«Από τύχη ζούμε» επεισόδιο 4.568

Ποια είναι η σχέση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησης του με την οχύρωση της χώρας από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης; Αν έκρινε κανείς από το πόσο συχνά αναφέρεται στις συνέπειες της, στις ομιλίες του στο εξωτερικό, θα περίμενε ότι η Ελλάδα αποτελεί χώρα πρότυπο που διαθέτει ολιστικό σχέδιο αντιμετώπισης των προβλημάτων.

Έξω πάμε καλά

Λίγους μήνες αφού ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 74ης Συνέλευσης του ΟΗΕ αναφερόταν στη κλιματική αλλαγή: «Για να επιτύχει αυτούς τους στόχους, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει την κλιματική αλλαγή ως βασικό στοιχείο της ατζέντας της. Δεν αφορά μόνο στην αμυντική στρατηγική για την προστασία των δασών μας από τις πυρκαγιές και τις παραλίες μας από τη διάβρωση και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Πρόκειται για την αξιοποίηση του μοναδικού μας φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς ως συγκριτικού πλεονεκτήματος που θα οδηγήσει σε βιώσιμη ανάπτυξη».

Αντίστοιχη αναφορά έκανε και στην 75η Συνέλευση του ΟΗΕ (2020) αλλά και στην 76η (2021) όταν ήθελε να είναι «ξεκάθαρος» κι έλεγε πως «πλέον δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή, το ζήτημα είναι η αντιμετώπιση μιας οξείας κλιματικής κρίσης». Αλλά και το 2022 πήγε ένα βήμα παραπέρα και μίλησε για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην πολιτιστική και φυσική κληρονομιά. Τα άλλα μάλλον τα είχαμε λύσει… Στην 78η γενική συνέλευση του ΟΗΕ, το 2023, μίλησε για τα «καταστροφικά φαινόμενα» που στοιχειοθετούν «τη νέα πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής».

Συνεπής ο πρωθυπουργός και το 2024 στην 79η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ενέταξε την κλιματική κρίση στις «προκλήσεις που θέτουν σε κίνδυνο το παρόν και το μέλλον μας». Και για να μην αναρωτιέστε, και στην 80η Γενική Συνέλευση είπε πως «Μία από τις παγκόσμιες προκλήσεις που συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται είναι η κλιματική αλλαγή…».

Συνάγεται, πως για να γίνεται αναφορά επί έξι χρόνια συνεχόμενα στο ζήτημα της κλιματικής κρίσης σε ένα τόσο σημαντικό διεθνές φόρουμ, τότε ο πρωθυπουργός ιεραρχεί πολύ ψηλά στην ατζέντα το θέμα. Και δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε, τι άλλο θα είχε συμβεί στη χώρα που έχει ζήσει Ηλεία, Μάνδρα και Μάτι κατά την επταετία πλέον Μητσοτάκη, αν δεν αξιολογούσε την κλιματική κρίση ως προτεραιότητα;

Φυσικές καταστροφές: 2019-2026

Αν κι όπως όλα δείχνουν έξω πάμε καλά, στο εσωτερικό η πραγματικότητα απέχει από τις πρωθυπουργικές διακηρύξεις για «την αντιμετώπιση μιας οξείας κλιματικής κρίσης». Δεν έχουμε ζήσει λίγα τα τελευταία 7 χρόνια.

Το 2020 μας χτύπησε ο «Ιανός» με εκτεταμένες πλημμύρες και τεράστιες ζημιές και βέβαια 4 νεκρούς. Τον Φεβρουάριο του 2021 ήρθε η χιονοκαταιγίδα «Μήδεια» που στοίχισε τη ζωή σε 4 ανθρώπους. Το ίδιο καλοκαίρι, κάηκαν πάνω από 1.300.000 στρέμματα προκαλώντας τη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή των τελευταίων ετών και την καταστροφή της βόρειας Εύβοιας με 520.000 καμένα στρέμματα.

Τον Ιανουάριο του 2022 μας ήρθε η χιονοκαταιγίδα «Ελπίδα» που εγκλώβισε τους οδηγούς στην Αττική Οδό επί ώρες, τότε οι αρμόδιοι έλεγαν ότι περίμεναν την χιονόπτωση πιο αργά γι’ αυτό δεν πήραν μέτρα από το πρωί.

Το καλοκαίρι του 2023, στην Δαδιά του Έβρου, η χώρα είδε τη μεγαλύτερη σε έκταση πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 942.500 στρέμματα καμένης γης. Το δάσος της Δαδιάς καιγόταν για 16 συνεχόμενες ημέρες. Εκεί μάλιστα, αναφορές για περίπου 20 ανθρώπους που βρέθηκαν απανθρακωμένοι πέρασαν στα ψιλά καθώς επρόκειτο για μετανάστες. Στάχτη έγιναν και υψηλής οικολογικής αξίας περιοχές, όπως το 58% του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς, συμπεριλαμβανομένου και του μεγαλύτερου μέρους της αποικίας φωλεοποίησης του μαυρόγυπα. Το ίδιο καλοκαίρι, κατακαίγονταν επί έξι ημέρες περισσότερα από 120.000 στρέμματα εν μέσω τουριστικής σεζόν στη Ρόδο με τους τουρίστες να απομακρύνονται από θαλάσσης. Το Φθινόπωρο ήταν η σειρά του Daniel να «πνίξει» τη Θεσσαλία που μέτρησε 17 νεκρούς και 700.000 στρέμματα πλημμυρισμένα καθιστώντας τον, την χειρότερη πλημμύρα στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Αργότερα, πάλι το φθινόπωρο του 2023 ο Elias χτύπησε ξανά τη πολύπαθη Μαγνησία αλλά και τη Στερεά, αφήνοντας και 4 νεκρούς πίσω του.

Τον επόμενο χειμώνα, το 2024, η κακοκαιρία ξαναχτύπησε επιβαρυμένες από τον Daniel περιοχές πλήττοντας ακόμη περισσότερο τις ήδη προβληματικές υποδομές. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, η φωτιά που ξεκίνησε από τον Βαρνάβα στην Αττική μπήκε στον αστικό ιστό κι έφτασε στα Βριλήσσια και το Χαλάνδρι όπου απανθρακώθηκε και μια εργαζόμενη που εκείνη την ώρα βρισκόταν στην εργασία της. Η συγκεκριμένη πυρκαγιά ήταν από τις σοβαρότερες μετά το 2021.

Το καλοκαίρι του 2025, ήμασταν στο ίδιο έργο θεατές, δεκάδες χιλιάδες στρέμματα έγιναν στάχτη σε Εύβοια, Κρήτη, Πελοπόννησο και στα νησιά ενώ στην Πάτρα έφτασαν να εκκενωθούν περιοχές στο κέντρο της πόλης γιατί ξέφυγε η φωτιά. Κι ήρθε ο Χειμώνας ετούτος, και με μια βροχή, δυνατή, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ο ένας λιμενικός, εν ώρα εργασίας ενώ προσπάθησε να ασφαλίσει ένα σκάφος και μια εκπαιδευτικός που παρασύρθηκε από χείμαρρο στην Άνω Γλυφάδα. Και φέτος, ρέματα υπερχείλισαν, ο Κηφισός, ο Ιλισός, ο Ποδονίφτης, η Πικροδάφνη έφτασαν σε οριακό σημείο.

Η συνταγή της διαχείρισης της κρίσης

Κι αναρωτιέμαι, ποια είναι πλέον η δικαιολογία; Τα μνημόνια και η μακρά περίοδος λιτότητας τελείωσε, έτσι μας λένε, η ανάπτυξη έχει έρθει, η οικοδομή και το real estate «θάλλουν», οι ξένοι αγοράζουν ένα ένα τα φιλέτα. Μελέτη της Henley & Partners επιβεβαιώνει πως η Ελλάδα αναδεικνύεται ως κορυφαίος προορισμός για golden visa όχι μόνο λόγω φορολογικών κινήτρων αλλά και λόγω – προσέξτε το – «μεσογειακής ποιότητας ζωής». Η υπεύθυνη κυβέρνηση των αρίστων, σύστησε υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας το 2021 μετά τις φωτιές, έφερε κι υπουργό που είχε διατελέσει Επίτροπος στας Ευρώπας και τα ήξερε τα θέματα, για να τον αλλάξει το φθινόπωρο του 2023 κι αφού είχε κατακαεί η χώρα. Μετά από κάθε καταστροφή, αντί να ανεβάζει τον πήχη, τον κατεβάζει επιλέγοντας ως μέτρο την τραγωδία του Ματιού και πανηγυρίζει που λειτουργεί το 112 που σαφώς καλώς υπάρχει και στέλνει μηνύματα εκκένωσης.

Μετά από κάθε καταστροφή, η συνταγή είναι γνωστή, αφού οι κυβερνώντες μιλήσουν για την σφοδρότητα του φαινομένου, επισημαίνουν ότι πλέον υπάρχει το 112 κι έπειτα εξαγγέλλουν τη σύσταση μιας επιτροπής επιφορτισμένης με την εκπόνηση πλάνου για την ανοικοδόμηση με επικεφαλής διάφορους ημέτερους. Σημειώστε, ότι υπάρχουν καταγγελίες πως ακόμη δεν έχουν αποζημιωθεί πλήρως άνθρωποι που επλήγησαν από τον Daniel.

Τι σημαίνει για μία χώρα να φτάνουν οι πυρκαγιές μέσα στον αστικό ιστό της, να κατακαίνε επί εβδομάδες τα προστατευόμενα δάση της, να κλείνουν στο πρώτο χιόνι οι βασικές οδικές της αρτηρίες και να πεθαίνουν πολίτες από μια έντονη βροχή σε ένα από τα ακριβότερα προάστια της; Η κυβέρνηση της ΝΔ, είναι στο τιμόνι της χώρας τα τελευταία 7 χρόνια. Ποια είναι η δικαιολογία για το ότι μόλις το 10% των έργων που απαιτούνται για την αντιπλημμυρική προστασία της Αττικής έχουν αρχίσει να εκτελούνται; Στο σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας που έχει εκπονήσει η Περιφέρεια Αττικής συμπεριλαμβάνονται 158 έργα συνολικού προϋπολογισμού 1,2 δισ. ευρώ, αυτό παρουσιάστηκε το φθινόπωρο του 2024.  Οι πληροφορίες λένε πως από αυτά εκτελούνται τα 13, άλλα 17 έχουν δημοπρατηθεί και 8 θα δημοπρατηθούν έως τα τέλη Μαρτίου. Από το συνολικό προϋπολογισμό των έργων, έχουν διασφαλιστεί τα 165 εκ. ευρώ, κι αυτά από ευρωπαϊκούς πόρους.  Τα υπόλοιπα; Είναι στον αέρα;

Κι ενώ οι περισσότεροι από εμάς, αισθανόμαστε πως από τύχη ζούμε, ο πρωθυπουργός σε συνέντευξη που παραχώρησε το περασμένο Σάββατο ονειρεύεται η έκτη σεζόν του Emily in Paris να γυριστεί στην Ελλάδα. «Emily in Paris — γιατί όχι Emily in Athens; Μπορεί η έκτη σεζόν να μας επιφυλάσσει εκπλήξεις» είπε. Ναι, αν οι δημιουργοί θέλουν να την μετατρέψουν σε θρίλερ και δη, για γερά νεύρα. Φανταστείτε την γλυκιά Έμιλυ να περπατά αμέριμνη κι υπέρκομψη στην Αθηναϊκή Ριβιέρα και να παρασύρεται από χείμαρρο.