Φρουτο-δυστοπία, AI slop και μισογυνισμός: Τι είναι το «fruit drama» που έχει καταλάβει το TikTok;
Μια φράουλα με πουκάμισο με βαθύ ντεκολτέ και μίνι φούστα σκύβει να σηκώσει ένα στυλό από το πάτωμα. Μια ομάδα από μπανάνες με κοστούμια την παρακολουθεί. Αυτό το βίντεο στο TikTok έχει σχεδόν 900.000 προβολές
Αν έχετε περάσει αρκετό χρόνο στο TikTok τον τελευταίο καιρό, ίσως έχετε παρατηρήσει έναν παράξενο νέο κατασκεύασμα τεχνητής νοημοσύνης ή αλλιώς «AI brainrot» που κερδίζει έδαφος: τα «φρουτο-δράματα».
Αυτά τα σύντομα βιντεάκια τύπου σαπουνόπερας που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζουν παράξενους ανθρωπόμορφους χαρακτήρες-φρούτα που επιδίδονται σε μια σειρά από προβληματικές – πολύ συχνά σεξουαλικές – συμπεριφορές.
Πολλές από τις ιστορίες, για παράδειγμα, περιστρέφονται γύρω από εξωσυζυγικές σχέσεις, ρατσιστικές συμπεριφορές και τη σεξουαλική κακοποίηση γυναικείων χαρακτήρων.
Εκ πρώτης όψεως, τα βίντεο φαίνονται τόσο παράξενα και τραγελαφικά που είναι δύσκολο να τα πάρει κανείς στα σοβαρά.
Αυτό, μέχρι να συνειδητοποιήσεις ότι συγκεντρώνουν εκατοντάδες εκατομμύρια προβολές.
Ένας λογαριασμός με το όνομα ai.cinema021, ο οποίος έχει ξεκινήσει μια σειρά με τίτλο Fruit Love Island (παρωδία του reality show Love Island), έχει περισσότερους από 3 εκατομμύρια ακόλουθους.
Αυτό το περιεχόμενο είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μια προσβολή στην τέχνη της κινούμενης εικόνας και της δημιουργικότητας με ανούσιο και υπερβολικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, στη χειρότερη, συμβάλλει ενεργά στην κανονικοποίηση του ρατσισμού και του μισογυνισμού.
Γιατί λοιπόν έχει τόσους πολλούς θαυμαστές;
Αξιοποιώντας το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου
Αυτά τα βίντεο εκμεταλλεύονται βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ψυχολογίας, γράφουν η Niusha Shafiabady, καθηγήτρια Υπολογιστικής Νοημοσύνης και η Theresa Dicke, καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Θετικής Ψυχολογίας και Εκπαίδευσης, σε άρθρο τους στο The Conversation
Σε συνδυασμό με εθιστικές λειτουργίες πλατφόρμας (όπως το ατελείωτο scrolling), το αποτέλεσμα είναι μια ατελείωτη ροή περιεχομένου που μας κρατάει απασχολημένους – ακόμα κι αν το μήνυμα είναι ανήθικο ή απλά γελοίο.
Οι ροές βίντεο μικρού μήκους, όπως το TikTok και τα Instagram Reels, λειτουργούν με αρχές παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται στα συστήματα τυχερών παιχνιδιών.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στη καινοτομία και την απρόβλεπτη φύση, οι οποίες συνδέονται με τη μεταβίβαση ντοπαμίνης στη μάθηση μέσω ανταμοιβής.
Όταν οι ανταμοιβές παρέχονται απρόβλεπτα, η συμπεριφορά γίνεται πιο επίμονη. Αυτό το μοτίβο, γνωστό ως «μεταβλητή ενίσχυση», έχει από καιρό αποδειχθεί ότι διατηρεί επαναλαμβανόμενες ενέργειες, ακόμη και όταν οι ανταμοιβές είναι ασυνεπείς.
Τα βίντεο AI slop προσφέρουν γρήγορη οπτική καινοτομία και απροσδόκητες συναισθηματικές ανατροπές. Δεν ξέρεις αν το επόμενο θα είναι παράλογο, αστείο, τραγικό ή παράξενα συναρπαστικό.
Τα βίντεο συμπυκνώνουν επίσης μεγάλες συναισθηματικές εμπειρίες.
Ένα μόνο κλιπ μπορεί να περάσει από την προδοσία, στη θλίψη, στην εκδίκηση, στο χιούμορ μέσα σε δευτερόλεπτα. Αυτό δημιουργεί συναισθηματική αστάθεια, η οποία αυξάνει τη διέγερση και διατηρεί την προσοχή.
Η έρευνα δείχνει ότι το συναισθηματικά φορτισμένο περιεχόμενο, ειδικά όταν είναι αρνητικό ή σοκαριστικό, είναι πιο πιθανό να τραβήξει την προσοχή μας από το ουδέτερο υλικό.
Η γοητεία των πραγμάτων που φαίνονται «κάπως λάθος»
Πολλοί θεατές περιγράφουν την αίσθηση ότι αυτά τα βίντεο φαίνονται «περίεργα». Οι χαρακτήρες είναι εκφραστικοί, αλλά συχνά δεν είναι απόλυτα συνεπείς. Οι αφηγήσεις μοιάζουν με ανθρώπινο δράμα, αλλά στερούνται εσωτερικής λογικής.
Αυτό σχετίζεται με την ιδέα του «uncanny valley», τη θεωρία που λέει ότι οι αναπαραστάσεις που μοιάζουν σχεδόν – αλλά όχι ακριβώς – ανθρώπινες προκαλούν δυσφορία.
Είναι σημαντικό ότι αυτά τα βίντεο σπάνια γίνονται αρκετά ενοχλητικά ώστε να προκαλέσουν αποφυγή.
Αντίθετα, βρίσκονται σε μια μεσαία ζώνη.
Είναι αρκετά παράξενα για να προκαλέσουν περιέργεια, αλλά όχι αρκετά δυσάρεστα για να σε κάνουν να σταματήσεις να τα παρακολουθείς.
Το μυαλό συνεχίζει να ρωτά: τι είναι αυτό και πού πάει;
Επίσης, είναι πιο πιθανό να αγνοήσουμε τα ανήθικα μηνύματα λόγω της μορφής. Οι χαρακτήρες είναι εξαιρετικά συνθετικοί.
Αυτό κάνει τα σενάρια να φαίνονται φανταστικά – ακόμα και όταν αντανακλούν πραγματικές κοινωνικές συμπεριφορές.
Με άλλα λόγια, όταν βλέπεις ένα μήλο να παρενοχλεί σεξουαλικά μία φράουλα, είναι πολύ πιο «εύπεπτο» από μία ανθρώπινη αναπαράσταση.
Η έρευνα σχετικά με την ηθική αποσύνδεση δείχνει ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να χαλαρώσουν την ηθική τους κρίση όταν η βλάβη φαίνεται αφηρημένη ή έμμεση.
Επιρροή μέσω πολλών μικρών αλληλεπιδράσεων στο TikTok
Όπως και το «AI slop», οι αλγόριθμοι των κοινωνικών μέσων δεν δίνουν προτεραιότητα στο νόημα ή την ποιότητα. Δίνουν προτεραιότητα στο περιεχόμενο που τραβά την προσοχή μας.
Τα συστήματα προτάσεων καθοδηγούνται από μετρήσεις όπως ο «χρόνος παρακολούθησης», το «ποσοστό ολοκλήρωσης» και η «αλληλεπίδραση».
Η υψηλή αφοσίωση οδηγεί σε μεγαλύτερη προβολή, η οποία ενθαρρύνει την παραγωγή περισσότερου παρόμοιου περιεχομένου, δημιουργώντας έναν κύκλο ανατροφοδότησης.
Από τη σκοπιά της διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης, αυτά τα βίντεο επισημαίνουν έναν κίνδυνο που συχνά παραβλέπεται.
Δηλαδή: τα γενετικά συστήματα δεν παράγουν απλώς περιεχόμενο· μπορούν σταδιακά να διαμορφώσουν τις συμπεριφορές μας – συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούμε.
Αυτό συνάδει με ευρύτερες ανησυχίες στην ηθική της τεχνητής νοημοσύνης σχετικά με την επιρροή στη συμπεριφορά και τον χειριστικό σχεδιασμό που λειτουργεί σε μεγάλη κλίμακα.
Εν τέλει, πέρα απ’ όλα τα άλλα προβληματικά χαρακτηριστικά της τελευταίας αυτής αλλοπρόσαλλης μόδας, αυτό που κάνει πιο πολλή εντύπωση είναι η πεισματική επιμονή στον μισογυνισμό.
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, τα βίντεο διαθέτουν ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων που είναι κατάλληλα σχεδιασμένα για να κρατούν προσηλωμένο τον ανθρώπινοί εγκέφαλο.
Και εδώ δημιουργείται το ερώτημα: γιατί σε όλα αυτά τα «ελκυστικά» χαρακτηριστικά, πρέπει να προστεθεί και ο μισογυνισμός;
Για όποιον έχει δει πάνω από 2-3 βίντεο, γίνεται πολύ εμφανές ότι αυτά βασίζονται σχεδόν πάντα σε βαθιά σεξιστικά στερεότυπα.
Επικεντρώνονται σε «εξαιρετικά στερεοτυπικές αφηγήσεις» που «συχνά έχουν ως επίκεντρο έναν χαρακτήρα με γυναικεία χαρακτηριστικά — συνήθως νεαρή και συμβατικά ελκυστική — η οποία απεικονίζεται να απατά τον σύντροφό της με έναν χαρακτήρα με ανδρικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζεται ως πλουσιότερος ή με υψηλότερη κοινωνική θέση», λέει η Alessia Tranchese, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γλώσσας, Φεμινισμού και Ψηφιακών Μέσων στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ.
«Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι το πόσο στενά αυτές οι αφηγήσεις αντικατοπτρίζουν θέματα που συναντώνται συνήθως στον λόγο της ανδρόσφαιρας (ειδικά στους κύκλους των incel), ιδίως την ιδέα ότι οι γυναίκες εκμεταλλεύονται τους «καλούς» άνδρες για οικονομικό ή κοινωνικό όφελος», προσθέτει μιλώντας στο Glamour Magazine.
Είναι η τεχνητή νοημοσύνη σχεδιασμένη με αυτόν τον τρόπο;
Αυτό που δεν είναι ξεκάθαρο είναι αν οι δημιουργοί επιδιώκουν ενεργά να παράγουν σεξιστικό περιεχόμενο. Και το θέμα εδώ είναι λιγότερο φανερά απειλητικό, αλλά ίσως εξίσου ανησυχητικό.
Φυσικά, το Love Island είναι γεμάτο μισογυνισμό, εξηγεί η Tranchese — επειδή το ίδιο ισχύει και για την πραγματική εκδοχή του.
«Δεν με εκπλήσσει καθόλου που βλέπουμε μερικά από αυτά τα ίδια μισογυνιστικά κλισέ να εκτυλίσσονται και στην ψηφιακή εκδοχή», λέει.
«Αυτές οι νέες τεχνολογίες αντλούν από τα υπάρχοντα σεξιστικά σενάρια της κοινωνίας και μπορούν να τα ενισχύσουν.»
Στο κάτω-κάτω, η τεχνητή νοημοσύνη μαθαίνει από εμάς — αν δημιουργεί όλο και πιο κατάφωρα μισογυνιστικές ιστορίες γεμάτες με όλο και πιο δισδιάστατα σεξιστικά στερεότυπα, είναι επειδή μαθαίνει αυτό το σενάριο από εμάς.
«Υπήρχε μια αφήγηση, ίσως πριν από αρκετά χρόνια, ότι εργαλεία όπως η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να μειώσουν ή να αντιμετωπίσουν κατά κάποιον τρόπο την ανισότητα των φύλων», λέε Kerry McInerney, ειδική σε θέματα ηθικής της τεχνητής νοημοσύνης και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ώκλαντ.
«Και δεν το έχουμε δει να συμβαίνει στην πράξη. Αντίθετα, νομίζω ότι έχουμε δει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει αυτό το επιδεινωτικό αποτέλεσμα, και το βλέπουμε σε όλα, από, ας πούμε, περιεχόμενο τύπου slop τεχνητής νοημοσύνης όπως αυτό, μέχρι και άλλες πραγματικά σκόπιμα κακόβουλες χρήσεις της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, όπως η παραγωγή πορνογραφικών deep fakes.»
Τελικά, ο λόγος για τον σεξισμό του δράματος με τα φρούτα της τεχνητής νοημοσύνης καταλήγει σε ένα μείγμα στοιχείων:
«Οι δημιουργοί [ίσως] αντλούν έμπνευση απευθείας από διαδικτυακές υποκουλτούρες ή αναπαράγουν σκόπιμα τέτοια τροπάρια, επειδή είναι γνωστό ότι δημιουργούν αλληλεπίδραση», λέει ο Tranchese.
«Είναι επίσης πιθανό τα αποτελέσματα να διαμορφώνονται από τα δεδομένα εκπαίδευσης πίσω από τα εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορεί να κωδικοποιούν και να αναπαράγουν υπάρχουσες προκαταλήψεις, συμπεριλαμβανομένου περιεχομένου που ευθυγραμμίζεται με αυτό που τα μοντέλα ‘προβλέπουν’ ότι θα έχει καλή απόδοση στο διαδικτυακό κοινό. Όλες αυτές οι δυναμικές μπορεί να παίζουν ρόλο ταυτόχρονα.»
Εντάξει, οπότε τα δράματα με φρούτα της τεχνητής νοημοσύνης είναι σεξιστικά — αλλά έχει πραγματικά σημασία;
«Φαίνονται πολύ αβλαβή», λέει η McInerney.
«Ξέρετε, δεν είναι σαν κάποιο άλλο περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο είναι είτε πολύ ρητά πολιτικό είτε επικίνδυνο deepfake περιεχόμενο που χρησιμοποιείται για παρενόχληση και κακοποίηση. Αυτό μοιάζει ασήμαντο, συγκριτικά· φαίνεται πραγματικά αβλαβές.»
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να το θεωρούμε φυσιολογικό — ή να το παρακολουθούμε, ακόμη και ειρωνικά.
«Η κανονικοποίηση αυτών των ξεπερασμένων στερεοτύπων για τα φύλα αποκτά νέα ζωή στα βίντεο της τεχνητής νοημοσύνης. Είναι εύκολο να τα καταναλώνουμε και να τα μοιραζόμαστε χωρίς να το σκεφτόμαστε πολύ. Αλλά αυτό συμβάλλει σε μια κουλτούρα όπου αυτό το είδος συμπεριφοράς και αυτές οι ιδέες είναι φυσιολογικές.»
«Ξεκίνησε ως κάτι με το οποίο οι άνθρωποι ασχολούνταν μάλλον ειρωνικά, και στη συνέχεια έγινε πολύ συνηθισμένο», προσθέτει η McInerney.
«Το πρόβλημα είναι η σατιρική ενασχόληση, η χιουμοριστική ενασχόληση, η σοβαρή ενασχόληση — όλα καταλήγουν σε κλικ και αλληλεπίδραση. Και έτσι αυτό ενθαρρύνει την περαιτέρω παραγωγή σκουπιδιών της τεχνητής νοημοσύνης. Ακόμα και αν οι άνθρωποι ασχολούνται με αυτό ειρωνικά, αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να μας οδηγήσει προς έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι έχουν πραγματικά κίνητρα να δημιουργούν όλο και περισσότερο από αυτό το είδος περιεχομένου.»
Ανακτώντας τον χρόνο και την προσοχή σας
Η πλήρης αποφυγή των social media δεν είναι ρεαλιστική για πολλούς ανθρώπους. Ωστόσο, μικρές αλλαγές μπορούν να μειώσουν την έλξη της πνευματικής φθοράς που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη.
Μια προσέγγιση είναι να κάνετε μια παύση πριν προχωρήσετε στο επόμενο βίντεο του TikTok. Ακόμη και μια σύντομη διακοπή θα αποδυναμώσει τον κύκλο ανταμοιβής στον εγκέφαλό σας και θα σας διευκολύνει να αφήσετε το τηλέφωνό σας.
Όταν αντιληφθείτε ότι σκέφτεστε «αυτό φαίνεται άσκοπο» ή «αυτό είναι παράξενο», αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να σταματήσετε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια ψηφιακή αποτοξίνωση μπορεί να είναι χρήσιμη.
Μπορείτε επίσης να επανεκπαιδεύσετε τον αλγόριθμό σας. Παραλείψτε γρήγορα ή επιλέξτε «δεν με ενδιαφέρει» στα βίντεο που δεν θέλετε να δείτε – και αντικαταστήστε την παθητική κύλιση με σκόπιμη προβολή, αναζητώντας συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Τέλος, δημιουργήστε εμπόδια.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την απενεργοποίηση της αυτόματης αναπαραγωγής ή τον περιορισμό της πρόσβασής σας σε μια ροή, απενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις της εφαρμογής ή αφαιρώντας την εφαρμογή από την αρχική σας οθόνη.
Τα βίντεο με φρούτα που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να φαίνονται ασήμαντα και παράλογα, αλλά αποκαλύπτουν κάτι σημαντικό για το ψηφιακό περιβάλλον.
Καθώς τα γενετικά συστήματα εξελίσσονται, θα γίνονται όλο και καλύτερα στο να τραβούν και να κατευθύνουν την προσοχή μας.
Η κατανόηση της ψυχολογίας πίσω από αυτό είναι το πρώτο βήμα για να αντισταθούμε.
Τέτοια εποχή οι περισσότεροι από εμάς νιώθουμε μια ανανεωμένη ενέργεια και διάθεση. Και σύμφωνα με την επιστήμη η άνοιξη η κατάλληλη εποχή για νέες αρχές
Η παράσταση «Η Ευτυχία της Αργιθέας» επιχειρεί να δώσει φωνή σε όσες ζωές έμειναν στο περιθώριο της Ιστορίας, χωρίς εξιδανίκευση και χωρίς διδακτισμό — μόνο με παρουσία.
Από την Πέμπτη 23 Απριλίου, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά κάνει μια βουτιά στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο, με το έργο «Tζένη Τζένη - Ένα ηλιόλουστο Ρέκβιεμ»
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας