Ποιες δαπάνες επιβατικών Ι.Χ. αυτοκινήτων εκπίπτουν από τα έσοδα των επιχειρήσεων

Οι διατάξεις του άρθρου 31 παρ.1 περ. β΄ του Ν.2238/94 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος) που αφορούν την έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα των δαπανών συντήρησης, λειτουργίας, επισκευής, κυκλοφορίας, αποσβέσεων και μισθωμάτων που καταβάλλονται σε εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης ή για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης όπως ισχύουν μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου φορολογικού Νόμου, αναγνωρίζουν έκπτωση ποσοστού μέχρι εξήντα τοις εκατό (60%) για αυτοκίνητα Ι.Χ. με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι χίλια τετρακόσια (1.400) κυβικά εκατοστά και έκπτωση μέχρι είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) για αυτοκίνητα μεγαλύτερου κυβισμού.

Από την θέση σε ισχύ του νέου φορολογικού νόμου (όπως έχει ήδη ψηφιστεί από την Βουλή, αλλά δεν έχει πάρει ακόμα αριθμό Φ.Ε.Κ. από το Εθνικό Τυπογραφείο) το όριο γίνεται μέχρι χίλια εξακόσια (1.600) κυβικά εκατοστά για την έκπτωση μέχρι εξήντα τοις εκατό (60%).

Αναλυτικά, η σχετική διάταξη ορίζει ότι «το καθαρό εισόδημα των επιχειρήσεων που τηρούν επαρκή και ακριβή βιβλία και στοιχεία δεύτερης και τρίτης κατηγορίας του Κ.Β.Σ. εξευρίσκεται λογιστικώς με έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 30 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, των ακόλουθων εξόδων…β. των δαπανών για τη συντήρηση και επισκευή των επαγγελματικών γενικά εγκαταστάσεων, μηχανημάτων και αυτοκινήτων οχημάτων.

Ειδικά οι δαπάνες συντήρησης, λειτουργίας, επισκευής, κυκλοφορίας, αποσβέσεων και μισθωμάτων που καταβάλλονται σε εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης ή για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι χίλια εξακόσια (1.600) κυβικά εκατοστά (αντί μέχρι 1.400 κυβικά εκατοστά όπως ίσχυε), που έχουν στην κυριότητά τους οι επιχειρήσεις ή που έχουν μισθωμένα από τρίτους, εκπίπτουν μέχρι εξήντα τοις εκατό (60%) του συνολικού ύψους αυτών, εφόσον αυτά χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της επιχείρησης. Για αυτοκίνητα μεγαλύτερου κυβισμού εκπίπτει, με τις ίδιες προϋποθέσεις, ποσοστό μέχρι είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) των πιο πάνω δαπανών.

Ο περιορισμός αυτός δεν εφαρμόζεται στις επιχειρήσεις που ασχολούνται με την εκμίσθωση επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, καθώς και στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους αποκλειστικά για την εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών.»

Από τα παραπάνω δηλαδή προκύπτει ότι:

• Οι δαπάνες των Ε.Ι.Χ. εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα κατά ποσοστό μέχρι 60% για αυτοκίνητα έως 1.600 κυβικά εκατοστά και κατά ποσοστό μέχρι 25% για αυτοκίνητα άνω των 1.600 κυβικών.

• Τα πιο πάνω όρια δεν ισχύουν για τα μισθώματα που καταβάλλονται σε επιχειρήσεις ενοικίασης επιβατικών αυτοκινήτων καθώς στις προαναφερόμενες διατάξεις αναφέρεται ρητά ότι ο περιορισμός των εκπτώσεων ισχύει μόνον για τα μισθώματα που καταβάλλονται σε εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing).

• Επίσης, ο πιο πάνω περιορισμός δεν ισχύει, ούτε για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο της εκμίσθωσης αυτοκινήτων Ι.Χ. ούτε και για αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνται από τις σχολές οδήγησης για την εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών και μόνο. Ως προς την πρώτη περίπτωση πρέπει να επισημάνουμε ότι από τη ρητή διάταξη του νόμου δεν προκύπτει ότι ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει για τα αυτοκίνητα που εκμισθώνονται αλλά για αυτές καθαυτές τις επιχειρήσεις εκμίσθωσης. Συνεπώς στο ζήτημα αν οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να εκπίπτουν στο σύνολό τους τις δαπάνες και των επιβατικών αυτοκινήτων που χρησιμοποιούνται για άλλους εκτός της εκμίσθωσης σκοπούς (λ.χ. αυτοκίνητα διευθυντών, υπαλλήλων) με βάση τη διάταξη του νόμου φαίνεται ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα.

• Προϋπόθεση για να αναγνωρισθούν προς έκπτωση οι δαπάνες αυτοκινήτων με βάση τη σχετική διάταξη είναι τα αυτοκίνητα να χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της επιχείρησης και όχι για προσωπικές ανάγκες είτε των επιχειρηματιών είτε τρίτων. Αυτό ισχύει ανεξαρτήτως του είδους της δαπάνης (συντήρησης, επισκευής, κυκλοφορίας, μισθώματος) και ανεξαρτήτως του δικαιώματος έκπτωσης (μέχρι 60% ή μέχρι 25% ή 100%). Το θέμα του κατά πόσο χρησιμοποιείται ένα επιβατικό αυτοκίνητο για σκοπούς της επιχείρησης ή για άλλους σκοπούς είναι πραγματικό και εξετάζεται σε κάθε περίπτωση από την Φορολογική Αρχή και τα Διοικητικά Δικαστήρια της ουσίας. Δίδεται λοιπόν, η δυνατότητα στη φορολογική αρχή και στα διοικητικά δικαστήρια να αναγνωρίσουν μικρότερο ποσοστό.

Παράδειγμα:

Δαπάνες 3.000,00 ευρώ Ε.Ι.Χ. αυτ/του 1.800 κυβικών χρησιμοποιείται και για τις ανάγκες της επιχείρησης και για τις προσωπικές ανάγκες του επιχειρηματία. Από τον έλεγχο κρίνεται ότι το αυτοκίνητο χρησιμοποιείται κατά 50% για τις ανάγκες της επιχείρησης και κατά 50% για τις προσωπικές ανάγκες του επιχειρηματία.

Άρα λοιπόν το ποσό που θα εκπέσει από τα έσοδα της επιχείρησης προσδιορίζεται ως εξής:

3.000,00 Χ 25% Χ 50% = 375,00.

Συνεπώς αν η εταιρεία είχε σύμφωνα με την φορολογική δήλωση αφαιρέσει από τα έσοδα το 25% των δαπανών εξ ολοκλήρου (δηλαδή 750,00 ευρώ) θα της καταλογισθεί από τον έλεγχο σαν λογιστική διαφορά το ποσό των 375,00 ευρώ.

Τέλος, είναι σαφές ότι ο περιορισμός της έκπτωσης δεν ισχύει για τα φορτηγά ΙΧ και τα λεωφορεία των επιχειρήσεων.

Οι δαπάνες των επιβατικών Ι.Χ. αυτοκινήτων όσον αφορά τον Φ.Π.Α.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30, παρ. 4, περ. ε του Ν.2859/2000 (Κώδικα Φ.Π.Α.), δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης του φόρου με τον οποίο έχουν επιβαρυνθεί οι δαπάνες:

Αγοράς, εισαγωγής ή ενδοκοινοτικής απόκτησης επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης μέχρι εννέα (9) θέσεων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων, σκαφών και αεροσκαφών ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό, καθώς και οι δαπάνες καυσίμων, επισκευής, συντήρησης, μίσθωσης και κυκλοφορίας αυτών γενικά.

Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται για τα πιο πάνω μεταφορικά μέσα, εφόσον προορίζονται για πώληση, μίσθωση ή μεταφορά προσώπων με κόμιστρο.

Οι πιο πάνω διατάξεις είναι σαφείς και δεν χρήζουν περαιτέρω ερμηνείας. Αποσαφηνίζεται μάλιστα πλήρως σε ποιες περιπτώσεις υπάρχει το δικαίωμα έκπτωσης του φόρου το οποίο σχετίζεται με αυτά καθ αυτά τα μεταφορικά μέσα όταν προορίζονται για πώληση, μίσθωση ή μεταφορά προσώπων και όχι με τις επιχειρήσεις που εξασκούν τις δραστηριότητες αυτές.

Λογιστική παρακολούθηση δαπανών επιβατικών αυτοκινήτων

Οι δαπάνες των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων καταχωρούνται στους υποχρεωτικούς τριτοβάθμιους λογαριασμούς των λογαριασμών εξόδων. Οι λογ/σμοί αυτοί κατά το Ε.Γ.Λ.Σ. ενδεικτικά είναι : Ενοίκια αυτ/των είτε επιβατικών είτε φορτηγών καταχωρούνται στον λογ/σμό 62.04.03, τα ασφάλιστρα στον λογαριασμό 62.05.01, οι επισκευές και συντηρήσεις στον λογαριασμό 62.07.03, τα έξοδα κίνησης στον λογ/σμό 64.00.00 κλπ.

Στους λογαριασμούς αυτούς καταχωρείται το σύνολο του κονδυλίου και όχι το ποσό που γίνεται δεκτό από την φορολογική αρχή. Αν π.χ. το έξοδο είναι 100 € καταχωρείται το συνολικό ποσό. Το ποσό που δεν αναγνωρίζεται, έστω 40 €, θα προστεθεί εξωλογιστικά στα κέρδη της επιχείρησης μέσω της διαδικασίας της φορολογικής αναμόρφωσης η οποία πραγματοποιείται στο τέλος της διαχειριστικής περιόδου με την οικεία φορολογική δήλωση.

Νικόλαος Π. Παπαγιάννης / Οικονομολόγος