Ιράν – ΗΠΑ: Ξεκινούν στο Ομάν οι έμμεσες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον υπό τον φόβο στρατιωτικής επίθεσης

Αξιωματούχοι του Ιράν και των ΗΠΑ βρίσκονται σήμερα στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μασκούτ, για να ξεκινήσουν οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών, την ώρα που η ένταση στην περιοχή έχει χτυπήσει «κόκκινο» με την Ουάσιγκτον να έχει συγκεντρώσει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις και να απειλεί με στρατιωτική επέμβαση.

Μάλιστα λίγο πριν την έναρξη των συνομιλιών οι ΗΠΑ εξέδωσαν ανακοίνωση προς τους αμερικανούς πολίτες στο Ιράν να έχουν σχέδιο να εγκαταλείψουν τη χώρα, χωρίς να βασίζονται στη βοήθεια των ΗΠΑ.

Εάν δεν μπορούν να φύγουν, η προτροπή είναι να μείνουν σε ασφαλή τοποθεσία και να προμηθευτούν φαγητό, νερό και φάρμακα αλλά και να παρακολουθούν τα τοπικά μέσα για έκτακτες ειδήσεις.

Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές εάν η ανακοίνωση έχει στόχο να πιέσει τη διπλωματική αντιπροσωπεία στο Ιράν ή αν είναι μία πραγματική απειλή για άμεση επίθεση. Σε κάθε περίπτωση είναι σαφές ότι η κατάσταση στην περιοχή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και ο κίνδυνος επίθεσης δεν έχει απομακρυνθεί παρά το γεγονός ότι είναι σε εξέλιξη διπλωματικές προσπάθειες.

Οι μεσολαβήτριες χώρες

Οι μεσολαβήτριες χώρες, Κατάρ, Αίγυπτος και Τουρκία προσπαθούν να αποτρέψουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντιπαράθεσης και έχουν προειδοποιήσει τη διοίκηση Τραμπ ότι μία στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη ανάφλεξη ενώ θα ήταν απίθανο να ανατρέψει το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στη συνάντηση θα παραστούν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, από την πλευρά των ΗΠΑ, και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.

Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση με τη συμμετοχή αμερικανών και ιρανών αξιωματούχων από τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, όταν οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τις τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Η τρέχουσα κρίση έχει επαναφέρει στις συζητήσεις το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μακροχρόνιας διαμάχης με τη Δύση.

Τι ζητούν οι ΗΠΑ

Επί δεκαετίες, το Ιράν δηλώνει ότι το πρόγραμμά του έχει ειρηνικούς σκοπούς, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το κατηγορούν ότι αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας ανάπτυξης όπλου.

Το Ιράν δηλώνει ότι έχει το δικαίωμα να εμπλουτίζει ουράνιο στην επικράτειά του και έχει απορρίψει τις εκκλήσεις για μεταφορά του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του – 400 κιλά – σε τρίτη χώρα, όπως ζητούν οι ΗΠΑ.

Οι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτοί σε παραχωρήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινοπραξίας για τον εμπλουτισμό ουρανίου, όπως προτάθηκε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τις ΗΠΑ που κατέρρευσαν όταν το Ισραήλ ξεκίνησε τον αιφνιδιαστικό του πόλεμο πέρυσι.

Ταυτόχρονα, το Ιράν λέει ότι οι απαιτήσεις για περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων της χώρας και για τερματισμό της υποστήριξης προς τη Χαμάς, τη Χεζμοπλάχ και του Χούθι είναι απαράδεκτες και αποτελούν παραβίαση της κυριαρχίας του.

Την Τρίτη, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι είχε δώσει εντολή στον Αραγτσί να «επιδιώξει δίκαιες και ισότιμες διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ, «υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει κατάλληλο περιβάλλον».

Σε κάθε περίπτωση, το Ιράν αναμένεται να απαιτήσει την άρση των κυρώσεων που έχουν παραλύσει την οικονομία του.

Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο

Οι απειλές δεν έχουν σταματήσει

Για τις ΗΠΑ, η συνάντηση, ανάλογα με το αποτέλεσμά της, θα μπορούσε να προσφέρει έξοδο για τον Τραμπ από τις στρατιωτικές του απειλές.

Ερωτηθείς αν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, πρέπει να ανησυχεί, ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News την Τετάρτη: «Θα έλεγα ότι πρέπει να ανησυχεί πολύ. Ναι, πρέπει να ανησυχεί».

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι συζητήσεις θα πρέπει να ξεπεράσουν το πυρηνικό ζήτημα για να επιτευχθεί «κάτι ουσιαστικό».

«Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορείτε να καταλήξετε σε συμφωνία με αυτούς τους τύπους, αλλά θα προσπαθήσουμε να το μάθουμε. Δεν βλέπουμε κανένα κακό στο να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε αν υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει», είπε.

Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λίβιτ, δήλωσε ότι ο Τραμπ «θέλει να δει αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία» με το Ιράν, αλλά προειδοποίησε ότι «έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του, εκτός από τη διπλωματία, ως αρχηγός του ισχυρότερου στρατού στην ιστορία του κόσμου».