Δοκιμάζονται οι αντοχές των οίκων υψηλής ραπτικής τον καιρό της κρίσης

38

Σε μέρες κρίσης πώς πλασάρεις ένα φόρεμα που μπορεί να κοστίζει πιο πολύ και από ένα αυτοκίνητο; Απάντηση σε αυτό το ερώτημα καλούνται να δώσουν οι λιγοστοί πια οίκοι υψηλής ραπτικής που συνεχίζουν να παρουσιάζουν πανάκριβες δημιουργίες για την ελίτ των υπερ-πλούσιων αυτού του κόσμου.

Αυτή και άλλες παρόμοιες απορίες εγείρει η εβδομάδα μόδας στο Παρίσι, κατά την οποία οι μεγαλύτεροι μόδιστροι παρουσιάζουν τις δημιουργίες τους για τη σεζόν φθινόπωρο 2009 – χειμώνας 2010.

Η πολυτελής βιομηχανία μοιάζει να παραπαίει εξαιτίας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και το μέλλον της -ενώ οι τιμές των φορεμάτων ξεκινούν από τις 20.000 ευρώ και απογειώνονται- μοιάζει κάτι παραπάνω από αβέβαιο.

Το Μάιο ο σχεδιαστής Κριστιάν Λακρουά δήλωσε αδυναμία εξόφλησης χρεών, κάτι που έκανε τις φήμες να οργιάσουν ότι ο διάσημος οίκος ετοιμάζεται να κλείσει.

Αν και ο όρος υψηλή ραπτική χρησιμοποιείται συχνά από πολλούς, στη Γαλλία εκείνοι που κάνουν πραγματική υψηλή ραπτική είναι λίγοι, υπάρχουν μάλιστα ειδικές προδιαγραφές, νομικές κατευθυντήριες γραμμές, για τέτοιες επιχειρήσεις, όπως ένας μίνιμουμ αριθμός αυθεντικών σχεδίων και ένα μίνιμουμ εργαζομένων.

Για του λόγου το αληθές, το συνδικαλιστικό όργανο των επιχειρηματιών υψηλής ραπτικής αριθμεί μόλις έντεκα πλήρη μέλη.

Ο Αμερικανός σχεδιαστής Ραλφ Ρούτσι είχε προσκληθεί στο Παρίσι για να παρουσιάσει τη δουλειά του στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όμως επέλεξε να επιστρέψει στα ντεφιλέ της Νέας Υόρκης, κυρίως για οικονομικούς λόγους.

Ο Ρούτσι δήλωσε πως κατά τη γνώμη του η υψηλή ραπτική μπορεί ακόμη να είναι βιώσιμη, αλλά πρόσθεσε πως ο Λακρουά έσφαλε, γιατί απέτυχε να την συνδιάσει με τη σωστή δόση pret-a-porter.

Δικαστήριο του Παρισιού έθεσε πριν από λίγο καιρό τον οίκο Λακρουά σε εξάμηνη επιτήρηση, για να δει εάν η εταιρεία -η οποία στην 22χρονη πορεία της δεν ήταν ποτέ κερδοφόρα- μπορεί να ανατρέψει τα έως τώρα δεδομένα.

Στο πνεύμα αυτό, ο Λακρουά πετσόκοψε τη λίστα προσκεκλημένων του για την παρουσίασή του στην εβδομάδα μόδας, στην οποία τελικά παρευρέθηκαν ένας πολύ μικρός αριθμός ατόμων.

«Για μας η κρίση είναι σαν έναν σεισμό, και κάποιο σπίτια θα καταρρεύσουν» είπε ο σχεδιαστής Στεφάν Ρολάν που λάνσαρε τη δική του συλλογή υψηλής ραπτικής πριν από δυόμισι χρόνια.

«Θα είναι πολύ λυπηρό, εάν ανάμεσα σε αυτούς που καταρρεύσουν είναι και ο Λακρουά, γιατί αυτό που κάνει είναι καθαρή τέχνη» πρόσθεσε.

Παρ’ όλα αυτά, στυλοβάτες της υψηλής ραπτικής έχουν καταρρεύσει και στο παρελθόν. Η Έλσα Σκιαπαρέλι, πρωτοποριακή Ιταλίδα αριστοκράτισσα που έγραψε ιστορία με τις δημιουργίες της στις δεκαετίες του 1920 και του 1930, έβαλε λουκέτο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το ίδιο και η θρυλική Γαλλίδα Μαντλέν Βιονέ.

Ο οίκος Balmain, που σηματοδότησε το απόγειο της υψηλής ραπτικής από τη μεταπολεμική περίοδο έως τα τέλη της δεκαετίας του ‘50, πέρασε μια περίοδο αναταραχής, χωρίς αυτό να αποβεί μοιραίο για την επιχείρηση.

Παρόμοιες περιπέτειες έχουν περάσει και άλλα μεγάλα ονόματα από τον χώρο της μόδας, όπως η Νίνα Ρίτσι και ο Εμανουέλ Ουγκαρό, που εξακολουθούν να αναζητούν τον βηματισμό τους.

Ωστόσο, το να αποκηρύσσουν την υψηλή ραπτική τέτοιοι οίκοι είναι συνώνυμο με το να χάνουν τον λόγο ύπαρξής τους.

Η υψηλή ραπτική είναι ο χώρος που ο σχεδιαστής αφήνει ελεύθερη τη δημιουργικότητά του, χρησιμοποιώντας τα πιο φίνα υφάσματα χωρίς να σκέφτεται το -οικονομικό συνήθως- αποτέλεσμα. Ύφη και στυλ που ξεκίνησαν από εδώ, πέρασαν πολύ γρήγορα στη λιανική, αν και σε απλουστευμένη μαζικής παραγωγής μορφή.

Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ότι η λίστα πελατών των οίκων υψηλής ραπτικής όλο και συρρικνώνεται. Οι οίκοι που συνήθως δούλευαν με Ευρωπαίους και Αμερικανούς, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν στραφεί σε πελατείες από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία.

Και με τον όρο πελάτες, δεν εννοούμε μια γυναίκα που κρατά μια επώνυμη τσάντα, αλλά ανθρώπους που φορούν ρούχα υψηλής ραπτικής, όταν πηγαίνουν να επισκεφθούν φίλους τους στα σπίτια τους ή όταν τρώνε σε ένα εστιατόριο.

Ένα άλλο πρόβλημα για την γυναίκα καταναλώτρια, πέρα από τα υπέρογκα ποσά που πρέπει να δαπανήσει στους οίκους, είναι και το πόσο γρήγορα πλέον αλλάζει η μόδα, οπότε καθίσταται ασύμφορη τέτοιου είδους επένδυση.

Ακόμη μία πρόκληση για τον χώρο αποτελεί η βαθμιαία μείωση του αριθμού των ειδικευμένων τεχνιτών. Η γηρασμένη γενιά των «μικρών χεριών» («petites mains») μοχθεί μέσα σε στριμωγμένα ατελιέ, ράβοντας στο χέρι ατελείωτες λωρίδες απαστράπτουσας παγιέτας ή τα μεταξωτά ανθισμένα φύλλα τριαντάφυλλων.

Ένα μόνο ρούχο υψηλής ραπτικής μπορεί να απαιτεί μέχρι και 500 ώρες σκληρής και κοπιαστικής δουλειάς. Το γεγονός αυτό, αλλά και οι μικρές απολαβές καθιστούν όλο και πιο δύσκολο το να βρεθεί εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό, με αποτέλεσμα να χάνεται σταδιακά και η γνώση.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press