H τέχνη ως κραυγή μέσα απ’τον πόλεμο: Άνοιξε η Μπιενάλε της Γάζας στη Νέα Υόρκη

Ο Φίρας Ζρέικ άνοιξε την εκδήλωση της Μπιενάλε της Γάζας στη Νέα Υόρκη παίζοντας κανονάκι, ενώ γύρω του οι θεατές αντίκριζαν έργα που αποτύπωναν τις πληγές του πολέμου στη Μέση Ανατολή: τραυματισμένα σώματα, σωρούς από ερείπια και εικόνες επιβίωσης.

Η μουσική του 29χρονου Παλαιστίνιου καλλιτέχνη έδωσε μια βαριά, θλιμμένη ατμόσφαιρα στην έκθεση, η οποία παρουσιάστηκε στον χώρο Recess Art στο Μπρούκλιν και αποτέλεσε τον πρώτο σταθμό μιας σύντομης περιοδείας στις ΗΠΑ.

«Αν αυτοί οι καλλιτέχνες έχουν το θάρρος να συνεχίζουν, τότε κι εμείς μπορούμε να έχουμε το θάρρος να τους προσφέρουμε βήμα»

Voir cette publication sur Instagram

Une publication partagée par Recess (@recessart)

«From Gaza to the World»

Με τον τίτλο «From Gaza to the World», η φετινή διοργάνωση στοχεύει να μεταφέρει στο αμερικανικό κοινό την οπτική των Παλαιστινίων που βιώνουν την ωμή βία του πολέμου, την ώρα που πολλά ιδρύματα απορρίπτουν έργα παλαιστινιακής τέχνης. Τα περισσότερα εκθέματα –ζωγραφικοί πίνακες, σχέδια και γλυπτά– παρουσιάστηκαν σε μορφή αναπαραγωγών, βασισμένων σε ψηφιακές φωτογραφίες και οδηγίες των δημιουργών τους, αφού οι καλλιτέχνες της Γάζας δεν έχουν τη δυνατότητα να στείλουν τα αυθεντικά έργα στο εξωτερικό.

Σε βίντεο που προβλήθηκε πίσω από τον Ζρέικ, η 22χρονη Γιαρά Ζουχούντ ξεφύλλιζε ένα βιβλίο με σχέδιά της, δηλώνοντας: «Δεν έχω το δικαίωμα να ταξιδέψω, να μοιραστώ τη δουλειά μου».

Η Λίντσεϊ Χάρις, συνδιευθύντρια του Recess Art, σύμφωνα με άρθρο των New York Times, παραδέχτηκε ότι το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα γνώριζε τον κίνδυνο να χάσει χρηματοδότηση λόγω της πολιτικά ευαίσθητης θεματολογίας. «Αν αυτοί οι καλλιτέχνες έχουν το θάρρος να συνεχίζουν, τότε κι εμείς μπορούμε να έχουμε το θάρρος να τους προσφέρουμε βήμα», είπε.

Η κεντρική έκθεση στη Νέα Υόρκη ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, ωστόσο μέρος των έργων θα παραμείνει έως τις 20 Δεκεμβρίου. Η Μπιενάλε έχει ήδη παρουσιαστεί στη Γαλλία και τη Δανία, ενώ προγραμματίζονται στάσεις σε Ελλάδα, Τουρκία και Ουάσινγκτον.

Voir cette publication sur Instagram

Une publication partagée par Hyperallergic (@hyperallergic)

«Δεν είναι απλώς τέχνη, αλλά ένας τρόπος να ελαφρύνω τον πόνο μου και να δώσω φωνή σε όσους δεν μπορούν πια να μιλήσουν»

Η καλλιτεχνική κολεκτίβα, που περιλαμβάνει δημιουργούς από τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και τη διασπορά, στοχεύει –όπως αναφέρει– να παρουσιάσει μια εικόνα των Παλαιστινίων «πέρα από τα έκτακτα δελτία, την ειδησεογραφία και τα στατιστικά».

Η καλλιτέχνις Μαλάκα Αμπού Ουάντα τόνισε σε email: «Βρίσκω ισορροπία αντιμετωπίζοντας κάθε έργο ως μια κραυγή και μια μνήμη. Δεν είναι απλώς τέχνη, αλλά ένας τρόπος να ελαφρύνω τον πόνο μου και να δώσω φωνή σε όσους δεν μπορούν πια να μιλήσουν».

Voir cette publication sur Instagram

Une publication partagée par ARTnews (@artnews)

Ο ποιητής Αμιέλ Αλκαλάι ξεφύλλισε σημειώσεις και σκίτσα του καλλιτέχνη Σοχάιλ Σάλεμ, που έγραψε: «Με τα τρεμάμενα χέρια μου προσπαθώ να σχεδιάσω χωρίς δισταγμό… αυτά τα μικρά τετράδια έγιναν το καταφύγιό μου». Ο Αλκαλάι συνέκρινε το έργο των Παλαιστινίων με τις καλλιτεχνικές ανταποκρίσεις του Πικάσο και του Γκόγια σε καιρούς πολέμου.

Άλλα έργα περιλάμβαναν την εγκατάσταση του Γκάνεμ Αλντέν (The Rocket and the Carrot), που σατιρίζει την πολιτική του Ισραήλ, καθώς και τις ψηφιακές δημιουργίες του Άχμαντ Αντάουι, με σκληρές εικόνες της ζωής σε στρατόπεδα.

«Με τα τρεμάμενα χέρια μου προσπαθώ να σχεδιάσω χωρίς δισταγμό… αυτά τα μικρά τετράδια έγιναν το καταφύγιό μου»

Καθώς πλησιάζει η δεύτερη επέτειος του πολέμου, η Μπιενάλε της Γάζας λειτούργησε όχι μόνο ως δημιουργική διέξοδος αλλά και ως δοκιμασία για το κατά πόσο οι Παλαιστίνιοι καλλιτέχνες μπορούν να ακουστούν στις ΗΠΑ, σε μια εποχή που η κυβέρνηση Τραμπ επιβάλλει περιορισμούς σε φιλοπαλαιστινιακές δράσεις και βίζες, σύμφωνα με του NYT.

Ο Ζρέικ παραδέχτηκε ότι δυσκολεύτηκε να βρει τη θέση του στην εκδήλωση: «Πρέπει να είμαι πολύ προσεκτικός να μην ρομαντικοποιήσω την τραγωδία και να μην κλέψω την προσοχή από την έκθεση. Αυτό αφορά τους καλλιτέχνες της Γάζας».

*Η κεντρική έκθεση στη Νέα Υόρκη ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, ωστόσο μέρος των έργων θα παραμείνει έως τις 20 Δεκεμβρίου