Στην Αυστριακή συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2004

38

Στην Αυστριακή συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2004. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών, η Γέλινεκ τιμάται για τη «μουσική ροή του λόγου και του αντίλογου στα μυθιστορήματα και τα θεατρικά της έργα, τα οποία με εξαιρετικό γλωσσολογικό ζήλο αποκαλύπτουν τον παραλογισμό των κοινωνικών κλισέ και τη δύναμή τους να υποδουλώνουν».

Η Ελφρίντε Γέλινεκ γεννήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1946 στην επαρχία Στυρία της κεντρικής Αυστρίας. Ο πατέρας της, εβραίος από την Τσεχία, ήταν χημικός και εργαζόταν σε στρατηγικής σημασίας βιομηχανικά προγράμμα στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, προκειμένου να αποφύγει τις εναντίον του διώξεις.

Η μητέρα της καταγόταν από μια εύπορη βιεννέζικη οικογένεια. Η Ελφρίντε σε νεαρή ηλικία διδάχτηκε πιάνο, εκκλησιαστικό όργανο και φλάουτο, ενώ αργότερα διδάχτηκε σύνθεση στο Ωδείο της Βιέννης. Μετά την αποφοίτησή της από το γυμνάσιο το 1964, έκανε σπουδές πάνω στο θεάτρο και την ιστορία της τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, παράλληλα πάντα με τις μουσικές σπουδές της.

Αρχισε τη συγγραφή ποίησης, ενώ ήταν ακόμη νέα. Έκανε το λογοτεχνικό ντεμπούτο της με τη συλλογή Lisas Schatten το 1967. Μέσω επαφών με το φοιτητικό κίνημα της εποχής, τα κείμενά της ασκούσαν κριτική στην κοινωνική κατάσταση, ενώ με κάποια έργα της πέτυχε μια γλωσσολογική επανάσταση με στόχο τη λαϊκή κουλτούρα και την αναληθή απεικόνιση της «καλής ζωής» μέσω αυτής.

Στα έργα της συγκαταλέγεται και Η Δασκάλα του Πιάνου (1983) που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 2001 από τον Αυστριακό σκηνοθέτη Μίκαελ Χάνεκε. Αλλα βιβλία της είναι τα: Γυναίκες ως Ερωμένες (Die Liebhaberinnen, 1975), Υπέροχες, Υπέροχες Εποχές (Die Ausgesperrten, 1980).

Στα έργα της ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με συμπλέγματα ενός ανελέητου κόσμου, με καθεστώτα βίας, υποταγής και δίωξης. Η Γέλινεκ καταδεικνύει πώς τα κλισέ της βιομηχανίας της διασκέδασης διεισδύουν στις συνειδήσεις των ανθρώπων και παραλύουν τις αντιστάσεις στις ταξικές αδικίες και την καταπίεση.

Τα μυθιστορήματα της Γέλινεκ αποκαλύπτουν «με εξαιρετικό πάθος για τη γλώσσα, το παράλογο και την καταπιεστική δύναμη των κοινωνικών στερεοτύπων» σημειώνει στο κείμενο της απόφασής της η Σουηδική Βασιλική Ακαδημίας Επιστημών.

Πρόκειται για το πρώτο Νόμπελ που δίδεται ποτέ σε αυστριακό συγγραφέα. Η ίδια τόνισε πως η βράβευσή της δεν θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ως «ένα λουλούδι στη μπουτονιέρα της Αυστρίας».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ