Στην κόψη του ξυραφιού: Η Ουκρανία μεταξύ «προβοκάτσιας» και ειρήνης

Η τρίτη ημέρα του 2026 βρίσκει την Ουκρανία και τη Ρωσία εγκλωβισμένες σε ένα επικίνδυνο γαϊτανάκι αίματος και διπλωματίας. Ενώ οι φήμες για μια επικείμενη συμφωνία υπό την αιγίδα των ΗΠΑ φουντώνουν, η πραγματικότητα στο πεδίο της μάχης υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι ο δρόμος προς την ειρήνη είναι στρωμένος με νάρκες.

Το μακελειό στο Χορλί και η «προβοκάτσια»

Η σημαντικότερη εξέλιξη των τελευταίων 24ωρών αφορά την καταγγελία της Μόσχας για πολύνεκρο χτύπημα στην κατεχόμενη πόλη Χορλί (Khorly) στην περιοχή της Χερσώνας. Οι ρωσικές αρχές κατοχής κάνουν λόγο για πλήγμα ουκρανικού drone σε ξενοδοχείο και καφετέρια όπου γιορταζόταν η Πρωτοχρονιά, αναφέροντας δεκάδες νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων παιδιών.

Η απάντηση του Κιέβου ήταν άμεση και κατηγορηματική. Ο ουκρανικός στρατός αρνήθηκε οποιαδήποτε στόχευση αμάχων, επιμένοντας ότι τα πλήγματά του αφορούν αποκλειστικά στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Μάλιστα, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν χθες ότι η Ρωσία σχεδιάζει μια «μεγάλης κλίμακας προβοκάτσια με ανθρώπινες απώλειες» για να σαμποτάρει τις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται να προστεθεί στον ισχυρισμό της Μόσχας προ ολίγων ημερών ότι ουκρανικό drone επιχείρησε να χτυπήσει κατοικία του Βλαντιμίρ Πούτιν – μια κατηγορία που το Κίεβο απέρριψε ως «σκηνοθετημένη» προσπάθεια της Ρωσίας να δικαιολογήσει νέα μαζικά χτυπήματα στις ουκρανικές υποδομές.

Το «90%» της συμφωνίας και το αγκάθι των εδαφών

Παράλληλα με τον πόλεμο της προπαγάνδας και των πυραύλων, εξελίσσεται ένα διπλωματικό θρίλερ. Ο Πρόεδρος Ζελένσκι, στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, προέβη σε μια βαρυσήμαντη δήλωση: η ειρηνευτική συμφωνία, την οποία προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες (με την εμπλοκή της διοίκησης Τραμπ), είναι «κατά 90% έτοιμη».

Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν το 2026 θα είναι έτος ειρήνης ή έτος οριστικής ρήξης

Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά τόνισε, το εναπομείναν 10% είναι αυτό που θα καθορίσει τα πάντα. Αυτό το ποσοστό αφορά το ακανθώδες ζήτημα των εδαφών. Η Ρωσία φαίνεται να πιέζει για την πλήρη αναγνώριση της κυριαρχίας της στο Ντονμπάς και την Κριμαία ως προαπαιτούμενο, ενώ η Ουκρανία αναζητά ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας και αρνείται να παραχωρήσει κυριαρχικά δικαιώματα, προτείνοντας ενδεχομένως λύσεις αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών ή μακροχρόνιων μεταβατικών περιόδων.

Ανακατατάξεις στην κορυφή: Ο Μπουντάνοφ στο προσκήνιο

Σε μια κίνηση που δείχνει πως το Κίεβο προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα, ανακοινώθηκε η έναρξη της διαδικασίας για τον διορισμό του Κιρίλο Μπουντάνοφ, του μέχρι πρότινος αρχηγού της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GUR), ως νέου Προσωπάρχη του Ζελένσκι.

Ο Κιρίλο Μπουντάνοφ, 39 ετών, που αντικαθιστά τον Άντριι Γερμάκ, επί μακρόν έμπιστο συνεργάτη του Ζελένσκι

Ο Μπουντάνοφ, γνωστός για τις τολμηρές επιχειρήσεις του και τη σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία, αναλαμβάνει έναν ρόλο-κλειδί. Η μετακίνηση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι ο Ζελένσκι θέλει δίπλα του ανθρώπους με βαθιά γνώση του πολέμου και των μυστικών υπηρεσιών κατά την κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων. Στέλνει επίσης μήνυμα στη Μόσχα ότι η Ουκρανία παραμένει σε εγρήγορση και δεν θα συρθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από θέση αδυναμίας.

Με βάση τις χθεσινές εξελίξεις, διαφαίνονται τρεις βασικές τάσεις για το άμεσο μέλλον:

• Κλιμάκωση πριν τη συμφωνία (escalating to de-escalate): Και οι δύο πλευρές φαίνεται να προσπαθούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα στο πεδίο της μάχης και στην κοινή γνώμη πριν «κλειδώσει» οποιαδήποτε συμφωνία. Τα χτυπήματα σε υποδομές και οι κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου εξυπηρετούν την πίεση προς την αντίπαλη πλευρά για υποχωρήσεις στο «τελευταίο 10%» της συμφωνίας.
• Ο κίνδυνος του σαμποτάζ: Η προειδοποίηση της Ουκρανίας για ρωσική «προβοκάτσια» δείχνει ότι υπάρχει σοβαρός φόβος πως σκληροπυρηνικά στοιχεία στη Μόσχα (ή ακόμα και η ίδια η ρωσική ηγεσία) μπορεί να επιδιώξουν να τινάξουν τη διαδικασία στον αέρα αν οι όροι δεν τους ικανοποιούν, κατηγορώντας την Ουκρανία για τρομοκρατία.
• Ο ηγετικός ρόλος των ΗΠΑ: Η αναφορά σε αμερικανική διαμεσολάβηση και η πίεση για γρήγορη λύση υποδεικνύουν ότι η Ουάσιγκτον βιάζεται να κλείσει το μέτωπο. Ωστόσο, η εύθραυστη φύση των συνομιλιών σημαίνει ότι οποιοδήποτε μεγάλο γεγονός (όπως το χτύπημα στο Χορλί, αν αποδειχθεί ότι είχε όντως τόσα θύματα) μπορεί να παγώσει τις διαδικασίες.

Συμπερασματικά, η 2α Ιανουαρίου 2026 μας δείχνει ότι βρισκόμαστε στην πιο επικίνδυνη φάση του πολέμου: τη φάση όπου η ελπίδα της ειρήνης είναι ορατή, αλλά ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης ανάφλεξης για την απόκτηση διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν το 2026 θα είναι έτος ειρήνης ή έτος οριστικής ρήξης.