Ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν Ζενέ (1910-1986) αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση δημιουργού. Όντας ομοφυλόφιλος και έχοντας ζήσει στο περιθώριο, έκανε λογοτεχνία τα βιώματά του. Περιέγραφε τους ήρωές του σαν ένα είδος αγίου ή αγγέλου, ενώ περιέβαλε πράξεις «βρόμικες» ή ακραίες με το μανδύα μιας ιερής τελετουργίας. Ο έρωτας, το πάθος, ο θάνατος, η υποταγή που οδηγεί στην […]
Ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν Ζενέ (1910-1986) αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση δημιουργού. Όντας ομοφυλόφιλος και έχοντας ζήσει στο περιθώριο, έκανε λογοτεχνία τα βιώματά του. Περιέγραφε τους ήρωές του σαν ένα είδος αγίου ή αγγέλου, ενώ περιέβαλε πράξεις «βρόμικες» ή ακραίες με το μανδύα μιας ιερής τελετουργίας. Ο έρωτας, το πάθος, ο θάνατος, η υποταγή που οδηγεί στην εξιλέωση και ο εξευτελισμός που φέρνει την κάθαρση είναι μερικά από τα θέματα που διατρέχουν τα γραπτά του είτε πρόκειται για μυθιστορήματα («Η Παναγία των Λουλουδιών», «Το Ημερολόγιο ενός Κλέφτη») είτε για θεατρικά έργα (Οι Δούλες», «Το Μπαλκόνι»). Το 1982 ο Γερμανός σκηνοθέτης Ρ.Β.Φασμπίντερ -γνωστός και από τη θαυμάσια τηλεοπτική σειρά «Μπερλίν, Αλεξάντερπλατς»- επεχείρησε να μεταφέρει στην οθόνη τον κόσμο του Ζενέ. Ο «Καβγατζής» αποτελεί κινηματογραφική απόδοση (και όχι μεταφορά) του μυθιστορήματος «Ο Καβγατζής της Βρέστης» («Querelle de Brest»). Σε ένα σκηνικό που αναπαριστά το παλιό λιμάνι και λίγους εσωτερικούς χώρους ο ναύτης Κερέλ, η πατρόνα του μπορντέλου, Λιζιάν, και ο υποπλοίαρχος Σεμπλόν θα παίξουν το παιχνίδι της ταπείνωσης, της εξαθλίωσης, του ερωτικού πάθους και του σωματικού ή ψυχικού θανάτου. Η υποβλητική ατμόσφαιρα, η εντύπωση θεατρικού δρώμενου, η ανάγνωση αποσπασμάτων από το βιβλίο, η ποικίλη μουσική (κάπου θα αναγνωρίσετε ένα μοτίβο από τη «Φαίδρα» του Θεοδωράκη) και οι ωμές σκηνές ερωτικών περιπτύξεων μεταξύ αντρών συνθέτουν ένα έργο βάρβαρο και συνάμα γοητευτικό. Έμελλε να γίνει το κύκνειο άσμα του Φασμπίντερ και ταυτόχρονα μια από τις ωραιότερες και πιο προσωπικές του ταινίες. Η ελληνική έκδοση προέρχεται από καινούργια κόπια. Το αναμορφικό κάδρο αποδίδει πολύ πιστά το πρωτότυπο (έντονα χρώματα, σκιές, αίσθηση παρακμής), χωρίς όμως να αποφεύγει διάφορα τεχνουργήματα, κυρίως περιγράμματα. Η μπάντα έχει παραμείνει μονοφωνική και ακούγεται σε αρκετά χαμηλή στάθμη. Οι υπότιτλοι είναι χάλια. Η ποιητικότητα του λόγου σπάνια αποδίδεται (σαν να παρακολουθούμε ένα κοινότοπο γκέι δράμα), πολλά λεγόμενα μένουν χωρίς μετάφραση, ενώ η Βρέστη αναφέρεται ως «το Μπρεστ»!