Ουσιαστική πρόληψη του HPV έρχεται με ενεργή συμμετοχή στον εμβολιασμό

Μελέτη γενετικής ανάλυσης για την ανίχνευση του HPV, διεξήχθη σε 13.000 γυναίκες από το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης.

Τα δείγματα πήραν οι ίδιες οι συμμετέχουσες στη μελέτη, και στη συνέχεια τα δείγματα εστάλησαν στο εργαστήριο του Ινστιτούτου. Με βάση τα αποτελέσματα, οι συμμετέχουσες καθοδηγήθηκαν από τους γυναικολόγους που συμμετείχαν στη μελέτη. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά, ενώ οι συμμετέχουσες δήλωσαν ότι θα επαναλάμβαναν την ίδια μεθοδολογία.

Παρά την θετική ανταπόκριση των γυναικών που συμμετείχαν στην αυτοεξέταση για ανίχνευση του ιού HPV, η Ελλάδα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, τόσο σε ότι αφορά την εξέταση για ανίχνευση του ιού HPV, όσο και στον εμβολιασμό κατά του ιού.

Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, από το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ), την Ελληνική HPV Εταιρεία και την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), σε συνεργασία με την Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων (International Papillomavirus Society – IPVS), στο πλαίσιο νέας εκστρατείας ενημέρωσης για τον HPV, με επίκεντρο την πρόληψη και την επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση.

Η εκστρατεία θα αναπτυχθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, με δράσεις ενημέρωσης για γονείς, εφήβους, νέους ενήλικες και επαγγελματίες υγείας, ενόψει και του 38ου Παγκοσμίου HPV Συνεδρίου της IPVS που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Η επιστημονική γνώση δείχνει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μέτρο προστασίας της υγείας

Από αριστερά, ο καθ. Θεόδωρος Αγοραστός και οι κυρίες Χριστίνα Καραμανίδου, Αναστασία Χατζηδημητρίου και Ανδρομάχη Αθηναίου

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV), οι ομιλητές επεσήμαναν ότι ο ιός προσβάλλει 4 στους 5 ανθρώπους κάποια στιγμή στη ζωή τους – συνήθως χωρίς συμπτώματα, αλλά με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την υγεία.

Καθώς σήμερα η επιστημονική κοινότητα διαθέτει για πρώτη φορά τα μέσα για να προλάβει έναν από τους σημαντικότερους καρκίνους παγκοσμίως, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και να μειώσει την επίπτωση και αρκετών άλλων καρκίνων, οι ομιλητές υπογράμμισαν ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) έχει θέσει σαφείς στόχους για την παγκόσμια εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας έως το 2030:

• 90% πλήρης εμβολιαστική κάλυψη στα κορίτσια έως 15 ετών,
• 70% κάλυψη των γυναικών με διενέργεια προσυμπτωματικού ελέγχου με HPV testing σε ηλικίες 35 και 45 ετών και
• 90% σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση των γυναικών με προκαρκινικές αλλοιώσεις τραχήλου μήτρας.

Όμως η Ελλάδα παραμένει χαμηλά τόσο στη διενέργεια HPV testing, όσο και στην εμβολιαστική κάλυψη. «Το θέμα δεν είναι να θεραπεύσουμε, αλλά να προλάβουμε», τονίστηκε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη εμβολιασμού κοριτσιών και αγοριών από 9 ετών και άνω, πριν από την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας, ενώ η ένδειξη εμβολιασμού ισχύει και για ενήλικες έως και την ηλικία των 45 ετών.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν, το εμβόλιο εμφανίζει εξαιρετικά υψηλή αποτελεσματικότητα, έλλειψη παρενεργειών και μπορεί να προφυλάξει έως και από 10 μορφές καρκίνου.

Εκστρατεία για πρόληψη

Η νέα καμπάνια, υλοποιείται από την Ελληνική HPV Εταιρεία, το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και την ΕΛΛΟΚ, σε συνεργασία με την Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων και στοχεύει στην πειθώ και στην ουσιαστική ενημέρωση του κοινού.

Δύο ενημερωτικά βίντεο,  ένα για γονείς και ένα για εφήβους, στόχο έχουν να ενισχυθεί η ενεργός συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων για εμβολιασμό και να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες. Παράλληλα, αναδεικνύουν τη σημασία της ενημέρωσης των καθηγητών και των μεγαλύτερων μαθητών στα σχολεία και της καλλιέργειας κουλτούρας πρόληψης από μικρή ηλικία.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας καθ. Θεόδωρος Αγοραστός, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα το 2026 παραμένει μακριά από τους στόχους που έχει θέσει ο Π.Ο.Υ., αλλά με ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μπορούμε να τους κατακτήσουμε. Όπως σημείωσε, η χώρα μας βρίσκεται χαμηλά στη διενέργεια ελέγχων, ωστόσο χάρη και στο πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» γίνονται σημαντικά βήματα. Ο κ. Αγοραστός επεσήμανε ότι «η πρόληψη είναι εφικτή. Ο εμβολιασμός σώζει ζωές. Και η Ελλάδα μπορεί να πετύχει τους παγκόσμιους στόχους, εφόσον Κοινωνία και Πολιτεία κινηθούν συντονισμένα. Ιδιαίτερα η Πολιτεία πρέπει να εκπληρώσει ενεργά την υποχρέωσή της να ενημερώσει σχετικά με τα θέματα υγείας και πρόληψης όλους τους πολίτες».

Η Διευθύντρια του ΙΝΕΒ|ΕΚΕΤΑ Αναστασία Χατζηδημητρίου, παρουσίασε τις δράσεις του Ινστιτούτου και τη νέα εκστρατεία ενημέρωσης για τον HPV. Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της ολιστικής κλινικής έρευνας που διεξάγεται στο Ινστιτούτο, το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ υλοποιεί πρωτοποριακές μελέτες που εκτείνονται από τη γενετική ανάλυση μέχρι δράσεις ενημέρωσης και ενδυνάμωσης των ασθενών.

Σημαντικό παράδειγμα αποτελεί μελέτη γενετικής ανάλυσης για την ανίχνευση του HPV, που διεξήχθη σε 13.000 γυναίκες, όπου μέσω αυτολήψης εστάλησαν δείγματα στο εργαστήριο και στη συνέχεια, με βάση τα αποτελέσματα, ακολούθησε καθοδήγηση από γυναικολόγους που συμμετείχαν στη μελέτη. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά, με τις συμμετέχουσες να δηλώνουν ότι θα επαναλάμβαναν την ίδια μεθοδολογία.

Παράλληλα, το Ινστιτούτο συντόνισε το Δίκτυο Ιατρικής Ακριβείας στην Ογκολογία, στη δράση εξετάστηκε το γενετικό προφίλ του όγκου σε 5.500 ασθενείς με καρκίνο, ώστε να λάβουν την κατάλληλη και πιο αποτελεσματική θεραπεία.

«Βρισκόμαστε κοντά στους ασθενείς και απαντούμε στις ανάγκες τους με λύσεις εφαρμόσιμες και προσαρμοσμένες σε κάθε ανάγκη τους», τόνισε η κ. Χατζηδημητρίου, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ στην πρακτική εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης.

Εκ μέρους της ΕΛΛΟΚ, η Ανδρομάχη Αθηναίου, Μέλος του ΔΣ της Ομοσπονδίας, τόνισε ότι η σωστή ενημέρωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Παρά την ύπαρξη εργαλείων πρόληψης και εξετάσεων μέσω του προγράμματος «Σ. Δοξιάδης», η συμμετοχή των πολιτών παραμένει περιορισμένη. Η ΕΛΛΟΚ, μέσα από μια πλούσια και συστηματική δράση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, συγκεντρώνει φορείς, συλλέγει και επεξεργάζεται στοιχεία και αξιοποιεί τα δεδομένα αυτά προκειμένου να ενισχύσει την ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της ενημέρωσης στα σχολεία, ακόμη και μέσα από βιωματικές και διαδραστικές δράσεις για τις μικρότερες ηλικίες, τονίζοντας ότι ο δημόσιος λόγος πρέπει να χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και βεβαιότητα.

Η Ερευνήτρια και Υπεύθυνη του Εργαστηρίου Ψυχολογίας του ΙΝΕΒ|ΕΚΕΤΑ Χριστίνα Καραμανίδου, υπογράμμισε ότι η εκστρατεία σχεδιάστηκε με βασικό στόχο την ουσιαστική ενημέρωση του κοινού, την αλλαγή συμπεριφοράς μέσω της ενδυνάμωσης και την ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής του στη λήψη αποφάσεων για την πρόληψη, κυρίως μέσω του εμβολιασμού. Όπως ανέφερε, γύρω από τον εμβολιασμό εξακολουθούν να υπάρχουν παρανοήσεις και αναβλητικότητα. «Η επιστημονική γνώση δείχνει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μέτρο προστασίας της υγείας. Η ενημέρωση μπορεί να αποτελέσει παράγοντα διαμόρφωσης συμπεριφορών και προαγωγή της δημόσιας υγείας», σημείωσε.

Κρίσιμο βήμα

Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης αποτελεί το πιο κρίσιμο βήμα για τα επόμενα χρόνια. Στόχος είναι να ενημερωθούν και να πεισθούν οι γονείς, να αντιμετωπιστεί η δυσπιστία και να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις στα ερωτήματα που ανακύπτουν.

Στο πλαίσιο της καμπάνιας παρουσιάστηκαν τα δύο βίντεο που δημιουργήθηκαν από το ΙΝΕΒ, καθώς επίσης και το βίντεο της Διεθνούς Εταιρείας για τον Ιό των Θηλωμάτων και το Podcast της ΕΛΛΟΚ.

Η εκστρατεία θα αναπτυχθεί εντός του 2026, ενόψει και του 38ου Παγκοσμίου HPV Συνεδρίου της IPVS, που θα φιλοξενηθεί στην Αθήνα, με τη συμμετοχή κορυφαίων επιστημόνων από όλο τον κόσμο.