Ο Έρικ Χόμπσμπαουμ ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου
Απόλυτα κατηγορηματικός για «το τέλος της εποχής των αυτοκρατοριών» υπήρξε και δια ζώσης ο Έρικ Χόμπσμπαουμ κατά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/κης.
Απόλυτα κατηγορηματικός για «το τέλος της εποχής των αυτοκρατοριών» υπήρξε και δια ζώσης το βράδυ της Δευτέρας από τη Θεσσαλονίκη ο Έρικ Χόμπσμπαουμ κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του τμήματος Οικονομικών Επιστημών της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
«Δεν υπάρχει καμία προοπτική για αυτοκρατορική ηγεμονία σήμερα, ακόμα και από ένα κράτος σαν τις ΗΠΑ, όσο μεγάλη κι αν είναι η στρατιωτική του δύναμη. Οι εποχές των αυτοκρατοριών έχει προ πολλού πεθάνει. Στον 21ο αιώνα πρέπει να αντιληφθούμε ποιος είναι ο νέος τρόπος αναδιοργάνωσης των δυνάμεων και των κοινωνιών» τόνισε ο Βρετανός ιστορικός.
Αναλύοντας τις «σκέψεις ενός ιστορικού για το τέλος της εποχής των αυτοκρατοριών» ο ομότιμος καθηγητής του Κολεγίου Birkbeck του Λονδίνου και του New School for Social Research της Νέας Υόρκης, αναφέρθηκε στην αδυναμία των σύγχρονων υπερδυνάμεων να βασιστούν στην υπακοή των υπηκόων τους, στην αδυναμία εμπιστοσύνης στα σύγχρονα όπλα στα οποία έχουν πρόσβαση ακόμα και οι «υπήκοοι», αλλά και γενικότερα στην κρίση που διέρχεται η έννοια της κυβερνητικής δύναμης και η δυνατότητα της να επιβάλει τη λεγόμενη νομιμότητα στους υπηκόους της (Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο ακόμα και Αμερική).
Σε μια σύντομη ιστορική αναδρομή τους στην «ιστορία των αυτοκρατοριών», από τα προχριστιανικά χρόνια (του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Τζεγκινς Χαν και τη Ρωμαϊκή) και μετέπειτα (στην Οθωμανική, στη Ρωσική και σε άλλες περιόδους) αλλά στον κατανοητό όπως είπε πειρασμό των ιστορικών για την περιγραφή των ευεργετημάτων τους (νόμος, τάξη, ανοχή γλωσσικών και θρησκευτικών πολλαπλοτήτων) τόνισε χαρακτηριστικά ότι «είναι πολύ καλή για να είναι αληθινή» αλλά και για να παραδίδεται «στα χέρια της επιλεκτικής νοσταλγίας».
Σε δηλώσεις του πριν την έναρξη της τελετής αναγόρευσης του σε επίτιμο διδάκτορα του ΑΠΘ, ο 87χρονος Βρετανός ιστορικός αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη συγκίνηση του για το πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα -λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «αργά ή γρήγορα κάποιος πρέπει να ταξιδεύει στην Ελλάδα»- και ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη. Ειδικά για τη συμπρωτεύουσα απέδωσε τη συγκίνηση του στην εβραϊκή του καταγωγή και τις μνήμες από τη μεγαλύτερη στη μεσόγειο εβραϊκή κοινότητα -που αναπτύχθηκε στη Θεσσαλονίκη- αλλά δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στη σοσιαλιστική ιστορία της πόλης, στην περίφημη «Φεντερασιόν» (1909) και τον ομόθρησκο του, ιδρυτή της Αβραάμ Μπεναρόγια.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων όσον αφορά στη σύγχρονη ταυτότητα της Ευρώπης, ο Ερικ Χομπσμπάουμ είπε ότι η εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφάνηκε πιο ξεκάθαρα στη δεκαετία του 90. Εξακολουθεί, είπε, να λειτουργεί ως οικονομικό αντίβαρο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ενόψει της διεύρυνσης της αναρωτήθηκε και ο ίδιος πόσο θα μπορέσει να προχωρήσει η ενιαία πολιτική διακυβέρνηση ή το μέλλον της ΕΕ θα βασιστεί περισσότερο στην οικονομική ενοποίηση.
Αναφορικά με το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προοπτική ένταξης της Τουρκίας, ο κ. Χομπσμπάουμ δήλωσε ότι βρίσκει «περίεργη» την επιλογή της διεύρυνσης της ΕΕ προς την Ασία και όχι προς τις βόρειες χώρες όπως η Ρωσία και οι άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.
Οσον αφορά, τέλος, στο σύγχρονο ρόλο των κομμουνιστικών κομμάτων διεθνώς, δήλωσε πως «το πρόβλημα αφορά περισσότερο την ιστορία του 20ου κι όχι του 21ου αιώνα». Παρ όλα αυτά -αν και όπως διευκρίνισε ο ρόλος του ιστορικού δεν είναι να κάνει προφητείες αλλά η κριτική της ρητορικής των ιστορικών μύθων- ο κομμουνισμός έχει μέλλον και ως κίνητρο και ως ουτοπία αλλά σαφώς με διαφορετική αντιμετώπιση από αυτή του 20ου αιώνα.
Η Γυναίκα της Ζάκυθος και άλλες αιώνιες μνήμες είναι ένα ποιητικό έργο που ο Σολωμός δεν τελείωσε ποτέ - όπως δεν τελείωσε ποτέ τα περισσότερα έργα του.
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας