The Expla-in Project| Ιράν: Πώς ο πόλεμος επηρεάζει τις τιμές καυσίμων στην Ελλάδα;

Φωτιά παίρνουν οι τιμές των υγρών καυσίμων, ελέω του πολέμου στο Ιράν και την ασφυκτική κατάσταση που έχει προκληθεί στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διακινείται το 20% των ποσοτήτων πετρελαίου που χρειάζεται ο πλανήτης για να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες.

Από την Τετάρτη 4 Μαρτίου στα πρατήρια περνά το πρώτο κύμα αυξήσεων στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ κίνησης, όπως αναφέρουν πηγές των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στα πρατήρια υγρών καυσίμων η αμόλυβδη αναμένεται να διαμορφωθεί από την Τετάρτη στα επίπεδα των 1,77 με 1,78 ευρώ ανά λίτρο. Σήμερα η μέση τιμή είναι περίπου στα 1,75 ευρώ ανά λίτρο.

Μεγαλύτερες θα είναι οι αυξήσεις στο ντίζελ κίνησης. Η μέση τιμή του αναμένεται να εκτοξευτεί κοντά στα 1,60 με 1,62 ευρώ ανά λίτρο από τα επίπεδα των 1,55 ευρώ ανά λίτρο.

Νέο κύμα αυξήσεων στα καύσιμα μέχρι το τέλος της εβδομάδας λόγω Ιράν

Οι ανατιμήσεις, όμως, στα καύσιμα δεν σταματούν εδώ. Πηγές της αγοράς πετρελαιοειδών έχουν κάνει εκτιμήσεις και για την πορεία των τιμών μέχρι και το τέλος της εβδομάδας, δηλαδή μέχρι και την Παρασκευή 5 Μαρτίου.

Σωρευτικά, οι τιμές της βενζίνης αναμένεται να αυξηθούν συνολικά από την περασμένη Παρασκευή, πριν τον πόλεμο, μέχρι και την ερχόμενη Παρασκευή 5 Μαρτίου κατά 7,5 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Δηλαδή βενζίνη θα ανέβει συνολικά πάνω από τα 1,82 ευρώ ανά λίτρο.

Το πετρέλαιο κίνησης θα επηρεαστεί περισσότερο από τις αυξήσεις του αργού πετρελαίου. Η αύξηση θα προκαλέσει σοκ. Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες θα είναι μέχρι την Παρασκευή 15 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Το ντίζελ θα εκτοξευτεί στα 1,70 ευρώ ανά λίτρο.

Αξίζει να τονιστεί, όπως σημειώνουν πηγές της πετρελαϊκής αγοράς στην Ελλάδα, ότι οι αυξήσεις στη βενζίνη επηρεάζουν μόνο το 35% της τελικής τιμής (κόστος διύλισης, μικτό περιθώριο κέρδους εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και πρατηριούχων). Το υπόλοιπο 65% της τελικής τιμής διαμορφώνεται από τους φόρους.

Το αργό πετρέλαιο, το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και η πλατφόρμα τιμολόγησης

Οι αυξήσεις στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα διυλιστήρια, μετακυλίονται στην ελληνική αγορά τέσσερις ημέρες μετά την πρώτη μεταβολή της τιμής του αργού πετρελαίου.

Αυτό συμβαίνει καθώς η ελληνική πετρελαϊκή αγορά τιμολογεί το πετρέλαιο με βάση την πλατφόρμα Platts της Μεσογείου. Με πιο απλά λόγια οι μεταβολές των τιμών βάσει αυτής της πλατφόρμας και της φόρμουλας τιμολόγησης των διυλιστηρίων περνούν στην ελληνική αγορά τρεις με τέσσερις ημέρες μετά την εκδήλωση των αυξομειώσεων των τιμών του αργού πετρελαίου και των προϊόντων του.

Ο πόλεμος στο Ιράν πυροδοτεί αβεβαιότητα στην αγορά πετρελαίου. Και είναι χαρακτηιστικό ότι οι τιμές στο πετρέλαιο Μπρεντ εκτοξεύτηκαν από την Παρασκευή πριν την επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ μέχρι σήμερα πάνω από 16%.  Το Μπρεντ που αποτελεί σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση των πετρελαιοειδών προϊόντων βρίσκεται σήμερα στα επίπεδα των 83 με 84 δολάρια το βαρέλι.

Το Ιράν, αν και είναι από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες δεν πουλάει σε καμία χώρα της Ευρώπης και τις ΗΠΑ πετρέλαιο. Ωστόσο οι τιμές των υγρών καυσίμων στα βενζινάδικα ανεβαίνουν. Και αυτό επειδή πυροδοτείται αβεβαιότητα στην αγοράς ως προς την ένταση και την έκταση των πολεμικών συγκρούσεων στον πλανήτη. Η ψυχολογία στην αγορά, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τους επενδυτές και traders είναι αρνητική, σύμφωνα με πηγές των πετρελαϊκών εταιρειών.

Πέραν όμως των προαναφερόμενων οι αυξήσεις οφείλονται και στο γεγονός πως τα Στενά του Ορμούζ έχουν ουσιαστικά κλείσει. Από το μικρό αυτό πέρασμα του πλανήτη, διακινείται το 1/5 της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Δεξαμενόπλοια μεταφέρουν το πετρέλαιο και άλλων γειτονικών του Ιράν χωρών στους αγοραστές. Η συντριπτική πλειονότητα του πετρελαίου που φεύγει από τα Στενά του Ορμούζ καταλήγει στην Ασία.

Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν στενότητα στην προσφορά του αργού πετρελαίου. Έτσι, οι αγοραστές του καυσίμου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου θα στραφούν σε άλλες πηγές εφοδιασμού. Σε αυτές όπου για παράδειγμα έχουν καταφύγει και ευρωπαϊκές εταιρείες διύλισης: Τουρκία, Νορβηγία, Καζακστάν, Λιβυή, Ιράκ κ.α.

Η κατάσταση αυτή προκαλεί αβεβαιότητα στις αγορές.  Η ανασφάλεια για την επάρκεια εφοδιασμού κυριαρχεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ελληνικά διυλιστήρια δεν αγοράζουν πετρέλαιο από το Ιράν. Οι προμήθειες αργού πετρελαίου είναι περιορισμένες από χώρες του Περσικού Κόλπου. Και παρ’όλα αυτά οι τιμές στην ελληνική αγορά ανεβαίνουν.

Σε συναγερμό τα υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Οι συνθήκες στην ελληνική αγορά πετρελαιοειδών όπως διαμορφώνονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή θέτουν σε εγρήγορση τα συναρμόδια υπουργεία.

Στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη υπό τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τη συμμετοχή των δύο ελληνικών διυλιστηρίων και τη ΡΑΑΕΥ Με δηλώσεις του ο υπουργός διαβεβαιώνει για την επάρκεια εφοδιασμού της αγοράς. Αντίστοιχες διαβεβαιώσεις δίνουν και πηγές των HELLENiQ ENERGY και Motor Oil.

Από την άλλη μεριά το υπουργείο Ανάπτυξης έχει θέσει σε συναγερμό τον ελεγκτικό μηχανισμό. Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος έστειλε το μήνυμα και ιδίως ως προς την υπόλοιπη αγορά, πλην των καυσίμων, ότι οποιαδήποτε αύξηση θεωρείται αισχροκέρδεια.

Την ίδια στιγμή, δεν είναι λίγοι εκείνοι οι πρατηριούχοι που έσπευσαν από την περασμένη Δευτέρα να ανεβάσουν τις τιμές στα καύσιμα, πριν δηλαδή φτάσουν καλά, καλά οι αυξήσεις στα ελληνικά διυλιστήρια…