Κριτικές διατυπώνονται για τον τρόπο κάλυψης του πολέμου στο Ιράκ από τα ΜΜΕ των ΗΠΑ

43

Την ώρα που οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράκ κλιμακώνονται και ο αριθμός των αμάχων Ιρακινών που χάνουν τη ζωή τους συνεχώς αυξάνεται, διεθνή μέσα ενημέρωσης εκφράζουν ανοιχτά τις αντιρρήσεις τους για τον τρόπο που επιλέγουν να παρουσιάσουν τον πόλεμο στη Βαγδάτη τα αμερικανικά ΜΜΕ. Χαρακτηριστική περίπτωση το άρθρο της ισπανικής εφημερίδα El Pais:

«Ένας Αμερικανός πολίτης που παρακολουθεί τον πόλεμο μόνο από την τηλεόραση μπορεί άνετα να φτάσει στο συμπέρασμα ότι οι Ιρακινοί δεν υπάρχουν και ότι στις μάχες δεν χύνεται αίμα. Οι εικόνες είναι πάντα "καθαρές", έχοντας λογοκριθεί με απόφαση των καναλιών. Σχεδόν κανείς τηλεθεατής δεν είδε τις εικόνες των αιχμαλώτων στο Ιράκ. Το Πεντάγωνο ζήτησε από τα κανάλια να μην τις δείξουν κι εκείνα υπάκουσαν.

Οι τρισδιάστατες παρουσιάσεις των βομβαρδισμών είναι τόσο ρεαλιστικές, που ο τηλεθεατής αισθάνεται σαν να παρευρίσκεται στην εκτόξευση του πυραύλου και να παρακολουθεί την πορεία του, χωρίς όμως ποτέ να δει την ίδια την έκρηξη της βόμβας. Η τεχνολογία τελειώνει εκεί που αρχίζει το δράμα, για το οποίο τα αμερικανικά τηλεοπτικά κανάλια διαθέτουν πάντα ένα φίλτρο.

Η περίφημη αυτολογοκρισία της αμερικανικής τηλεόρασης, που φάνηκε ανάγλυφα στην κάλυψη των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, εμποδίζει τους τηλεθεατές να παρακολουθήσουν από τον καναπέ τους δυσάρεστες εικόνες. Οι τελευταίες τέτοιες εικόνες που είδαν οι Αμερικανοί "ζωντανά" ήταν η ελεύθερη πτώση ορισμένων από τους εργαζομένους στους Δίδυμους Πύργους. Οι εικόνες αυτές δεν επαναλήφθηκαν ποτέ.

Στον πόλεμο κατά του Ιράκ, η τεχνολογία επιτρέπει την απευθείας μετάδοση μιας κατακτητικής επιχείρησης, καταδικάζει όμως τους θεατές να δουν την πιο άσχημη έρημο που έχω δει ποτέ στη ζωή μου. Έτσι περιέγραψε την έρημο του Ιράκ ο βετεράνος Τεντ Κόπελ του ABC, ο οποίος συνοδεύει με ένα φορτηγό τις μεραρχίες που προελαύνουν από τον Νότο.

Οι κάμερες που βρίσκονται στα άρματα μάχης και οι δορυφορικές συνδέσεις επιτρέπουν την παρακολούθηση της προέλασης με μια εικόνα τόσο καθαρή, ώστε οι πρωταγωνιστές σχεδόν χρειάζονται μακιγιάζ. Από την εικόνα αυτή, όμως, λείπουν οι Ιρακινοί, τα σπίτια, τα χωριά, και βέβαια οι μάχες.

Οι συνδέσεις με τους ανταποκριτές αρχίζουν να μετατρέπονται σε μια σουρεαλιστική ποδοσφαιρική μετάδοση. Ένας παρουσιαστής, που βρίσκεται σε μια πόλη με αραβικά χαρακτηριστικά, ζητά από τους ανταποκριτές να του αναλύσουν την έκβαση και το αποτέλεσμα μιας μάχης. Όταν ένας πύραυλος εκρήγνυται δίπλα του, όπως συνέβη με τον Ουόλτερ Ρότζερς του CNN, εκείνος εξηγεί αμέσως ότι δεν είναι τίποτα και περνάει σε άλλο θέμα, χωρίς να δίνει σημασία στην τραγωδία που μπορεί να έχει προκληθεί.

Το επεισόδιο που έφερε στο προσκήνιο τα όρια της αυτολογοκρισίας μεταδόθηκε από το κανάλι Αλ Τζαζίρα. Το CBS έπαιρνε συνέντευξη από τον υπουργό Αμύνης Ντόναλντ Ράμσφελντ, όταν άρχισαν να μεταδίδονται από το αραβικό κανάλι οι εικόνες των Αμερικανών αιχμαλώτων.

Το CBS, χωρίς να δείξει αυτές τις εικόνες, ζήτησε την αντίδραση του Ράμσφελντ, ο οποίος μίλησε για τη Συνθήκη της Γενεύης και έσπευσε να ζητήσει από τα κανάλια να μη δείξουν ποτέ αυτές τις εικόνες. Εκείνα υπάκουσαν και απέκρυψαν το υλικό, το οποίο οι Αμερικανοί τηλεθεατές μπορούσαν βέβαια να παρακολουθήσουν από το κανάλι Αλ Τζαζίρα. Όταν έπεσε η νύχτα, πάντως, ορισμένα κανάλια προέβαλαν μερικά δευτερόλεπτα από τις επίμαχες εικόνες.

Δεδομένου ότι υπάρχουν κάπου 300.000 Αμερικανοί στρατιώτες στην πολεμική ζώνη, οι οικογένειές τους υποβάλλονται σε έναν άλλο βομβαρδισμό: το βομβαρδισμό της ενημέρωσης. Ο Τομ Μπρόκοου από το NBC δέχθηκε την κριτική που του έκανε η μητέρα ενός στρατιώτη, λέγοντας ότι αυτή η κάλυψη μας σκοτώνει. Οι δημοσιογράφοι, είπε ο Μπρόκοου, συχνά ξεχνούν ότι πίσω από αυτά τα τρισδιάστατα γραφήματα παίζονται ανθρώπινες ζωές.

Παρόλα αυτά, μια δημοσκόπηση που έκανε η εφημερίδα USA Today έδειξε ότι το 87% των Αμερικανών θεωρούν ότι τα μέσα ενημέρωσης κάνουν πολύ καλή δουλειά. Μια άλλη δημοσκόπηση που έκανε η Wall Street Journal στο Διαδίκτυο έδειξε ότι τις προτιμήσεις των Αμερικανών έχει αποσπάσει το υπερπατριωτικό κανάλι Fox News.

Όσο για τις αντιπολεμικές διαμαρτυρίες, φαίνεται να χρησιμεύουν στα κανάλια για να καλύπτουν τα κενά τους στην κάλυψη του πολέμου. Αντίθετα, ο εναλλακτικός ραδιοφωνικός σταθμός της Καλιφόρνια Pacifica Radio έχει μετατραπεί σε σημαία του κινήματος. Και οι σταθμοί που μεταδίδουν μουσική κάντρι απαγόρευσαν τους δίσκους των Ντίξι Τσικς επειδή μια από τις τραγουδίστριες είπε πρόσφατα ότι ντρέπεται που γεννήθηκε στο Τέξας, την πολιτεία του προέδρου Μπους».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ