει περικοπές προκειμένου να καλύψει τα αναγκαία (έναντι 52,2% το 2024) και 55,7% ότι δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ή θα μπορούσε να αντιμετωπίσει με μεγάλη δυσκολία ένα έκτακτο έξοδο της τάξης των 500€ (έναντι 58,3% το 2024).

Από την επεξεργασία των στοιχείων προκύπτει ότι η ακρίβεια επιμένει και έχει εμφανείς επιπτώσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και στη δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν τις ανάγκες τους.

Αν και οι πληθωριστικές πιέσεις, βάσει των επίσημων δεικτών, υποχωρούν σταδιακά σε σχέση με την έκρηξη του 2022, η υποχώρηση αυτή είναι ανισομερής, αφού ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά πλήττει δυσανάλογα πολύ τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Τα τρόφιμα, η ενέργεια και τα καύσιμα (κίνησης/ θέρμανσης) είναι οι κατηγορίες δαπανών όπου οι αυξήσεις γίνονται περισσότερο αισθητές.

Αν και η κυβέρνηση επιμένει σε «ενέσεις» αισιοδοξίας καλλιεργώντας ένα κλίμα συνετής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας που την «καρπώνονται» οι πολίτες, οι πιέσεις στο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών επιμένουν και μάλιστα -παρά τις προφανείς ανισότητες- τείνουν να επηρεάσουν όλο και ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, αγγίζοντας πλέον και τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα.