«Δεν ήξερα καν πώς να πυροβολώ»: Πώς νεαροί Αφρικανοί εξαπατήθηκαν για να πολεμήσουν για τη Ρωσία

Τα τελευταία δύο χρόνια, ολοένα και περισσότερες μαρτυρίες αποκαλύπτουν ένα σκοτεινό φαινόμενο: νέοι από αφρικανικές χώρες, κυρίως από την ανατολική Αφρική, ταξιδεύουν στη Ρωσία με την υπόσχεση νόμιμων θέσεων εργασίας και καταλήγουν χωρίς τη θέλησή τους στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία. 

Σύμφωνα με τον Guardian, πρόκειται για ένα μοτίβο παραπλάνησης που εκμεταλλεύεται την ανεργία, την οικονομική απόγνωση και την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. 

Οι άνθρωποι αυτοί δεν στρατολογούνται με τον κλασικό τρόπο.  

Δεν υπογράφουν συνειδητά συμβόλαια για να πολεμήσουν.  

Αντίθετα, πείθονται ότι θα εργαστούν ως υδραυλικοί, φύλακες ασφαλείας, εργάτες ή τεχνικοί.  

Μόλις φτάσουν στη Ρωσία, τα διαβατήριά τους συχνά κατάσχονται, τους φορούν στρατιωτικά ρούχα, τους παίρνουν δακτυλικά αποτυπώματα και τους αναγκάζουν να υπογράψουν έγγραφα σε γλώσσα που δεν καταλαβαίνουν.  

Μέσα σε λίγες ημέρες, βρίσκονται με ένα όπλο στο χέρι. 

Δίκτυα στρατολόγησης και ψεύτικες αγγελίες 

Στην καρδιά του φαινομένου βρίσκονται δίκτυα μεσαζόντων εργασίας, τόσο τοπικά όσο και διεθνή. 

Τα δίκτυα αυτά δημοσιεύουν αγγελίες στο διαδίκτυο ή στρατολογούν μέσω γνωστών και φίλων, υποσχόμενα υψηλούς μισθούς και εύκολη έκδοση βίζας. Σε πολλές περιπτώσεις, ζητούν ένα αρχικό ποσό για «έξοδα φακέλου», εισιτήρια ή βίζα, δίνοντας την εντύπωση μιας τυπικής διαδικασίας μετανάστευσης για εργασία. 

Οι υποψήφιοι ταξιδιώτες σπάνια έχουν σαφή εικόνα του τι θα αντιμετωπίσουν.  

Οι περισσότεροι δεν μιλούν ρωσικά, δεν γνωρίζουν τη νομική τους κατάσταση και δεν έχουν επαφές που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν μόλις φτάσουν. 

Αυτό το κενό πληροφόρησης κάνει την εξαπάτηση ευκολότερη και την αντίσταση σχεδόν αδύνατη. 

Από την «υποδοχή» στη στρατιωτική μονάδα 

Οι αφίξεις στη Ρωσία ακολουθούν συχνά παρόμοιο σενάριο.  

Ένας εκπρόσωπος των κεφαλοκυνηγών παραλαμβάνει τους νεοαφιχθέντες στο αεροδρόμιο και τους μεταφέρει σε κάποιο κατάλυμα.  

Εκεί τους αφαιρούν τις αποσκευές και τους δίνουν μαύρα ρούχα και παπούτσια. 

Ακολουθεί επίσκεψη σε αστυνομικό τμήμα ή διοικητικό κέντρο για δακτυλικά αποτυπώματα και υπογραφές. 

Την επόμενη μέρα ή λίγες ημέρες αργότερα, μεταφέρονται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις για την έκδοση στρατιωτικών ταυτοτήτων. 

 Πολλοί αντιλαμβάνονται εκείνη τη στιγμή ότι κάτι πάει σοβαρά στραβά. Ωστόσο, είναι ήδη παγιδευμένοι σε ένα σύστημα όπου η άρνηση ή η αντίσταση μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση ή χειρότερα. 

A Kenyan athlete, Evans Kibet, went to Russia looking for a running gig but on arrival he was sadly tricked into joining the Russian Army after signing some documents.

Mans was sent to war but ran fast & surrendered to the Ukraine Forces who have imprisoned him. pic.twitter.com/E9AtxtodtB

— Don Bull (@mainandegwa232) September 30, 2025

Στο μέτωπο χωρίς εκπαίδευση 

Ένα από τα πιο ανησυχητικά είναι ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους στέλνονται στο μέτωπο με ελάχιστη ή καθόλου εκπαίδευση.  

Τους δίνουν όπλα, στολές και βασικές οδηγίες, και μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες. 

Μάλιστα, υπάρχουν αναφορές ότι χρησιμοποιούνται ως «δόλωμα» για να προσελκύσουν τα πυρά του εχθρού, πρακτική που έχει καταγγελθεί και από Ρώσους στρατιώτες. 

Ο Οντούορ – δεν είναι το πραγματικό του όνομα – είναι ένας από τους περισσότερους από 200 Κενυάτες και εκατοντάδες άλλους Αφρικανούς που έχουν μεταφερθεί παράνομα στη Ρωσία με την υπόσχεση για κανονικές δουλειές, για να καταλήξουν τελικά στην πρώτη γραμμή του πολέμου της με την Ουκρανία.

Ο Οντουόρ, ο οποίος τελικά κατάφερε να δραπετεύσει και επέστρεψε στην Κένυα τον Νοέμβριο, πέρασε τρεις ημέρες στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Αφού έλαβαν τις ταυτότητές τους, οι Κενυάτες επιβιβάστηκαν σε τρένο και ταξίδεψαν για δύο ημέρες μέχρι την πόλη Μπέλγκοροντ στη νοτιοδυτική Ρωσία, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Σε ένα στρατόπεδο της πόλης, τους δόθηκαν στρατιωτικές στολές, τουφέκια και άλλα όπλα, προκειμένου να μεταφερθούν κατευθείαν στο πεδίο της μάχης χωρίς εκπαίδευση.

«Δεν ήξερα πώς να πυροβολώ», θυμάται ο Οντούορ.

Για τους επόμενους τρεις μήνες, η κύρια δουλειά του ήταν να καταρρίπτει ουκρανικά οπλισμένα drones. Κρυμμένος για ώρες σε χαντάκια στα δάση πέρα από τα σύνορα με την Ουκρανία, άκουγε προσεκτικά για οποιοδήποτε σημάδι drones, ώστε να τα καταρρίψει. Κάθε μέρα που ζούσε ήταν σαν θαύμα – αν ένα drone τον εντόπιζε πρώτα, θα τον χτυπούσε.

Ρατσιστική κακομεταχείριση και «αναλώσιμοι» μαχητές 

Βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αν και δύσκολο να επαληθευτούν πλήρως, δείχνουν σκηνές ρατσιστικής κακομεταχείρισης Αφρικανών μαχητών. 

More African mercenaries cheerfully serving in Russia’s army – seemingly clueless that their Russian commander calls them disposable material. https://t.co/UQB0hSq9VW pic.twitter.com/aqvdt99DN9

— WarTranslated (@wartranslated) January 11, 2026

 Σε ορισμένα, ακούγονται προσβλητικά σχόλια, ενώ σε άλλα υπονοείται ότι οι μαύροι στρατιώτες θεωρούνται «αναλώσιμοι». 

Ακόμη και αν κάποια από αυτά τα βίντεο είναι προϊόντα προπαγάνδας ή μεμονωμένα περιστατικά, οι μαρτυρίες επιζώντων συγκλίνουν στο ότι οι αλλοδαποί μαχητές αντιμετωπίζονται συχνά ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. 

Η απουσία γλωσσικής επικοινωνίας, νομικής προστασίας και διπλωματικής στήριξης επιδεινώνει την κατάστασή τους. 

Γιατί στοχεύονται νέοι από την Αφρική 

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι στρατολόγοι εκμεταλλεύονται συγκεκριμένα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά. 

 Σε χώρες με υψηλή ανεργία των νέων και περιορισμένες προοπτικές μετανάστευσης, μια υπόσχεση για καλοπληρωμένη δουλειά στο εξωτερικό μοιάζει σωτήρια. 

Επιπλέον, στοχεύονται συχνά νέοι με βασική σωματική αντοχή ή πρώην προσωπικό ασφαλείας, που μπορούν να προσαρμοστούν γρήγορα σε στρατιωτικούς ρόλους. 

 Η χαλαρή εποπτεία των γραφείων ευρέσεως εργασίας σε ορισμένες χώρες διευκολύνει τη δράση αυτών των δικτύων. 

❗THE FATE OF AFRICAN MERCENARIES IN THE RUSSIAN ARMY

🇺🇦Strike Company «Rugby Team» during aerial reconnaissance, filmed 🇷🇺Russian inhumans tying up an African mercenary and leaving him to die.

I won’t say that I feel sorry for him, but such inhuman treatment of people by… pic.twitter.com/PgpUuCL5tT

— Cloooud |🇺🇦 (@GloOouD) March 5, 2025

Η στάση των κυβερνήσεων και τα νομικά κενά 

Ορισμένες αφρικανικές κυβερνήσεις έχουν παραδεχτεί ότι δεκάδες ή και εκατοντάδες υπήκοοί τους βρίσκονται στην Ουκρανία, στρατολογημένοι με παραπλανητικό τρόπο. 

Ωστόσο, οι προσπάθειες επαναπατρισμού είναι αργές και περίπλοκες, καθώς απαιτούν συνεννόηση με τη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά και αποδείξεις για το πώς ακριβώς στρατολογήθηκαν οι άνθρωποι αυτοί. 

Από την πλευρά της, η Ρωσία έχει αρνηθεί επανειλημμένα την εμπλοκή της σε οργανωμένα σχέδια στρατολόγησης αλλοδαπών, αποδίδοντας τα περιστατικά σε «μεμονωμένες περιπτώσεις».  

Στην πράξη, όμως, το νομικό πλαίσιο παραμένει θολό, αφήνοντας τα θύματα χωρίς ξεκάθαρη οδό δικαίωσης. 

Ψυχικά τραύματα και μια επιστροφή χωρίς λύτρωση 

Όσοι καταφέρνουν να διαφύγουν και να επιστρέψουν στις πατρίδες τους, δεν επιστρέφουν ποτέ πραγματικά «οι ίδιοι». 

 Το τραύμα του πολέμου, οι εικόνες θανάτου και η εμπειρία της εξαπάτησης αφήνουν βαθιά ψυχικά σημάδια. 

Πολλοί επιστρέφουν τραυματισμένοι, χωρίς χρήματα και χωρίς τα μέσα να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Αντί για το οικονομικό στήριγμα που ήλπιζαν να γίνουν για τις οικογένειές τους, καταλήγουν να χρειάζονται οι ίδιοι βοήθεια. 

Over a dozen Ghanaian men were promised security and agricultural jobs in Russia, but they ended up at the frontlines of the Ukrainian war. This is how Russia uses deceit and intimidation to recruit Africans for its war in Ukraine. pic.twitter.com/QaAlIv5D08

— Philip Obaji Jr. (@PhilipObaji) January 2, 2025

Μια σύγχρονη μορφή εκμετάλλευσης 

Το φαινόμενο της παραπλανητικής στρατολόγησης Αφρικανών στον πόλεμο της Ουκρανίας συνιστά μια σύγχρονη μορφή εκμετάλλευσης ανθρώπινου δυναμικού σε συνθήκες πολέμου. 

 Δεν πρόκειται απλώς για παράνομη μετανάστευση ή ατομικές απάτες, αλλά για ένα οργανωμένο σύστημα που μετατρέπει την ανθρώπινη απόγνωση σε πολεμικό υλικό. 

Η διεθνής κοινότητα καλείται να αντιμετωπίσει το ζήτημα όχι μόνο ως πρόβλημα ασφάλειας, αλλά και ως ανθρωπιστική κρίση. Χωρίς αυστηρότερη εποπτεία των γραφείων ευρέσεως εργασίας, καλύτερη ενημέρωση των υποψήφιων μεταναστών και διπλωματική πίεση για διαφάνεια, το φαινόμενο κινδυνεύει να επαναληφθεί. 

Ένα ανοιχτό ερώτημα για το μέλλον 

Το ερώτημα που μένει είναι απλό : πόσοι ακόμη νέοι άνθρωποι θα πιστέψουν ότι ταξιδεύουν για μια δουλειά και θα ξυπνήσουν στα χαρακώματα; Όσο ο πόλεμος συνεχίζεται και οι ανάγκες για ανθρώπινο δυναμικό αυξάνονται, ο πειρασμός να χρησιμοποιηθούν οι πιο ευάλωτοι ως «αναλώσιμοι» μαχητές θα παραμένει. 

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο εθνική ή περιφερειακή. Απαιτεί διεθνή συνεργασία, διαφάνεια. 

Ωστόσο τα γεωπολιτικά συμφέροντα κάνουν πολύ μακρινό το ενδεχόμενο να βρεθεί κάποια λύση. Τουλάχιστον σύντομα.