Η Αθήνα απαντά στην τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ: Οι ανυπόστατοι ισχυρισμοί δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα

Για νομικά ανυπόστατους ισχυρισμούς της Τουρκίας που δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα κάνουν λόγο διπλωματικές πηγές απαντώντας στην επιστολή της Άγκυρας προς τα Ηνωμένα Έθνη, στην οποία επαναφέρεται η ρητορική περί Γαλάζιας Πατρίδας και τουρκολιβυκού μνημονίου.

«Η από 16 Φεβρουαρίου 2026 επιστολή του Μονίμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού, σε συνέχεια σχετικών Ρηματικών Διακοινώσεων της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου, ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη και δεν προκαλεί έκπληξη» σημειώνουν διπλωματικές πηγές.

Τονίζουν ακόμα πως «η εν λόγω επιστολή, που απορρίπτεται εκ μέρους της Ελλάδας και θα απαντηθεί δεόντως, αναπαράγει τις γνωστές πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου, και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας, στις οποίες συχνά επιδίδεται η Τουρκία, αμφισβητώντας, για μια ακόμη φορά, τα νόμιμα δικαιώματα της χώρας μας, ενώ επιμένει να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος μέλος της ΕΕ και του ΟΗΕ».

Δεν παράγονται έννομα αποτελέσματα τονίζει το ΥΠΕΞ

Και επισημαίνουν πως «η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν τους προσδίδει αξία και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα».

Οι ίδιες πηγές τόνιζαν πως «οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν ήδη κατ’ επανάληψη απαντηθεί με επιστολές μας προς τα Ηνωμένα Έθνη, στις οποίες υπενθυμίζουμε, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, τα νησιά, έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη».

Και κατέληγαν υπογραμμίζοντας πως θα πρέπει η Τουρκία «να συνταχθεί με τις επιταγές του Δικαίου της Θάλασσας, προς όφελος των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών μας, όπως και της σταθερότητας και της συνεργασίας στην περιοχή».

Γαλάζια Πατρίδα στην τουρκική επιστολή

Υπενθυμίζεται ότι η τουρκική επιστολή επανέρχεται – μεταξύ άλλων –  στο ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας και του τουρκολιβυκού μνημονίου, ισχυριζόμενη πως «όσον αφορά τα θαλάσσια σύνορα της Τουρκίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η Τουρκία έχει ήδη υποβάλει στα Ηνωμένα Έθνη τα όρια διαφόρων τμημάτων των θαλάσσιων περιοχών της στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως αρμόζει, με βάση τα ipso facto και ab initio νομικά και κυριαρχικά δικαιώματά της, ιδίως μέσω των σημειωμάτων της Μόνιμης Αντιπροσωπείας αριθ. 2004/Turkuno DT/4739, της 2ας Μαρτίου 2004, 2005/Turkuno DT/16390, της 4ης Οκτωβρίου 2005, και 2013/14136816/22273, της 12ης Μαρτίου 2013, και των επιστολών της της με ημερομηνία 25 Απριλίου 2014 (A/68/857), 18 Μαρτίου 2019 (A/73/804), 13 Νοεμβρίου 2019 (A/74/550) και 27 Φεβρουαρίου 2020 (A/74/727)».

Επαναφέρει το τουρκολιβυκό μνημόνιο η Τουρκία

Υπενθυμίζει δε ότι «με επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020 ( A/74/757, παράρτημα), υποβλήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη τα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε με τη Συμφωνία Οριοθέτησης της Υφαλοκρηπίδας μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, η οποία υπογράφηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 και υποβλήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 25 Απριλίου 2014 (A/68/857, παράρτημα), και ένα άλλο τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε μέσω του μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης της Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο της 27ης Νοεμβρίου 2019. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης, όπως καθορίστηκαν στο μνημόνιο κατανόησης, υποβλήθηκαν στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών μέσω ρηματικής διακοίνωσης από την Μόνιμη Αντιπροσωπεία με ημερομηνία 11 Δεκεμβρίου 2019, που περιέχεται στην επιστολή με ημερομηνία 27 Φεβρουαρίου 2020 ( A/74/727, παράρτημα). Το προαναφερθέν μνημόνιο κατανόησης τέθηκε σε ισχύ μετά την επικύρωσή του από τις δύο χώρες στις 8 Δεκεμβρίου 2019 και καταχωρίστηκε στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών στις 11 Δεκεμβρίου 2019, σύμφωνα με το άρθρο 102 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Τα νησιά δεν έχουν δικαιώματα

Ο Τούρκος πρέσβης σημειώνει – μεταξύ άλλων – πως «αναφερόμενος στις προηγούμενες επιστολές μας με ημερομηνία 2 Ιουλίου 2020 (A/74/936) και 21 Αυγούστου 2020 (A/74/997-S/2020/826), θα ήθελα να επαναλάβω ότι το διεθνές νομικό πλαίσιο σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας υπογραμμίζει την αρχή της ισότητας και τον στόχο μιας δίκαιης λύσης. Οι ισχυρισμοί της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας και της εκπροσώπησης της ελληνοκυπριακής διοίκησης της Νότιας Κύπρου στις προαναφερθείσες επικοινωνίες τους, οι οποίοι προϋποθέτουν το δικαίωμα των νησιών να δημιουργούν αυτόματα περιοχές πλήρους θαλάσσιας δικαιοδοσίας όπου και αν βρίσκονται, αγνοούν τις σχετικές περιστάσεις και τη σχετική διεθνή νομολογία. Σχετικές δικαστικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, της απόφασης του Διαιτητικού Δικαστηρίου του 1977 στην υπόθεση Γαλλία-Ηνωμένο Βασίλειο, την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2009 στην υπόθεση Ρουμανίας-Ουκρανίας και την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2012 στην υπόθεση Νικαράγουας-Κολομβίας, είτε αγνοούν εντελώς τα νησιά που παραμένουν στην λάθος πλευρά της μεσαίας γραμμής για τη δημιουργία θαλάσσιων περιοχών είτε έχουν μόνο μερική ισχύ στην οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών, εάν η θέση τους στρεβλώνει την δίκαιη οριοθέτηση ή εάν υπάρχουν άλλες ειδικές/σχετικές περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρισης του μήκους των ακτών».

Η Ελλάδα ερμηνεύει επιλεκτικά το δίκαιο της θάλασσας

Κατηγορεί δε την Ελλάδα για «επιλεκτική ερμηνεία του δικαίου της θάλασσας», υποστηρίζοντας ότι «οι υπερβολικές θαλάσσιες συνοριακές της αξιώσεις, όπως επαναλήφθηκαν πρόσφατα μέσω των προφορικών σημειωμάτων της 5ης Αυγούστου 2025 (A/79/983) και της 3ης Σεπτεμβρίου 2025 (A/79/1005), σχετικά με τον ρόλο των νησιών στην οριοθέτηση της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, αποδεικνύει την παραβίαση της αρχής της ισότητας ως θεμελιώδους κανόνα οριοθέτησης των θαλάσσιων συνόρων και την αδιαφορία για τα νόμιμα δικαιώματα της Τουρκίας. Αναφέρομαι, σχετικά με το θέμα αυτό, στις προηγούμενες επιστολές μας με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου 2020 (A/75/598-S/2020/1116) και 9 Δεκεμβρίου 2022 (A/77/646-S/2022/936)».

«Άκυρη» η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου

Την ίδια στιγμή επαναλαμβάνει ότι για την Τουρκία «η λεγόμενη συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ της Αιγύπτου και της Ελλάδας στις 6 Αυγούστου 2020 σχετικά με την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και προσβάλλει τα δικαιώματα της Τουρκίας στην περιοχή. Η Δημοκρατία της Τουρκίας θεωρεί την εν λόγω συμφωνία άκυρη, όπως εξηγείται στην προφορική μας νότα της 14ης Αυγούστου 2020 (A/74/990)».

Ο τούρκος πρέσβης αναφερόμενος στην επιστολή της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη (A/80/386), σχετικά με την ισχύ των δύο μνημονίων κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης, το πρώτο σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019 και καταχωρήθηκε δεόντως στο Γραμματείο των Ηνωμένων Εθνών, και το δεύτερο σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, που υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022, αναφέρει:

Οι συμφωνίες Τουρκίας – Λιβύης

«Αναφερόμενος στην κοινή επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2022 των Μόνιμων Αντιπροσώπων της Τουρκίας και της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη (A/77/646-S/2022/936), θα ήθελα να τονίσω ότι η εθνική νομοθεσία της Λιβύης εξουσιοδοτεί δεόντως την κυβέρνηση της Λιβύης να συνάπτει μνημόνια κατανόησης με άλλα κράτη. Πολλά κράτη, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν συνάψει άλλα παρόμοια μνημόνια κατανόησης με την κυβέρνηση εθνικής ενότητας της Λιβύης σε τομείς που απαιτούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις από τους υπογράφοντες. Η Τουρκία επαναλαμβάνει ότι όλα τα μνημόνια κατανόησης που έχουν υπογραφεί μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης έχουν συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και είναι έγκυρα και σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένου του μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı και της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης, που υπογράφηκε στις 25 Ιουνίου 2025».

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ελλάδας «παραβιάζει» περιοχές τουρκικής δικαιοδοσίας

Ενώ την ίδια στιγμή αναφέρεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα στις 16 Απριλίου 2025, υποστηρίζοντας ότι «ορισμένες από τις περιοχές που προσδιορίζονται στο εν λόγω σχέδιο παραβιάζουν τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της Τουρκίας τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Μονομερείς» ενέργειες και αξιώσεις της Ελλάδας
Διαμηνύει δε ότι «οι μονομερείς ενέργειες και αξιώσεις της Ελλάδας δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία, όπως αναφέρεται στο επίσημο δελτίο τύπου αριθ. 84 της 16ης Απριλίου 2025 του Υπουργείου Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Στο πλαίσιο αυτό, η εξήγηση που έδωσε η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας μέσω της προφορικής της νότας της 3ης Σεπτεμβρίου 2025 (A/79/1005), σχετικά με τα λεγόμενα θαλάσσια όρια που απεικονίζονται στο ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχέδιο σε θαλάσσιες περιοχές όπου δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία οριοθέτησης, είναι ότι τα σχετικά όρια του ελληνικού θαλάσσιου χωροταξικού σχεδίου καθορίζονται από τη λεγόμενη «μέση γραμμή» σύμφωνα με την ελληνική εθνική νομοθεσία (άρθρο 2 παράγραφος 1 του νόμου αριθ. 2289/1995, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 156 παράγραφος 1 του νόμου αριθ. 4001/2011 (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αριθ. 179/Α/22.8.2011)). Θα ήθελα να αναφερθώ στις προηγούμενες επιστολές μας της 2ας Ιουλίου 2020 (A/74/936) και της 21ης Αυγούστου 2020 (A/74/997-S/2020/826), στις οποίες διευκρινίστηκε ότι οι μονομερώς χαρακτηρισμένες εγχώριες νομοθεσίες και πρακτικές άλλων χωρών δεν είναι δεσμευτικές για την Τουρκία και δεν μπορούν να επικαλεστούν εναντίον της Τουρκίας σε σχετικές συναλλαγές».

«Μαξιμαλιστικές και υπερβολικές οι ελληνικές αξιώσεις»

Ισχυρίζεται δε στην εν λόγω επιστολή ότι «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ένα κράτος δεν μπορεί να επικαλεστεί το εσωτερικό του δίκαιο ως νομική βάση ή δικαιολογία για τις αξιώσεις του έναντι άλλων κρατών σε μια διαφορά που αφορά θέματα οριοθέτησης. Οι προσπάθειες της Ελλάδας να υπερασπιστεί τις μαξιμαλιστικές και υπερβολικές αξιώσεις της για θαλάσσια σύνορα, οι οποίες αμφισβητούνται βάσει του διεθνούς δικαίου, μέσω της εσωτερικής της νομοθεσίας, αντιβαίνουν στις καθιερωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου, καθώς και στη διεθνή νομολογία, είναι μάταιες, δεν δημιουργούν νομικές συνέπειες για την Τουρκία και δεν μπορούν να θίξουν τα ipso facto και ab initio δικαιώματα της Τουρκίας στην τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο».