Ηττήθηκαν και οι «ΣΥΡΙΖΑ» της Ευρώπης

Κι όμως  δεν ηττήθηκε μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα. Ηττήθηκαν και οι αντίστοιχοι «ΣΥΡΙΖΑ» σ’ όλη σχεδόν την Ευρώπη. Τα συγγενή με τον ΣΥΡΙΖΑ κόμματα.

Η πλειοψηφική επικράτηση των φιλοευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων και η ενίσχυση των ακροδεξιών εθνολαϊκιστών στις ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου επισκίασαν την ενδιαφέρουσα αυτή πτυχή των εκλογών αυτών: τη συρρίκνωση των λαϊκιστικών ακροαριστερών σχηματισμών τύπου ΣΥΡΙΖΑ σ’ όλη σχεδόν την Ευρώπη και την ενίσχυση αν και με εξαιρέσεις των κεντροαριστερών σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων σε σειρά από χώρες.

Ειδικότερα οι Podemos και συμπράττοντες στην Ισπανία περιορίστηκαν στο 10,05% (1,6% στις δημοτικές εκλογές), η Ανυπότακτη Γαλλία (France Insoumise – FI) του Μελανσόν στο 6,31%, το πάλαι ποτέ ισχυρό Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) που όμως τα τελευταία χρόνια διολίσθησε στον λαϊκισμό στο 6,19%, το Bloco (BE) στην Πορτογαλία στο 9,82%, ενώ το μέχρι πρόσφατα ισχυροποιούμενο Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία κατέρρευσε στην τρίτη θέση με 13,7% και το Dιe Linke στη Γερμανία στο 5,5%.

Και η στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στο 23,87%. Ως συνέπεια, η Ομάδα της Αριστεράς στο ΕΚ (GUE/NGL) στην οποία συμμετέχουν ΣΥΡΙΖΑ και Podemos έχασε 14 έδρες (από 52 σε 38) και είναι αυτή τη στιγμή η μικρότερη ομάδα του Κοινοβουλίου. Αντίθετα, με την εξαίρεση της Γερμανίας, τα σοσιαλδημοκρατικού τύπου κεντροαριστερά κόμματα κατέγραψαν αύξηση της δύναμής τους σε Ισπανία, Πορτογαλία, Σουηδία, Φινλανδία, Δανία, Ιταλία, κ.ά. με μια σαφώς φιλοευρωπαϊκή αναδιατυπωμένη σοσιαλδημοκρατική  πολιτική.

Κάποιες περιπτώσεις έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον. Ετσι το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) βγήκε από τις ευρωεκλογές ως το ισχυρότερο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Ευρώπης (32,84%) και ο ηγέτης του Πέδρο Σάντσεθ ως ο ισχυρότερος σήμερα ευρωπαίος πολιτικός που διεκδικεί (και δικαίως) να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Στη λογική αυτή φαίνεται ότι έχει εγκαταλείψει και οποιαδήποτε ιδέα για κυβερνητική σύμπραξη με τους Podemos.

Από την άλλη μεριά το Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας κατέρρευσε λόγω ακριβώς της αμφίσημης ευρωπαϊκής πολιτικής του και ειδικότερα της πολιτικής του σχετικά με το Brexit (την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση). Εγκαταλείφθηκε δηλαδή από τους οπαδούς της παραμονής της χώρας στην ΕΕ (remainers) και ιδιαίτερα τους νέους που στηρίζουν μαζικά τη συμμετοχή της χώρας στην Ενωση. Και για τον λόγο αυτό άλλωστε ο Τζ. Κόρμπιν αναγκάζεται τώρα να αναπροσαρμόσει την πολιτική του και να στηρίξει τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος πάνω στο Brexit (αν και ο ίδιος προσωπικά φαίνεται να παραμένει αμετανόητος Brexiteer).

Η περίπτωση των σοσιαλδημοκρατών της Γερμανίας (SPD) είναι σαφώς πιο περίπλοκη και σύνθετη ως προς την ερμηνεία της υποχώρησής τους στο χαμηλό ποσοστό του 15,80% (και στην παραίτηση της ηγεσίας). Η πολυετής σύμπραξη με τους Χριστιανοδημοκράτες και η αδυναμία αναπροσαρμογής στρατηγικής ευθύνονται σε κάποιο βαθμό. Αλλά είναι αξιοσημείωτο ότι η διαρροή ψηφοφόρων έγινε κυρίως προς τους Πράσινους.

Παρά ταύτα και παρά τη μείωση της συνολικής δύναμης του Ευρωπαϊκού  Σοσιαλιστικού Κόμματος (PES) σε 153 έδρες στην Ευρωβουλή από 191, η γενικότερη εικόνα και προοπτική για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία που βγαίνει από τις ευρωεκλογές δεν είναι και τόσο αρνητική.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. (Μια επιλογή άρθρων του από ΤΑ ΝΕΑ, ΒΗΜΑ και Books’ Journal μόλις κυκλοφόρησε σε βιβλίο με τίτλο «Ευρώπη – Ελλάδα – Τουρκία» από τις εκδόσεις Παπαζήση).