Το Μουσείο της Περγάμου

Πριν λίγες εβδομάδες, η Πυξίδα «επισκέφτηκε» τα Μάρμαρα του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτήν τη φορά, επισκέπτεται κάποια άλλα… μάρμαρα σε ένα άλλο μουσείο και σε μια άλλη χώρα. Πηγαίνει στο μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο, εκεί όπου φιλοξενούνται αρχαιότητες προερχόμενες από άλλες χώρες εκτός της Γερμανίας.

Το μουσείο της Περγάμου βρίσκεται στο Νησί των Μουσείων (Museumsinsel), το οποίο στην ουσία είναι το βόρειο τμήμα του Spreeinsel, ενός νησιού μέσα στον ποταμό Spree, ο οποίος διασχίζει το Βερολίνο. Το Παλιό Μουσείο  (Altes Museum), το Νέο Μουσείο (Neues Museum), η Παλαιά Εθνική Πινακοθήκη (Alte Nationalgalerie) και το Bode Museum βρίσκονται επίσης εκεί. Το Μουσείο της Περγάμου είναι το τελευταίο που χτίστηκε εκεί, εν έτη 1930, με σκοπό να αποτελέσει την επέκταση του Bode, που τότε ονομαζόταν Kaiser-Friedrich-Museum, αλλά στη συνέχεια πήρε το όνομα του διευθυντή του, Wilhelm von Bode.

Υπέστη σοβαρές ζημιές κατά την επίθεση που δέχθηκε το Βερολίνο στο τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ευτυχώς όμως οι περισσότεροι από τους θησαυρούς του είχαν βρει καταφύγιο σε ασφαλή σημεία. Ο ρωσικός Κόκκινος στρατός πήρε στην κατοχή του αρκετά από τα εκθέματα, είτε ως λάφυρα πολέμου είτε προκειμένου να τα διασώσει από τις καταστροφές που ακολούθησαν τη λήξη του πολέμου, αλλά μέχρι το 1958 η πλειοψηφία των εκθεμάτων επεστράφη στο τότε Ανατολικό Βερολίνο.

Είναι πραγματικά απίστευτο αυτό που αντικρύζει με την είσοδό του στο Μουσείο. Αλήθεια πώς μπορεί κανείς να πιστέψει ότι θα δει ολόκληρο τον – μήκους 113μ! – Βωμό της Περγάμου, ο οποίος είχε χτιστεί τον 2ο αιώνα πΧ στην ομώνυμη αρχαία ελληνική πόλη στα παράλια της Μικράς Ασίας. Ο εν λόγω βωμός είχε κατασκευαστεί, κατά πάσα πιθανότητα, στον Δία και εκτιμάται ότι είχε χτιστεί από τον Ευμενίδη στον Β προς τιμήν των πολεμικών επιτυχιών που είχε.

Μετά τη λήξη του Β Παγκοσμίου Πολέμου, κομμάτια από τη ζωφόρο αφαιρέθηκαν από τους Ρώσους και μεταφέρθηκαν στο περίφημο Ερμιτάζ (Hermitage), επέστρεψαν όμως στην πάλαι ποτέ Ανατολική Γερμανία το 1956 μετά από επέμβαση του Nikita Khrushchev,

Το δεύτερο εντυπωσιακό έκθεμα που αντικρύζει ο επισκέπτης είναι η Αγορά της Μιλήτου, ένα κτίσμα ύψους 17 μέτρων και πλάτους 29μ! Πρόκειται για την πύλη της αγοράς, η οποία καταστράφηκε από σεισμό.

Και έρχεται το… τελειωτικό χτύπημα! Η Πύλη της Ιστάρ, ή τουλάχιστον ένα τμήμα αυτής! Πρόκειται για το έμπροσθεν τμήμα της όγδοης εισόδου στην πόλη της αρχαίας Βαβυλώνας, τμήματα των Κρεμμαστών Κήπων, που ήταν ένα από τα επτά θαύματα της αρχαιότητας. Κατασκευάστηκε το 575 πΧ κατ εντολής του βασιλιά Ναβουδονόσορα Β προς τιμήν της βαβυλωνιακή θεάς Ishtar.

Ήλθε στο φως μετά τις ανασκαφές του Robert Koldewey, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 1930. Στο Μουσείο της Περγάμου εκτίθεται μόνο το μπροστινό τμήμα, καθώς λόγω ελλείψεως χώρου το όπισθεν τμήμα βρίσκεται σε αποθηκευτικούς χώρους. Πολλά όμως τμήματα της Πύλης βρίσκονται και σε άλλα μουσεία, σκορπισμένα στα τέσσερα σημεία του Κόσμου…