Από τις «ψυχεδελικές» αράχνες έως τα ευρωπαϊκά χέλια: 10 είδη που το 2026 βρίσκει στο χείλος της εξαφάνισης

Η απώλεια του φυσικού τους περιβάλλοντος, η αποδάσωση, το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων και η κλιματική αλλαγή ωθούν ολοένα και περισσότερα είδη προς την εξαφάνιση.

Οι περιβαλλοντολόγοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι ο πλανήτης «δεν μπορεί πλέον να αντέξει» την αναβολή ουσιαστικών κλιματικών και περιβαλλοντικών μέτρων.

Καθώς πλησιάζουμε στο 2030 – ορόσημο για πολλούς διεθνείς στόχους σχετικά με τη φύση και το κλίμα – η ανάγκη για άμεση δράση γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ σύμφωνα με το Euronews.

Στις 7 Ιανουαρίου, η διεθνής φιλανθρωπική οργάνωση Fauna & Flora δημοσίευσε τη λίστα «2026 Species to Watch», επισημαίνοντας δέκα είδη φυτών και ζώων που βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο.

Όπως τονίζει ο διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης, Kristian Teleki, η λίστα αυτή αποτυπώνει τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα πιο ευάλωτα είδη του κόσμου, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως «φάρος ελπίδας», αναδεικνύοντας ανθρώπους, κοινότητες και δράσεις που προσπαθούν να αντιστρέψουν την πορεία προς την εξαφάνιση.

Ευρωπαϊκό χέλι: Ένα αινιγματικό ψάρι σε ελεύθερη πτώση

Κάποτε κοινό σε ποτάμια και ακτές σε ολόκληρη την Ευρώπη, το ευρωπαϊκό χέλι βρίσκεται σήμερα σε δραματική παρακμή.

Τα τελευταία 25 χρόνια, ο πληθυσμός του στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει μειωθεί κατά 95%. Η υπεραλίευση, η ρύπανση, ο κατακερματισμός των οικοτόπων και το παράνομο εμπόριο αποτελούν τους βασικούς λόγους αυτής της πτώσης.

Anguilla anguilla

Παρότι δεν θεωρείται ιδιαίτερα «ελκυστικό» είδος, το ευρωπαϊκό χέλι παίζει κρίσιμο ρόλο στα οικοσυστήματα γλυκού νερού και παράκτιων περιοχών, αποτελώντας βασική πηγή τροφής για άλλα ζώα.

Η εξαφάνισή του θα είχε σοβαρές οικολογικές συνέπειες, γεγονός που καθιστά επιτακτική την περαιτέρω έρευνα και προστασία του.

Γιββώνας Cao-vit: Το δεύτερο σπανιότερο πρωτεύον στον κόσμο

Ο γιββώνας Cao-vit, γνωστός για το χαρακτηριστικό του κάλεσμα, θεωρούνταν εξαφανισμένος μέχρι το 2002.

View this post on Instagram

A post shared by Fauna & Flora (@faunafloraint)

Σήμερα, εκτιμάται ότι απομένουν μόλις 74. Η απώλεια γενετικής ποικιλότητας, η ενδογαμία και ο κίνδυνος απρόβλεπτων καταστροφών απειλούν σοβαρά το μέλλον του είδους.

Η Fauna & Flora σχεδιάζει νέα απογραφή το 2026, ελπίζοντας ότι οι μέχρι τώρα προσπάθειες αποκατάστασης των οικοτόπων θα έχουν θετικό αντίκτυπο στον πληθυσμό.

Ψυχεδελική γήινη τίγρη: Όταν η ομορφιά γίνεται κατάρα

Η ινδική ταραντούλα του ουράνιου τόξου εντυπωσιάζει με τα μεταλλικά, ιριδίζοντα χρώματά της.

Ζει αποκλειστικά στα τροπικά δάση των Western Ghats στην Ινδία, όμως η μοναδική της εμφάνιση την έχει καταστήσει στόχο του παράνομου εμπορίου κατοικίδιων ζώων.

Η υποβάθμιση των δασών και η παράνομη συλλογή έχουν μειώσει δραστικά τον πληθυσμό της. Ερευνητικές ομάδες και τοπικές κοινότητες εργάζονται πλέον από κοινού για την προστασία της, επενδύοντας στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση.

View this post on Instagram

A post shared by Tarantula Collective | Tarantula Care & Education (@tarantulacollective)

Μαύρη κιθάρα: «Μισό καρχαρίας, μισό σαλάχι»

Η μαύρη κιθάρα (Blackchin guitarfish), με το παράξενο σχήμα που θυμίζει συνδυασμό καρχαρία και σαλαχιού, είναι ενδημική της Μεσογείου και του ανατολικού Ατλαντικού.

Η υπεραλίευση, η καταστροφή των βυθών και οι χαμηλοί ρυθμοί αναπαραγωγής την έχουν οδηγήσει σε σοβαρό κίνδυνο εξαφάνισης.

Οι προσπάθειες επικεντρώνονται στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών και στη μείωση των αλιευτικών απωλειών.

Πανγολίνος του Temminck: Θύμα παράνομου εμπορίου

Ο πανγολίνος του Temminck, με τη χαρακτηριστική του κίνηση στα πίσω πόδια, απειλείται κυρίως από το παράνομο εμπόριο κρέατος και φολίδων. Παρά το ήρεμο και μοναδικό του τρόπο ζωής, παραμένει ένα από τα πιο εμπορεύσιμα θηλαστικά στον κόσμο.

Η δημιουργία κλινικών διάσωσης και επανένταξης στη Μοζαμβίκη αποτελεί μια σημαντική ελπίδα για το μέλλον του είδους.

Γεράκι: Από σύμβολο δύναμης σε απειλούμενο είδος

Το γεράκι, άρρηκτα συνδεδεμένο με την παράδοση της ιερακοτροφίας, έχει πληγεί σοβαρά από το διεθνές εμπόριο. Με λιγότερα από 30.000 γεράκια στη φύση, οι επιστήμονες προειδοποιούν για ραγδαία μείωση.

Η παρακολούθηση των πληθυσμών και η συλλογή δεδομένων αποτελούν βασικά εργαλεία για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών διατήρησης.

«Συννεφιασμένη» λεοπάρδαλη: Στόχος της μαύρης αγοράς

Η συννεφιασμένη λεοπάρδαλη (Clouded leopard) γίνεται στόχος κυνηγών για το εντυπωσιακό της τρίχωμα, αλλά και για τα δόντια και τα οστά της. Το παράνομο εμπόριο και η απώλεια ενδιαιτημάτων έχουν μειώσει δραστικά τους πληθυσμούς της στη Νοτιοανατολική Ασία.

Οι περιπολίες υπό την ηγεσία των τοπικών κοινοτήτων αποτελούν κρίσιμο μέτρο προστασίας.

Ιγκουάνα με ακανθώδη ουρά της Ουτίλα: Μια σπάνια επιτυχία

Ζώντας αποκλειστικά στα μαγκρόβια δάση ενός μικρού νησιού στην Ονδούρα, η ιγκουάνα της Ουτίλα παραμένει απειλούμενη.

Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες δείχνουν αύξηση του πληθυσμού της, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες δράσεις μπορούν να αποδώσουν καρπούς.

Fer de lance της Αγίας Λουκίας: Από φόβος σε εθνικό θησαυρό

Παρά την ισχυρή του δηλητηριώδη φύση, το φίδι αυτό δεν είναι επιθετικό.

Η άγνοια, όμως, οδηγεί συχνά στη θανάτωσή του. Η αλλαγή της δημόσιας αντίληψης αποτελεί βασικό στόχο των προγραμμάτων διατήρησης.

View this post on Instagram

A post shared by St. Lucia Times News (@stluciatimes)

Άγριες τουλίπες: Η σιωπηλή απειλή για τα φυτά

Δεν απειλούνται μόνο τα ζώα. Οι άγριες τουλίπες της Κεντρικής Ασίας, πρόγονοι των καλλιεργούμενων ποικιλιών, κινδυνεύουν από την υπερεκμετάλλευση, την αστικοποίηση και την κλιματική αλλαγή.

Η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες είναι καθοριστική για τη διατήρησή τους.

Ένα κατευθυντήριο αστέρι για το μέλλον

Η λίστα «2026 Species to Watch» δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή απωλειών, αλλά μια υπενθύμιση ότι η προστασία της βιοποικιλότητας είναι εφικτή όταν συνδυάζεται η επιστήμη, η τοπική γνώση και η πολιτική βούληση.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, αυτά τα είδη μάς καλούν να δράσουμε – πριν να είναι πολύ αργά.