Ένα χρόνο μετά τις περικοπές του Τραμπ, η διεθνής ανθρωπιστική βοήθεια βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού

Η χρηματοδότηση που λαμβάνει η ανθρωπιστική βοήθεια μειώνεται ήδη από το 2023, αποδεικνύοντας πόσο ευάλωτη είναι στις πολιτικές διακυμάνσεις της εποχής.

Το μεγαλύτερο πλήγμα στις δαπάνες για το εξωτερικό σημειώθηκε το 2025, όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανακοίνωσε ότι το 83% των προγραμμάτων της USAid — της υπηρεσίας διεθνούς ανάπτυξης της χώρας — θα ακυρωθούν.

Η κατάσταση είναι παρόμοια σε όλο τον κόσμο: μεταξύ 2025 και 2026, η συνολική παγκόσμια χρηματοδότηση για ανθρωπιστική βοήθεια έπεσε κατακόρυφα από περίπου 23,97 δισ. ευρώ σε περίπου 7,34 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Financial Tracking Service (FTS).

Η θέση της ΕΕ στον χάρτη της βοήθειας

Επί του παρόντος, σύμφωνα με το euronews, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 40% της αναπτυξιακής βοήθειας παγκοσμίως, ενώ οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν το 28,3%.

Η Σουηδία είναι ο μεγαλύτερος δωρητής μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, χρηματοδοτώντας το 9,9% του παγκόσμιου μεριδίου, ακολουθούμενη από τη Γερμανία με 6,9%.

Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου έτους, η Γερμανία ανακοίνωσε ότι ο προϋπολογισμός για την ανθρωπιστική βοήθεια θα μειωθεί στα 10,06 δισ. ευρώ — μια πτώση 251 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το 2025 και μια μείωση σχεδόν 20% από το 2023.

«Η μείωση των δικών μας δαπανών στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών σε αυτή τη δραματική κατάσταση είναι απλά απαράδεκτη», δήλωσε η Åsa Månsson, διευθύνουσα σύμβουλος της VENRO, της ομπρέλας των ΜΚΟ για την ανάπτυξη στη Γερμανία, σε δήλωση.

Επιπλέον, η Σουηδία ανακοίνωσε περικοπή περίπου 930 εκατομμυρίων ευρώ στη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη προς τη Μοζαμβίκη, τη Ζιμπάμπουε, τη Λιβερία, την Τανζανία και τη Βολιβία, επιλέγοντας αντ’ αυτού να ανακατανείμει τα κονδύλια προς την Ουκρανία.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της «αποδοτικότητας, των νέων μετασχηματιστικών προσεγγίσεων και της καινοτομίας που αποτελούν τις κατευθυντήριες αρχές της στρατηγικής», σύμφωνα με τα Κυβερνητικά Γραφεία της Σουηδίας.

Μειωμένοι πόροι και στις διεθνείς οντότητες

Παρόμοια είναι η κατάσταση και στους διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι βλέπουν τους προϋπολογισμούς τους για τη διεθνή ανάπτυξη να μειώνονται σε όλους τους τομείς.

Μέχρι στιγμής, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα και το Κεντρικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών είναι οι τρεις κορυφαίοι οργανισμοί που λαμβάνουν τα περισσότερα κονδύλια το 2026, αλλά τα ποσά αυτά έχουν μειωθεί σε σύγκριση με πέρυσι.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η υγεία και η επισιτιστική ασφάλεια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης.

Το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρώπης αποστέλλεται στην Ουκρανία (559 εκατομμύρια ευρώ).

Ωστόσο, τα ακριβή νούμερα ενδέχεται να αλλάξουν καθώς η ΕΕ ξεκινά τις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της για την περίοδο 2028-2034: το τμήμα του προϋπολογισμού της ΕΕ που αφορά την ανάπτυξη, το οποίο ονομάζεται «Global Europe», αναμένεται να αυξηθεί κατά 75%.

Το ήμισυ των πόρων αυτού του προϋπολογισμού θα διατεθεί στην Ουκρανία, ενώ 43,2 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν σε άλλες χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης στην Ένωση.