Ο ξιφίας ζεσταίνει τα μάτια του για να κυνηγά καλύτερα

36

Το μυστήριο του γιατί οι ξιφίες θερμαίνουν τα μάτια τους, ενώ το σώμα τους πάντα παραμένει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, φαίνεται ότι λύθηκε από Αυστραλούς ερευνητές: τα ζεστά μάτια βλέπουν καλύτερα, ειδικά όταν τα νερά είναι σκοτεινά και η λεία κινείται γρήγορα.

Η ομάδα του Κέρστιν Φρίτσις στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ διαπίστωσε με πειράματα ότι τα μάτια του ξιφία λειτουργούν δέκα φορές ταχύτερα όταν είναι θερμά από ό,τι ψυχρά.

Όπως αναφέρει το Nature.com, οι ζωολόγοι γνώριζαν ήδη ότι ο ξιφίας (Xiphias gladius) θερμαίνει επιλεκτικά τα μάτια και τον εγκέφαλό του, δεν γνώριζαν όμως το γιατί.

Ο μηχανισμός θέρμανσης πρέπει να εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, αλλιώς το ψάρι δεν θα σπαταλούσε τόση ενέργεια για να κρατήσει τα μάτια του ζεστά. Από τα περίπου 25.000 είδη οστεοϊχθύων (ψαριών με κόκκαλα), μόνο τα 22 διαθέτουν μηχανισμό που θερμαίνει έστω και μέρος του σώματός τους, συνήθως το νευρικό σύστημα.

Τα μάτια του ξιφία έχουν μέγεθος μπάλας του τένις και θερμαίνονται μέχρι τους 28 βαθμούς Κελσίου από έναν ειδικά τροποποποιημένο μυ.

Η ομάδα του Φρίτσις ταξίδεψε στον Ειρηνικό, περίπου 1.000 χιλιόμετρα από το Χαβάη, προκειμένου να συλλέξει ξιφίες από το βάθος των 300 μέτρων όπου ζουν συνήθως. Μόλις οι ερευνητές έπιαναν ένα ψάρι, αφαιρούσαν από τα μάτια τους τους αμφιβληστροειδείς χιτώνες και τους εξέθεσαν σε μια σειρά από λάμψεις φωτός, ενώ η θερμοκρασία κυμαινόταν από 5 έως 25 βαθμούς Κελσίου.

Όπως διαπιστώθηκε, η αύξηση της θερμοκρασίας βελτίωσε τη λειτουργία των αμφιβληστροειδών, καθώς τους επέτρεπε να διακρίνουν καλύτερα πόσο γρήγορα αναβόσβηνε το φως.

Οι θερμότητα, πιστεύουν οι ερευνητές, αυξάνει την ταχύτητα μετάδοσης των νευρικών σημάτων, γι΄αυτό και τα ψάρια που διαθέτουν θερμορυθμιστικό μηχανισμό θερμαίνουν πρώτα απ όλα το κεφάλι τους.

Στο βάθος που χουν οι ξιφίες, η θερμοκρασία του νερού είναι περίπου τρεις βαθμοί Κελσίου. Σε αυτές τις συνθήκες, η αύξηση της θερμοκρασίας των ματιών στους 20 βαθμούς επιτρέπει στο ψάρι να διακρίνει κινούμενα αντικείμενα επτά φορές καλύτερα.

«Οι ξιφίες ζουν ουσιαστικά σε μια έρημο, με ελάχιστες πηγές τροφής διασκορπισμένες σε τεράστιες αποστάσεις. Όταν συναντούν λεία που κινείται ταχύτατα -όπως τα μεγάλα καλαμάρια- η ικανότητα αναγνώρισης της γρήγορης κίνησης αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα να πιάσουν τη λεία» εξηγεί ο Φρίτσις.

Η έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Current Biology.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ