Μαυροθάλασσα: Τραγούδια του Πόντου, από την Τραπεζούντα στην Αιωνιότητα – Κριτική
«Έλληνες και Τούρκοι ζούσαν αδελφωμένα. Όπως δύο φυτά σε μια γλάστρα, που πλέκονται οι ρίζες τους στο χώμα και τα κλαδιά τους στον αέρα. Και είναι αδύνατο να ξεριζώσεις το ένα χωρίς να πληγωθεί το άλλο… «. Αυτά τα λόγια της Έλλης Αλεξίου θυμηθήκαμε ακούγοντας το δίσκο «Μαυροθάλασσα». Μια συνάντηση Ελλήνων και Τούρκων που γεννήθηκαν […]
«Έλληνες και Τούρκοι ζούσαν αδελφωμένα. Όπως δύο φυτά σε μια γλάστρα, που πλέκονται οι ρίζες τους στο χώμα και τα κλαδιά τους στον αέρα. Και είναι αδύνατο να ξεριζώσεις το ένα χωρίς να πληγωθεί το άλλο… «. Αυτά τα λόγια της Έλλης Αλεξίου θυμηθήκαμε ακούγοντας το δίσκο «Μαυροθάλασσα». Μια συνάντηση Ελλήνων και Τούρκων που γεννήθηκαν στα ίδια χώματα, χόρεψαν με τους ίδιους σκοπούς, τραγούδησαν τις ίδιες μελωδίες, ο καθένας στη γλώσσα του, και ακολούθησαν διαφορετική ιστορική πορεία όπως άλλοι καθόρισαν. Όλα ξεκίνησαν από την επαφή μιας ομάδας μουσικών -και μερακλήδων- από τη Θεσσαλονίκη, όταν συναντήθηκαν και γλέντησαν με συμπατριώτες τους που ζουν στην Κωνσταντινούπολη. Οι μεν θυμήθηκαν σκοπούς και χορούς από τους δε και έτσι κατέληξαν στο σημερινό δίσκο, όπου συμπράττουν Έλληνες και Τούρκοι μουσικοί και τραγουδιστές. Το ηχητικό αποτέλεσμα είναι γοητευτικό, με τους χαρακτηριστικούς ήχους του κεμεντζέ και της φλογέρας να γεφυρώνουν ένα χωρισμό επτά δεκαετιών και με τα κρουστά να υπογραμμίζουν και να αναδεικνύουν χορούς που, πλέον, χορεύονται μακριά από τη γη που τους γέννησε. Κάποια από τα κομμάτια έχουν παραδοσιακούς στίχους, ενώ στα υπόλοιπα τους στίχους (γραμμένους στο γλωσσικό ιδίωμα του Πόντου) υπογράφει ο σύγχρονος Πόντιος ποιητής Χρίστος Αντωνιάδης. Το να γράφονται στίχοι, ακόμη και λόγιοι, στα ποντιακά είναι ένα πολύ ενδιαφέρον φαινόμενο, ιδιαίτερα διαδεδομένο στους κύκλους των Ποντίων που η γλώσσα βοηθά στο να διατηρείται άσβεστη η μνήμη της μητέρας πατρίδας. Αξίζει να τονιστεί ότι οι σκοποί, όλοι παραδοσιακοί, ξεφεύγουν από την πεπατημένη του «πανποντιακού» ρεπερτορίου, που συχνά κυριαρχεί πίσω από τις εντυπωσιακές σκηνικές εμφανίσεις των ποντιακών χορευτικών συλλόγων. Μπορούν να γίνουν χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των ερευνητών, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ποντιακής μουσικής, που έχουν μείνει στο σκοτάδι κάτω από το βάρος των ιστορικών γεγονότων που επιφύλασσε στην περιοχή ο αιώνας που μόλις μας πέρασε. Στο ένθετο δίγλωσσο φυλλάδιο υπάρχουν οι στίχοι γραμμένοι στα ελληνικά, στο ποντιακό ιδίωμα, και τα αγγλικά. Μας έλειψαν πολύ μια μεταφορά τους στην κοινή νεοελληνική, καθώς και κάποια επεξηγηματικά σχόλια, ώστε όχι μόνο να τους κατανοήσουμε, αλλά και να δούμε τη στενή σχέση των «ιδιωματικών» λέξεων με τις ρίζες της κοινής νεοελληνικής. Είναι λυπηρό να είμαστε αναγκασμένοι να ανατρέξουμε στην αγγλική μετάφραση. Και κάτι ακόμη: καταλαβαίνουμε την πρόθεση της παραγωγής να δώσει έμφαση στους (εξαιρετικούς) στίχους του Χρίστου Αντωνιάδη. Από ένα δίσκο όμως που επικαλείται το ξανασμίξιμο Ελλήνων και Τούρκων Ποντίων, θα περιμέναμε ένα τουλάχιστον τραγούδι από την παράδοση των τουρκόφωνων της περιοχής.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Σάββατο 24.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/john-hernandez-i1TgEOhyH48-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442