Σαλβατόρε Λο Σίκο: «Ελπίζω να πεθάνω Έλληνας»

Ο ιταλικής καταγωγής καθηγητής, που ζει και εργάζεται στη Βρετανία, είχε ως στόχο μέσα από το ταξίδι του να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, ενώ το εγχείρημά του, με τίτλο «London to Athens Bike Tour 2014», υποστηρίχτηκε από τη Βρετανική Επιτροπή . Τον Σαλβατόρε Λο Σίκο υποδέχθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού η υφυπουργός Άντζελα Γκερέκου. Ο φιλέλληνας καθηγητής ερευνά εδώ και χρόνια την περίπτωση των Μαρμάρων, ενώ σχεδιάζει δράσεις που θα δώσουν σάρκα και οστά στο αίτημα της επιστροφής. Όπως αποκαλύπτει στο in.gr, μέσα στα πλάνα του είναι η διοργάνωση ενός προγράμματος πολιτιστικής ανταλλαγής, που θα ξεκινήσει από τη Δανία, ενώ το Μάρτιο θα μελετήσει με έλληνες μαθητές εθνικούς και βρετανούς ποιητές.

Μιλήστε μας για το ταξίδι σας κατά το οποίο κάνατε ποδήλατο από το Λονδίνο μέχρι την Αθήνα…
Ήταν πραγματικά μια εμπειρία κάθαρσης. Καθώς έκανα ποδήλατο είχα άπλετο χρόνο να σκεφτώ και να γαληνεύσω. Μπορώ να πω, όμως, ότι η διαδρομή δεν ήταν εύκολη. Υπάρχουν πληγές που δεν θεραπεύονται εύκολα. Τώρα, όμως, μετά από μια μεγάλη διαδρομή αισθάνομαι γαλήνη. Μπορώ να μιλήσω για γεγονότα του παρελθόντος με μια σίγουρη πραότητα.

Ποιες είναι οι στιγμές που δεν θα ξεχάσετε και τι εντύπωση σας άφησε το ταξίδι;
Όταν εξηγούσα στον κόσμο το λόγο του ταξιδιού έβλεπα θετική ανταπόκριση και υποστήριξη. Όλοι όσοι μίλησαν μαζί μου συμφώνησαν στο ότι τα μάρμαρα του Παρθενώνα πρέπει να συνενωθούν και να βρεθούν στο Μουσείο της Ακρόπολης. Αυτό, άλλωστε, θα υποστήριζε και οποιοσδήποτε φιλόλογος.

Πόσο συχνά κάνατε διαλείμματα;
Αρχικά, προγραμμάτιζα να κάνω τέσσερις ημέρες ποδήλατο και μία να ξεκουράζομαι, αλλά μόλις ξεκίνησα τη διαδρομή μου φοβήθηκα μήπως καθυστερήσω να φτάσω στον προορισμό μου, οπότε έκανα κάθε μέρα ποδήλατο. Αναγκάστηκα, όμως, να κάνω τρεις φορές διαλείμματα για μερικές ημέρες και συγκεκριμένα δύο φορές στη Γαλλία και μία στην Ιταλία. Στη Γαλλία για λόγους υγείας και στην Ιταλία λόγω της καταιγίδας εξαιτίας της οποίας πλημμύρισε η σκηνή μου. Έμαθα πλέον να μην εμπιστεύομαι τον καιρό του Ιουλίου.

Πόσο καιρό δραστηριοποιήστε για την επιστροφή των Μαρμάρων;
Όπως έχω επανειλημμένα αναφέρει, η αγάπη μου για την Ελλάδα ξεκίνησε από μικρή ηλικία, μέσα από το οικογενειακό μου περιβάλλον. Ο αδελφός μου Φάμπιο, παρόλο που ζει στην Ιταλία, όταν έφτασα στην Ελλάδα μου έγραψε: ‘Καλώς ήρθες σπίτι’! Θυμάμαι τη γιαγιά μου που μου διάβαζε εφημερίδες και μου εξηγούσε τα δυσάρεστα γεγονότα της δεκαετίας του ’70 στην Ελλάδα και το πόσο απογοητευμένοι ήταν όλοι την περίοδο εκείνη. Όλη η ιστορία μου θύμιζε παραμύθι με κακούς και ήρωες. Όταν η Μελίνα Μερκούρη υποστήριξε πρώτη την ιδέα της επανένωσης, άρχισα να παθιάζομαι με το θέμα των μαρμάρων. Τη θαύμασα και όταν πολέμησε ενάντια στους συνταγματάρχες και μίλησε ανοιχτά κατά του καθεστώτος. Η ιδέα της δυναμικής εκστρατείας υπέρ της επιστροφής των μαρμάρων ξεκίνησε όταν η οικονομική κρίση έπληττε όλο τον κόσμο. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσο σκληρά καταφέρονταν οι βρετανικές εφημερίδες ενάντια στην Ελλάδα. Το ποτήρι ξεχείλισε τότε για μενα. Είχε δημοσιευτεί, θυμάμαι, ένα άρθρο με τίτλο ‘ποιος νοιάζεται για την Ελλάδα’. ‘Ε, λοιπόν εγώ’ σκέφτηκα, οπότε αποφάσισα να δώσω βάση στο ζήτημα και να βοηθήσω όσο το δυνατόν περισσότερο. Το εγχείρημα «The London to Athens bike tour 2014» είναι μόνο μια από τις πολλές δράσεις που έπονται. Σκοπός είναι οι δημιουργικές εκδηλώσεις έτσι ώστε να παραμείνει ζωντανό το αίτημα για επανένωση.

Πώς παρουσιάζουν τα βρετανικά ΜΜΕ το ζήτημα των Μαρμάρων;
Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ποδηλατοδρομία μου από το Λονδίνο στην Αθήνα επικοινώνησα με όλες τις μεγάλες εφημερίδες και τα κανάλια, χωρίς όμως να λάβω κάποια απάντηση. Έχουν δημοσιευτεί καλογραμμένα άρθρα που υποστηρίζουν το αίτημα της επιστροφής των μαρμάρων, αλλά δεν έχουν υπάρξει δραστικές ενέργειες. Πρέπει, επιτέλους, να δραστηριοποιηθούμε και να μην μένουμε απλά στα λόγια. Σχεδιάζω να επισκεφτώ τον διευθυντή του Εθνικού Μουσείου της Δανίας για να δω πόσο εφικτό είναι να δημιουργήσουμε ένα πρόγραμμα πολιτιστικής ανταλλαγής. Έτσι τα δύο κομμάτια του Παρθενώνα που βρίσκονται στην Κοπεγχάγη μπορούν να επιστρέψουν στην Αθήνα και αργότερα το μοντέλο αυτό να υιοθετηθεί από το Βρετανικό Μουσείο και το Μουσείο του Λούβρου. Θα πάρει χρόνο, δεν θα είναι εύκολο, αλλά πρέπει να γίνει!

Πιστεύετε πως οι δηλώσεις του Τζορτζ Κλούνεϊ αλλά και καθηγητών, που υποστηρίζουν το αίτημα της επιστροφής των Μαρμάρων, έχουν επηρεάσει την κοινή γνώμη;
Οι τοποθετήσεις του Τζορτζ Κλούνεϊ ήταν καταπληκτικές και έκαναν το γύρο του κόσμου! Εκείνο που εύχομαι είναι να υπάρξει συνέπεια στην πίεση και στη δραστική καμπάνια. Όταν έκανα την έρευνα μου, διαπίστωσα ότι είχαν περάσει δεκαετίες από τις δηλώσεις της Μελίνας Μερκούρη μέχρι τα δημοσιεύματα.

Ποια η γνώμη των φοιτητών σας; Σας υποστηρίζουν;
Οι φοιτητές μου υποστηρίζουν την ιδέα και με ακολουθούν! Στηρίζουν τις δράσεις μου όπως και το αίτημα επιστροφής των Μαρμάρων.

Πιστεύετε πως τα μάρμαρα θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία εάν τοποθετηθούν στο μουσείο της Ακρόπολης;
Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να τα δεις, αλλά ενωμένα κάτω από το ελληνικό φως του μουσείου της Ακρόπολης.

Ποια η γνώμη σας για το μουσείο της Ακρόπολης;
Το μουσείο της Ακρόπολης είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο όμορφα και εντυπωσιακά σύγχρονα μουσεία στον κόσμο. Όταν δημιουργήθηκε έτρεξα να το δω και πραγματικά έμεινα έκπληκτος. Επισκέπτομαι την Ελλάδα όποτε μπορώ, καθώς υπάρχει πάντα κάτι να ανακαλύψεις.

Eίναι εφικτή η επιστροφή των Μαρμάρων;
Πιστεύω πως η επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα είναι εφικτή, αλλά πρέπει πρώτα να σχεδιαστεί το πρόγραμμα πολιτιστικής ανταλλαγής. Το να λέμε απλά και μόνο ‘φέρτε τα πίσω’ δεν οδηγεί πουθενά. Από όσο γνωρίζω, δεν έχουν υπάρξει τετ α τετ συναντήσεις για το θέμα. Είναι καιρός να πιέσουμε ώστε να βρεθεί λύση. Αρκετά με τα λόγια, χρειάζεται δράση!

Γνωρίζετε για την ανακάλυψη του τάφου της Αμφίπολης;
Η είδηση για την ανακάλυψη του τάφου της Αμφίπολης είναι θαυμάσια και αναμένω περισσότερες πληροφορίες από τους αρχαιολόγους.

Ο εθνικισμός ή κάποιος διεθνής φόβος αποτελεί τροχοπέδη στην επιστροφή των Μαρμάρων;
Δεν πιστεύω πως υπάρχει κάποιος διεθνής φόβος. Μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ο εγωισμός, ο συντηρητισμός και οι παρωχημένες συμπεριφορές.

Πιστεύετε πως η Βρετανική Επιτροπή για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα. που υποστήριξε το εγχείρημά σας «London to Athens Bike Tour 2014», αντιμετωπίζεται με καχυποψία; Ποια τα επόμενα σχέδιά σας;
Ως οργανισμός το ‘Greece Needs Love’ έχει βραχυπρόθεσμους, μεσαίας διάρκειας και μακροπρόθεσμους στόχους. Η επόμενή μας δράση είναι να δουλέψουμε με παιδιά από σχολεία γύρω από την Ακρόπολη εστιάζοντας σε έλληνες και βρετανούς ποιητές με το βιβλίο: ‘ποδηλασία για τα Μάρμαρα’, που θα δοθεί το Μάρτιο, σε εκδήλωση στην Αθήνα, σε εκείνους που στήριξαν το πρόγραμμα «London to Athens bike tour 2014». Στην ίδια διοργάνωση θα δοθούν βραβεία στα παιδιά με τα καλύτερα ποιήματα και τις ζωγραφιές. Όπως προανέφερα, εργαζόμαστε ώστε να μπορούμε να συναντήσουμε τον διευθυντή του Εθνικού Μουσείου της Κοπεγχάγης για να παρουσιάσουμε το πρόγραμμα πολιτιστικής ανταλλαγής. Τρεις ακόμη ημερομηνίες είναι σημαντικές για εμάς: Η 31η Αυγούστου, η 7η και η 14η Σεπτεμβρίου, ημέρες κατά τις οποίες για δέκα λεπτά θα τρέξουμε γύρω από το Βρετανικό Μουσείο, μετά στην 10 Downing Street και τέλος γύρω από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.

Τι συνέβαλε στο να γίνετε φιλέλληνας;
Γεννήθηκα φιλέλληνας και προέρχομαι από οικογένεια φιλελλήνων. Όταν οι συνταγματάρχες αφαίρεσαν την ιθαγένεια της Μελίνας Μερκούρη, εκείνη είπε: ‘Γεννήθηκα και θα πεθάνω Ελληνίδα’. Εγώ μπορώ να πω πως γεννήθηκα φιλέλληνας και ελπίζω να πεθάνω Έλληνας.

Συνέντευξη: Ελισάβετ Σταμοπούλου