Για πρώτη φορά επιλέγει να μιλήσει δημόσια η Ελένη Σωτήραλη, η 42χρονη δικηγόρος από τον Πειραιά και μητέρα τριών παιδιών, φέρνοντας στο προσκήνιο μία υπόθεση που έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον νομικό κόσμο.
Η ίδια βρέθηκε αντιμέτωπη με μία δικαστική κρίση που έκρινε ότι ο πρόωρος τοκετός και η κρίσιμη κατάσταση του νεογέννητου παιδιού της δεν συνιστούν λόγο ανωτέρας βίας για τη μη παρουσία της στο δικαστήριο.
Μέσα από αυτή τη συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, περιγράφει όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά και τη βαθιά ανθρώπινη διάσταση πίσω από μια υπόθεση που έχει ανοίξει ευρύτερη συζήτηση για τα δικαιώματα των μητέρων δικηγόρων.
«Δεν προέρχομαι από νομική οικογένεια»
Στην αρχή της συζήτησης, η Ελένη Σωτήραλη μιλά για τη διαδρομή της στον χώρο της δικηγορίας: Ακριβώς επειδή δεν έχω την τύχη να προέρχομαι από μία νομική οικογένεια Έκανα μία πολύ μεγάλη προσπάθεια να εδραιωθώ στο χορό δεν θα μπορώ η προσπάθεια και η διαφήμιση μας είναι πάντοτε η δουλειά μας υπευθυνότητα μας η ακεραιότητα μας και ο τρόπος που στεκόμαστε στις δικαστικές αίθουσες. Προκειμένου να μπορέσουμε να είμαστε συνεπείς απέναντι στους πελάτες μας και αποτελεσματικοί».
Δικηγόρος και μητέρα: μια απαιτητική εξίσωση
Η ίδια περιγράφει με ρεαλισμό τη διπλή καθημερινότητα:
— Είναι δύσκολη η καθημερινότητα μιας δικηγόρου με τρία παιδιά;
«Είναι κοινός τόπος. Καλούμαστε να ενσαρκώσουμε δύο εξίσου απαιτητικούς ρόλους. Η δουλειά μας έχει προθεσμίες, ευθύνη, έκτακτα. Και αυτό πολλές φορές συγκρούεται με το γονεϊκό καθήκον».
Το ωράριο είναι ανελαστικό και οι απαιτήσεις συνεχείς, εξηγεί, τονίζοντας ότι η ισορροπία ανάμεσα στην οικογένεια και το επάγγελμα είναι συχνά εύθραυστη. «Εγώ είμαι 42 χρόνων και έχω τρία παιδάκια 8, 7 χρονών και ενός έτους.»
-Είναι και για ποιο λόγο δύσκολη καθημερινότητα μίας δικηγόρου μαμάς με τρία παιδιά;
«Αυτό είναι κοινός τόπος. Είναι πολύ απαιτητική καθημερινότητα μας καλούμαστε να ενσαρκώσουμε δύο ρόλους οι οποίοι είναι εξίσου απαιτητική και οι δύο η δουλειά μας έχει προθεσμίες έχει ευθύνη. Έχει έκτακτα, έχει ένα ωράριο το οποίο είναι ανελαστικό. Θα πρέπει να φροντίζουμε να είμαστε συνεπείς με κάθε κόστος.»
Ο πρόωρος τοκετός και οι δύσκολες ημέρες
Η αφήγησή της για τα γεγονότα του Ιανουαρίου 2025 είναι συγκλονιστική.
– Μίλησε μας για τον πρόωρο τοκετό και όσα ακολούθησαν .
«Η εταιρεία την οποία εκπροσωπώ, είχε κάνει μία αγωγή η οποία απορρίφθηκε σε πρώτο βαθμό και ανέλαβα την εκπροσώπηση της συγκεκριμένης εταιρείας στο εφετείο, σε δίκη η οποία προσδιορίστηκε για τις 9 Ιανουαρίου 2025. Εγώ μπήκα στο μαιευτήριο πρόωρα την 1η Ιανουαρίου 2025 προκειμένου να φέρω στον κόσμο το τρίτο μου παιδάκι. Το οποίο ήρθε πρόωρα, απρογραμμάτιστα, με αποτέλεσμα να χρειαστεί να μπει στην μονάδα εντατικής θεραπείες μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου 2025. Είχε σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας, και βγήκαμε από το νοσοκομείο με οδηγίες ιδιαίτερης φροντίδας γιατί δεν μπορούσε να τραφεί τρεφόταν παρεντερικά και χρειαζόταν ιδιαίτερη προσπάθεια ήταν ένα ανώριμο μωρό ακριβώς λόγω της προωρότητας του. Ήταν τακτική παρακολούθηση σχεδόν καθημερινά ήμασταν στο νοσοκομείο Και στην παιδίατρο. Βγαίνοντας από το νοσοκομείο εγώ βρέθηκα σε μία πολύ δύσκολη σωματικά και ψυχικά κατάσταση γιατί είναι πάρα πολύ έντονα τα συναισθήματά μιας μητέρας που φέρνεις στον κόσμο ένα παιδί το οποίο προσπαθεί να επιβιώσει και δεν είναι δεδομένη η βιωσιμότητα του. Την περίοδο λοιπόν εκείνη δεν μπορούσα να ανταπεξέλθω σε κανέναν απολύτως ρόλο δηλαδή ο σκοπός της ύπαρξης μου ήταν μονάχα να μπορέσω να αναστήσω αυτό το παιδί να μπορέσει αυτό το παιδάκι να ξεφύγει από τον κίνδυνο. Για εμένα αυτό ήταν η απόλυτη προτεραιότητα πραγματοποιώ είχε σαν συνέπεια και την σωματική μου καταρρεύσει γιατί δεν μπορούσα να μεριμνήσω για την διατροφή μου για τον ύπνο μου για οτιδήποτε. Ήμουν σε κατάσταση πολύ άσχημη προσπαθώ να την ξεχάσω αλλά δεν ξεχνιέται. Συνοδεύεται και από αυτόν τον ήχο της μονάδας που ακούγαμε εκείνες τις ημέρες που επισκεπτόμασταν το μωρό. Αυτός ο ήχος έχει μείνει σαν εφιάλτης στην μνήμη μου. Γι’ αυτό το λόγο δεν μπόρεσα να παρασταθώ 9 Ιανουαρίου 2025 στο δικαστήριο. Την περίοδο εκείνη εγώ δεν είχα καμία επικοινωνία με κανέναν συνάδελφο και συγγενή ήμουν τελείως αποκομμένη και απολύτως αφοσιωμένη στο νεογέννητο παιδί μου που προσπαθούσε να επιβιώσει.
«Δεν θα απολογηθώ»
Η δίκη στην οποία έπρεπε να παραστεί είχε οριστεί για τις 9 Ιανουαρίου 2025. Η ίδια δεν εμφανίστηκε.
«Δεν θα απολογηθώ γιατί δεν παραστάθηκα. Είναι νόμιμο δικαίωμά μου όταν αδυνατώ». Ξεκαθαρίζει επίσης γιατί δεν όρισε αντικαταστάτη:
«Υπάρχει σχέση εμπιστοσύνης με τον πελάτη. Δεν είμαι υποχρεωμένη να εκχωρώ το πελατολόγιό μου».
Όπως εξηγεί, αξιοποίησε το ένδικο βοήθημα της ανακοπής ερημοδικίας, θεωρώντας αυτονόητο ότι η περίπτωσή της εμπίπτει στην έννοια της ανωτέρας βίας:
«Ενημερώθηκα εκ των υστέρων για την έκδοση της απόφασης βάσει της οποίας η εταιρεία έρημοδικάστηκε Και άσκησα ανακοπή ερημοδικίας για τους λόγους ανωτέρας βίας που είχαν συντρέξει στο πρόσωπό μου και θεώρησα αυτονόητο ότι θα γίνει δεκτή η ανακοπή γιατί υπήρχαν όλα τα απαραίτητα έγγραφα που δικαιολογούσαν την κατάσταση την έκτακτή αυτή κατάσταση στην οποία βρεθήκαμε και την απόλυτη αδυναμία να παρασταθούμε στο συγκεκριμένο δικαστήριο για λόγους προσωπικού κωλύματος μου. Η δικαστής η οποία εξέδωσε πρόσφατα την συγκεκριμένη απόφαση έκρινε ότι δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, ότι ο πρόωρος τοκετός και η παραμονή του παιδιού στην μονάδα εντατικής θεραπείας Και οι δικοί μου εμπύρετη και κλινήρης κατάσταση για το επόμενο διάστημα δεν είναι αρκετά για να στοιχειοθετήσουν συνθήκη ανωτέρας βίας. Μάλιστα στο αιτιολογικό ανέφερε ότι θα έπρεπε να έχω μεριμνήσει. Πώς να έχω μεριμνήσει άραγε για έναν πρόωρο τοκετό αυτό πραγματικά δεν μπορώ να το εξηγήσω. Στον πρόωρο τοκετό δεν περιμέναμε στον πρόωρο τοκετό δεν γνωρίζουμε ότι θα έρθει αυτό το έκτακτο γεγονός και ότι δεν θα μπορούμε να ανταποκριθούμε στα επαγγελματικά μας καθήκοντα. Γι’ αυτό και λέγεται πρόωρος διαφορετικά λέγεται προγραμματισμένος. Ήταν μία έκπληξη για μένα δυσάρεστη κάτι το οποίο δεν είχα προβλέψει . Θεωρώ ότι θα πρέπει να υπάρξει κάποια νομοθετική πρωτοβουλία σε ό,τι αφορά σε αντίστοιχες περιπτώσεις και εξηγώ ότι αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρξει κάποια νομοθετική πρωτοβουλία προκειμένου αντίστοιχες καταστάσεις στις οποίες βρίσκονται οι μητέρες δικηγόροι να κρίνονται ως καταστάσεις ανωτέρας βίας. Δηλαδή ένας πρόωρος τοκετός. Μία παραμονή παιδιού στην ΜΕΘ, οι 40 ημέρες της λοχίας για τη μητέρα, κύησης με επιπλοκές. Δεν είναι δυνατόν για την δικηγόρο επαγγελματία να καρδιοχτυπά Σε μία τόσο σημαντική στιγμή στη ζωή στις για το αν θα μπορέσει να διασώσει την επαγγελματική της ζωή, είναι πάρα πολύ άδικο αυτό και έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα όσα συμβαίνουν στον δημόσιο τομέα.
Μια απόφαση «που μας πάει πίσω»
»Είναι μία απόφαση που με στεναχώρησε προσωπικό επίπεδο γιατί θέτει αμφιβολίες για μία πολύ δύσκολη κατάσταση στην οποία αντιμετώπισα και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στην επαγγελματική μου πορεία δεν έχω άσκηση άλλη φορά καμιά ανακοπή ερημοδικίας γιατί δεν έχουν συντρέξει ανάλογα περιστατικά.» τονίζει η δικηγόρος και μητέρα 3 παιδιών Ελένη Σωτήραλη. Και αυτό είναι ενδεικτικό της αλήθειας εκτός αυτού όμως είναι γεγονός ότι η Ελληνίδα μητέρα δεν έχει υποστηρικτικό πλαίσιο. Είναι γεγονός ότι όσες συζητήσεις κι αν γίνονται για το σεβασμό απέναντι Στα δικαιώματα της μητέρας στην πράξη βλέπουμε ότι αυτό δε συμβαίνει. Είμαστε πολύ πίσω δεν υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον, οι κατάλληλες υποδομές, οι κατάλληλοι θεσμοί ώστε να πλαισιώσουν την απόφαση μιας νέας γυναίκας να γίνει μητέρα. Είναι πάρα πολύ απρόσφορο το έδαφος. Και αυτό έχει να κάνει και με την κουβέντα που κάνουμε για την υπογεννητικότητα, δεν μπορούμε να συζητάμε σε αυτή τη χώρα για υπογεννητικότητα γιατί δεν υπάρχει κανένα υποστηρικτικό πλαίσιο από την πολιτεία Είτε αυτό λέγεται δικαιοσύνη είτε αυτό λέγεται νομοθεσία, είτε αυτό λέγεται παροχές και επιδόματα, δεν υπάρχει. Και θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα γι’ αυτό».
Στήριξη από τον νομικό κόσμο
Η υπόθεση προκάλεσε άμεση κινητοποίηση και δημόσιες τοποθετήσεις από φορείς και δικηγόρους.
Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά, Ηλίας Κλάππας, τονίζει στο in:
«Ο Δικηγορικός σύλλογος Πειραιά και εγώ ως πρόεδρος αναδείξαμε το θέμα της πρόσφατης αποφάσεις που έκρινε ότι ο πρόωρος τοκετός δεν αποτελεί λόγω ανωτέρας βίας. Χωρίς πρόθεση να εμπλακούμε σε μία ανοικτή η δικαστική υπόθεση και χωρίς πρόθεση να καταφέρουμε κατά συγκεκριμένου δικαστή. Αναφερόμαστε στην κρίση του και μόνο η οποία για εμάς θα πρέπει να προβληματίσει, γιατί ακριβώς στέκεται απέναντι σε μία κοινωνική πραγματικότητα. Η δικηγόρος που απευθύνθηκε στο δικαστήριο δεν μπορεί να μην αντιμετωπίζεται ταυτόχρονα και με την ιδιότητα της ως μητέρα είναι πολύ σημαντικό για τους δικαστές να δείχνουν την ενσυναίσθηση που απαιτείται ακριβώς για να μπορεί ένας πολίτης όταν προσφεύγεις σε αυτούς για παροχή έννομης προστασίας να νιώθει ασφάλεια. Δεν είναι μία μηχανική διαδικασία η έκδοση της απόφασης απαιτείται να υπάρχει κατανόηση της κοινωνικής πραγματικότητας, και των δεδομένων της υπόθεσης κάθε φορά. Προφανώς και δεν θέλουμε καταχρηστικές αναβολές από την άλλη όμως πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο δικηγόρος είναι Να μην αντιμετωπίζεται ταυτόχρονα και με την ιδιότητα της ως μητέρα είναι πολύ σημαντικό για τους δικαστές να δείχνουν την ενσυναίσθηση που απαιτείται ακριβώς για να μπορεί ένας πολίτης όταν προσφεύγεις σε αυτούς για παροχή έννομης προστασίας να νιώθει ασφάλεια. Δεν είναι μία μηχανική διαδικασία η έκδοση της απόφασης απαιτείται να υπάρχει κατανόηση της κοινωνικής πραγματικότητας, και των δεδομένων της υπόθεσης κάθε φορά. Προφανώς και δεν θέλουμε καταχρηστικές αναβολές από την άλλη όμως πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο δικηγόρος είναι άνθρωπος . Και ως άνθρωπος δικαιούται και να θρηνήσει δικαιούται να ασθενήσει και η πληρεξούσια δικηγόρος δικαιούται να εγκυμονήσει και να αντιμετωπίσει προβλήματα που ενδεχομένως προκύψουν».
Ο Ηλίας Κλάππας
Στο in, τοποθετείται για το θέμα και ο δικηγόρος και γ.γ. της Ένωσης Ποινικολόγων & μαχόμενων δικηγόρων, Λουκάς Προυσανίδης:
«Εμείς ως ένωση ποινικολόγων και μαχόμενων δικηγόρων από την πρώτη στιγμή εκδώσουμε σχετικό δελτίο τύπου. Είναι αδιανόητο να μην υπαχθεί στην έννοια της ανωτέρας βίας μία τόσο σοβαρή κατάσταση όπου βίωσε η συνάδελφος μας και να ερημοδικαστεί. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει τόσο σημαντικά ζητήματα και προβλήματα να υπάγονται στην έννοια της ανωτέρας βίας. Είναι αδιανόητο να μην έχουμε μία κοινή πορεία προς τα ζητήματα αυτά υπό την έννοια ότι με διαφορετική προσέγγιση εργαλειοποίειται ο ίδιος ο ρόλος του συνηγόρου. Ο συνήγορος δεν είναι διεκπεραιωτής μιας κατάστασης. Ο εκάστοτε διάδικος έχει το δικαίωμα να επιλέγει τον συνήγορο του και ο συνήγορος ακριβώς επειδή είναι άνθρωπος και μπορεί να τύχουν πολύ σημαντικά γεγονότα ανωτέρας βίας θα πρέπει το δικαστήριο και οι δικαστές να είναι συγκαταβατική και να ερμηνεύουν αυτά τα πολύ σοβαρά γεγονότα ως πραγματικά ανωτέρας βίας. Η αντίδραση των δικηγορικών συλλόγων και των νομικών γνώσεων ήταν άμεση και θα στεκόμαστε πάντα στο πλευρό των συναδέλφων μας όταν βιώνουν τέτοιες αδικίες».
Ο Γιάννης Καλαβριανός περιγράφει τις ταραγμένες ημέρες της ζωής των πέντε ηρώων, που θα άλλαζαν μια για πάντα την ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας τρόμου.