Mercosur: Απογοήτευση στην Κομισιόν – Διχασμένο το Ευρωκοινοβούλιο – Η επόμενη μέρα

«Παγωμάρα» επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της παραπομπής της εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποία θα εξετάσει την νομιμότητά της.

Με απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου η αμφιλεγόμενη συμφωνία παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Η συμφωνία που υπεγράφη στις 17 Ιανουαρίου προβλέπει τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ με μια ομάδα χωρών της Λατινικής Αμερικής (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη).

Πολλές φωνές μιλούν για συμφωνία «ταφόπλακα»

Χαρακτηρίστηκε αμφιλεγόμενη και αρκετές χώρες του μπλοκ, με πρώτη τη Γαλλία, έχουν αντιταχθεί. Πολλές φωνές μιλούν για συμφωνία «ταφόπλακα» για τον αγροκτηνοτροφικό κόσμο με μια μεγάλη μερίδα παραγωγών σε όλη την Ευρώπη να βρίσκεται στα «κάγκελα». Ανησυχούν για τις επιπτώσεις της εισροής φθηνών και χαμηλότερων προδιαγραφών τροφίμων από χώρες της Νότιας Αμερικής στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το κύριο επιχείρημα της κριτικής απέναντι στη συμφωνία δεν είναι ο προστατευτισμός, αλλά η έλλειψη αμοιβαιότητας.

Για τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο, το διακύβευμα είναι μοιάζει ξεκάθαρο: φθηνά βιομηχανικά προϊόντα και αυτοκίνητα προς τη Λατινική Αμερική με αντάλλαγμα την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και φθηνά τρόφιμα.

Η συμφωνία, αφού ξεπέρασε σημαντικά πολιτικά εμπόδια δεκαετιών, πλέον κινδυνεύει να «εκτροχιαστεί».

Έπειτα από 25 χρόνια διαπραγμάτευσης υπεγράφη στην Παραγουάη η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ-Mercosur

«Παγωμένη» η Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη βαθιά της λύπη για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ζητήσει γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκή Ένωσης.

Σε ανακοίνωσή της η Κομισιόν σημειώνει πως η απόφαση λαμβάνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραγωγοί και οι εξαγωγείς της ΕΕ χρειάζονται επειγόντως πρόσβαση σε νέες αγορές, και κατά την οποία η ΕΕ οφείλει να υλοποιήσει την ατζέντα διαφοροποίησής της και να αποδείξει ότι παραμένει αξιόπιστος και προβλέψιμος εμπορικός εταίρος.

Κατά την άποψη της Επιτροπής, τα τρία ερωτήματα που τίθενται στο ψήφισμα του Κοινοβουλίου «είναι αβάσιμα και έχουν ήδη αντιμετωπιστεί εκτενώς στο παρελθόν, τόσο στο πλαίσιο των ίδιων των διαπραγματεύσεων όσο και σε προηγούμενες συμφωνίες».

Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν υπενθύμισε ότι η νομική αρχιτεκτονική των συμφωνιών ακολουθεί πλήρως τις προβλεπόμενες από τις Συνθήκες διαδικασίες, ότι οι οδηγίες διαπραγμάτευσης του Συμβουλίου προέβλεπαν ρητά ενδιάμεση συμφωνία για θέματα αρμοδιότητας της ΕΕ και ότι τηρήθηκε πλήρης διαφάνεια και σεβασμός της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των θεσμών. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι τα εθνικά κοινοβούλια θα έχουν τον θεσμικό τους ρόλο σύμφωνα με τις Συνθήκες και τις εσωτερικές διαδικασίες τους, όπως ακριβώς συνέβη και με τις συμφωνίες με τη Χιλή που ισχύουν από 1ης Φεβρουαρίου 2025.

Διχασμένο του Ευρωκοινοβούλιο

Η ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο αποδείχθηκε αμφίρροπη, με 334 ευρωβουλευτές να τάσσονται υπέρ της παραπομπής στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ, 324 κατά και 11 να απέχουν. Υπερψηφίστηκε η πρόταση της Ευρωαριστεράς να ζητηθεί η γνωμοδότηση του ΔΕΕ για τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις συνθήκες της Ένωσης.

Οι ομάδες: Η Αριστερά, Renew Europe, Πράσινοι/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία τάχθηκαν κατά της εμπορικής συμφωνίας και βρήκαν απροσδόκητους συμμάχους τους ακροδεξιούς Πατριώτες για την Ευρώπη που δεν δίστασαν να υπερψηφίσουν την πρόταση της Αριστεράς, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της ομάδας Ζορντάν Μπαρντελά.

Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές άφησαν ελεύθερη την ψήφο των μελών τους, γεγονός που οδήγησε σε διάσπαση: Πολωνοί και Γάλλοι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της παραπομπής (συντάχθηκαν με τις χώρες τους που καταψήφισαν τη συμφωνία), ενώ Ιταλοί, Τσέχοι, Βέλγοι και ευρωβουλευτές από τις χώρες της Βαλτικής καταψήφισαν.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (συμπεριλαμβανομένης της Νέας Δημοκρατίας) και οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, οι μεγαλύτερες πολιτικές ομάδες του Κοινοβουλίου, υπερασπίστηκαν τη συμφωνία και καταψήφισαν την παραπομπή στο δικαστήριο.

Πώς επηρεάζει η συμφωνία ΕΕ με τις χώρες της Mercosur

Υπέρ της παραπομπής οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ

Κόντρα στους Σοσιαλιστές οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, Σάκης Αρναούτογλου και Νίκος Παπανδρέου, στη συνεδρίαση της Ολομέλειας στο Στρασβούργο, υπερψήφισαν το ψήφισμα, ζητώντας επίσημη γνωμοδότηση σχετικά με τη συμβατότητα με τις Συνθήκες της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur.

«Η στήριξη της προσφυγής στο Δικαστήριο αποτελεί πράξη θεσμικής ευθύνης και δημοκρατικής εγρήγορσης. Η διαδικασία που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον τεχνητό διαχωρισμό της συμφωνίας σε δύο νομικά κείμενα, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον σεβασμό των Συνθηκών, τον ρόλο των Eθνικών Kοινοβουλίων και τη θεσμική ισορροπία στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους.

Υπενθυμίζεται ότι στην Ολομέλεια του Δεκεμβρίου το ΠΑΣΟΚ καταψήφισε τους «μη επαρκείς μηχανισμούς που παρουσιάστηκαν ως “δήθεν προστασία” των αγροτών, στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur», όπως ανέφεραν.

«Νίκη της Αριστεράς, νίκη της αγροτιάς! Στέλνουμε τη συμφωνία Mercosur στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο», σχολίασε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αρβανίτης. Σημείωσε επίσης πως «η συμφωνία πρέπει να ανασταλεί όσο εξετάζεται η υπόθεση» και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «να ακούσει επιτέλους το Κοινοβούλιο και να μην προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της» καθώς είναι «είναι θέμα δημοκρατίας».

Και τώρα, τι γίνεται;

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εξετάσει πλέον κατά πόσο η συμφωνία είναι συμβατή με τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η παραπομπή που εγκρίθηκε αναστέλλει τη διαδικασία έγκρισης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία επρόκειτο να οδηγηθεί σε τελική ψηφοφορία τους επόμενους μήνες. Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ, σύμφωνα με το Euronews, ενδέχεται να χρειαστεί περισσότερο από έναν χρόνο για να εκδοθεί και, στο μεταξύ, η έγκριση της συμφωνίας θα παραμείνει «παγωμένη».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί ακόμη να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, όσο εξετάζεται η προσφυγή του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρά το γεγονός ότι σε αρκετά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που εστάλησαν σε ευρωβουλευτές και τα οποία είδε το Euronews είχε δεσμευτεί ότι θα απόσχει από μια τέτοια κίνηση.

Αυτό είναι τεχνικά εφικτό, όπως ξεκαθάρισε εκπρόσωπος της Επιτροπής, ωστόσο ενέχει τον κίνδυνο να οξύνει τις σχέσεις μεταξύ των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.