Το «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα» κατακτά τον κόσμο των πληρωμών

Τα χρόνια της Covid η έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου ήταν ανάλογη με το ρυθμό των επιμολύνσεων από τον φονικό ιό. Μαζί με τις εξ’ αποστάσεως, διαδικτυακές αγορές αναπτύχθηκε και η συναλλακτική πρακτική του «ψώνισε τώρα και πλήρωσε αργότερα». Τα χρόνια των αποστάσεων και των εγκλεισμών ευτυχώς πέρασαν. Τα μαγαζιά σήκωσαν πάλι τα ρολά και οι καταναλωτές άφησαν κατά μέρος τις οθόνες για να επιστρέψουν στις βιτρίνες και κυρίως για να περιπλανηθούν ανάμεσα στα ράφια και να χαϊδέψουν τα αντικείμενα του πόθου τους.

Και όμως! Όπως τα χρόνια που ακολούθησαν την πανδημία έδειξαν ότι η πανδημική ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου δεν ήταν προσωρινή αλλά ήρθε για να μείνει, έτσι και το «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα» φαίνεται πως εδραιώνεται και απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρό ανταγωνιστή ακόμα και των τραπεζών, των παραδοσιακώς αρμοδίων δηλαδή για τη χορήγηση πιστώσεων στους καταναλωτές.

Αυτό έδειξε έρευνα της Adobe Analytics, η οποία κάλυψε την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων (1η Νοεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2025) και κατέγραψε στις ΗΠΑ σημαντική αύξηση της πρακτικής αυτής, που διευκολύνει τους διαδικτυακούς καταναλωτές που αντιμετωπίζουν «ταμειακό πρόβλημα».

Ασφαλώς τα μεγέθη δεν συγκρίνονται με εκείνα της πανδημικής περιόδου. Αλλά συγκριτικά με το 2024 οι συνολικές χρηματοδοτήσεις στο πλαίσιο του «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα» αυξήθηκαν κατά 10% και έφθασαν τα 20 δισ. δολάρια, όταν κατά την ίδια περίοδο ο τζίρος του ηλεκτρονικού εμπορίου αυξήθηκε μόνο κατά 6,8%, φθάνοντας τα 257,8 δισ. δολάρια.

Η χαρά του εμπόρου

«Οι γίγαντες του κλάδου, όπως οι Affirm, Klarna, AfterPay και PayPal, που προσφέρουν στους καταναλωτές επιλογές διαδικτυακής πληρωμής με δόσεις, είναι πλέον πανταχού παρόντες», γράφει η ρεπόρτερ της «Les Echos», Μαριόν Ελμάν.

«Οι πληρωμές με διαχωρισμό, οι οποίες επιτρέπουν στους πελάτες να πληρώνουν για τις αγορές τους σε πολλές δόσεις δίχως τόκους και με λίγα μόνο κλικ, έχουν γίνει καθημερινότητα στον κόσμο των συναλλαγών. Και είναι εξαιρετικά δημοφιλείς στους εμπόρους, επειδή βοηθούν στην καλύτερη προώθηση των προϊόντων τους και στην αύξηση του τζίρου τους, αφού συμβάλλουν στην αύξηση της μέσης αξίας των παραγγελιών. Εξάλλου, δεν περιορίζονται πλέον μόνο σε ηλεκτρονικές αγορές, αλλά κερδίζουν έδαφος και στα φυσικά καταστήματα», εξηγεί η γαλλίδα ρεπόρτερ.

Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας (Fed), στις ΗΠΑ το 15% των ενηλίκων είχε ήδη χρησιμοποιήσει το «Pay Later» για κάποιες από τις αγορές του έως το έτος 2024, ενώ το 2022 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 12%. Οι ποιοτικές έρευνες έδειξαν ότι περίπου ένας στους πέντε Αμερικανούς καταναλωτές κάτω των 45 ετών (το 20% δηλαδή) χρησιμοποίησε το «Pay Later», σε σύγκριση με το μόλις 8% των ατόμων άνω των 60 ετών. Δεν εκπλήσσει βέβαια το εύρημα αυτό αφού, κακά τα ψέματα, όποιος επιζητεί πίστωσεις χρημάτων οφείλει να διαθέτει και επαρκή πίστωση χρόνου για να τα ξεπληρώσει.

Εξειδίκευση

«Οι γίγαντες του ‘Pay Later’ κατάφεραν να επωφεληθούν από τη διακοπή του Apple Pay Later το 2024, καθώς η εταιρεία των διάσημων iPhone και iPad εγκατέλειψε το πρόγραμμα τμηματικών πληρωμών που ανέπτυσσε η ίδια προκειμένου να συνεργαστεί με την αμερικανική Affirm, τη σουηδική Klarna και άλλες που ειδικεύονται στον τομέα αυτό των πληρωμών. Αυτές οι εταιρείες έχουν επίσης ενσωματώσει και άλλα ‘πορτοφόλια’, όπως το Google Pay, καθιστώντας τα διαθέσιμα για κάθε πληρωμή», γράφει χαρακτηριστικά η ρεπόρτερ της «Les Echos».

Η όλη διαδικασία προώθησε δηλαδή την εξειδίκευση δίνοντας ταυτόχρονα στους μεγάλους παίκτες την ευκαιρία να επεκτείνουν τα δίκτυά τους. Τον περασμένο Δεκέμβριο η Affirm ανανέωσε για άλλα πέντε χρόνια τη συνεργασία της με την Amazon στις ΗΠΑ, καθώς εφέτος λήγει η πρώτη συμφωνία που υπογράφηκε το 2021. Αυτό επιτρέπει στην Affirm να συνεχίσει να προσφέρει λύσεις πληρωμής με δόσεις στους πελάτες της κορυφαίας στον κλάδο του ηλεκτρονικού εμπορίου εταιρείας του Τζεφ Μπέζος.

Η Klarna ωστόσο ξεπέρασε την Affirm, υπογράφοντας πέρυσι μια σημαντική συνεργασία με την OnePay, τον βραχίονα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών της κορυφαίας αμερικανικής αλυσίδας πολυκαταστημάτων λιανικού εμπορίου Walmart. «Αυτό επιτρέπει στη σουηδική εταιρεία να προσφέρει τις υπηρεσίες της στους πολυάριθμους πελάτες της αλυσίδας, τόσο για διαδικτυακές αγορές όσο και για τις φυσικές αγορές τους στα καταστήματα.

Ανοίγει η βεντάλια

Η Klarna υπέγραψε επίσης μια συνεργασία το 2025 με την αμερικανική εταιρεία DoorDash, μια εταιρεία που ειδικεύεται στις κατ’ οίκον διανομές νωπών τροφίμων και έτοιμου φαγητού.
Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, όπως η ολλανδική εταιρεία Adyen και η αμερικανική Stripe, έχουν επίσης συμβάλει στη διάδοση του «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα», καθιστώντας τον τρόπο αυτό μια αξιόπιστη επιλογή στο λογισμικό που χρησιμοποιεί ο εμπορικός κόσμος ανεξαρτήτως του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται.

Ανοίγει λοιπόν η βεντάλια εφαρμογών του «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα», αφού η όλη δραστηριότητα δεν προορίζεται πλέον για τις αγορές διαρκών καταναλωτικών αγαθών του τομέα της τεχνολογίας ή των οικιακών συσκευών, αλλά «εξυπηρετεί επίσης τη χρηματοδότηση ταξιδιών και βέβαια τις αγορές προϊόντων ένδυσης, ομορφιάς, ακόμη και την πληρωμή καλαθιών σούπερ μάρκετ», όπως σημειώνει η Μαριόν Ελμάν της «Les Echos».

Και τραπεζικές υπηρεσίες

Το άνοιγμα της βεντάλιας εφαρμογών και εν γένει η μεγάλη ανάπτυξη του «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα» έδωσαν την ιδέα στις ηγέτιδες του κλάδου Affirm και Klarna να εκδώσουν δικές τους πιστωτικές κάρτες σε συνεργασία με τη Visa, αποκτώντας έτσι τη δυνατότητα να αποκτήσουν αδιαμεσολάβητη πρόσβαση σε όλους τους εμπόρους που συνεργάζονται με το δίκτυο Visa.

Η Klarna λάνσαρε την κάρτα της τον περασμένο Ιούλιο στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Οκτώβριο στην Ευρώπη. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι έχει ήδη εκδώσει 4 εκατομμύρια κάρτες παγκοσμίως. «Από τις αρχές Δεκεμβρίου, στη Γαλλία είναι δυνατή η πληρωμή με την Klarna χρησιμοποιώντας το Apple Pay, είτε online είτε στην ηλεκτρονική εφαρμογή είτε σε καταστήματα με την κάρτα», γράφουν οι «Les Echos».

Αντεπίθεση

Οι τράπεζες και οι εξειδικευμένοι πάροχοι πιστωτικών καρτών βέβαια δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια. Αποφάσισαν να πληρώσουν τις Affirm και Klarna με το ίδιο νόμισμα και έτσι, αντί να χάνουν πελάτες, η Visa και η MasterCard προσφέρουν ήδη στις τράπεζες προγράμματα που τους επιτρέπουν να δημιουργούν οι ίδιες υπηρεσίες τύπου «ψώνισε τώρα, πλήρωσε αργότερα».

«Τα μεγάλα διεθνή δίκτυα καρτών θέλουν οπωσδήποτε να διατηρούν τον έλεγχο των συναλλαγών προκειμένου να καταγράφουν τα σχετικά δεδομένα», εξηγεί ο Γκιγιόμ Ιριμπαράν, διευθυντής του κλάδου συμβούλων στην Galitt – Sopra Steria. Ωστόσο, οι πληρωμές με δόσεις παρακολουθούνται στενά από τις ρυθμιστικές αρχές. Ενώ τα ποσοστά αθέτησης φαίνεται να περιορίζονται στο 2%, το ποσοστό των χρηστών που έχουν χάσει τουλάχιστον μία πληρωμή αυξήθηκε από 18% σε 24% το διάστημα 2023-2024 στις ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία της Fed.

Αλλά «όταν οι καταναλωτές χάνουν πληρωμές, ευλόγως αυξάνονται οι προμήθειες που εισπράττουν οι πάροχοι των υπηρεσιών πληρωμής», υπογραμμίζει η «Les Echos». «Πρόκειται ουσιαστικά για μικροδάνεια, τα οποία στη Γαλλία εξυπηρετούν όλο και περισσότερο σε περιπτώσεις ελάφρυνσης χρέους», εξηγεί η ρεπόρτερ της εφημερίδας.

Πηγή: ot.gr