Μπορεί η διπλωματία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν να αποδώσει καρπούς; Τα περιθώρια στενεύουν

Το Ιράν θέλει να σταθεροποιηθούν οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ πριν προσκαλέσει τις χώρες της περιοχής να συμμετάσχουν, καθώς ο Τραμπ στέλνει αντιφατικά μηνύματα.

Στην Τεχεράνη, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η διπλωματία βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά αν μπορεί να κινηθεί αρκετά γρήγορα ώστε να προλάβει την κλιμάκωση.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera ότι το Ομάν έχει επιβεβαιωθεί ως τόπος διεξαγωγής του επόμενου γύρου συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, που έχει προγραμματιστεί για αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Η περιφερειακή συμμετοχή

Ωστόσο, ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι άλλες χώρες της περιοχής δεν θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες προς το παρόν, παρά τις προτάσεις να συμπεριληφθούν και αυτές στις διαπραγματεύσεις.

Η απροθυμία του Ιράν να εμπλέξει τις χώρες της περιοχής στις συνομιλίες προς το παρόν δεν πηγάζει από την επιθυμία να τις αποκλείσει, αλλά από την ανησυχία ότι περισσότεροι παίκτες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα μπορούσαν να «κινδυνεύσουν να μετατρέψουν τη διαδικασία σε πολιτική επίδειξη αντί για εστιασμένες διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Αντίθετα, το Ιράν θέλει πρώτα να σταθεροποιηθεί η μορφή των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Οι περιφερειακοί μεσολαβητές που εμπλέκονται στη διαδικασία έχουν διαφορετική άποψη:

Δεν θεωρούν τον ρόλο τους ως διαμεσολαβητές των συνομιλιών σε αυτό το στάδιο, αλλά ως πιθανούς εγγυητές οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας.

Πρόκειται, τελικά, για χώρες των οποίων η σταθερότητα επηρεάζεται άμεσα από την κρίση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

US-#Iran talks latest: Now taking place in Muscat, #Oman. Iran wants talks limited to nuclear. Steve Witkoff & Abbas Araghchi to lead on each side. Iranian media reporting the talks as «indirect» & «with the previous format» [as talks last year] https://t.co/6S403VlASK

— Lizzie Porterلِيزي بورتر (@lcmporter) February 4, 2026

Ένα νέο είδος εντάσεων

Αυτό σηματοδοτεί μια σαφή απόκλιση από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα, η οποία βασίστηκε σε μια λογική συναλλακτικού ελέγχου των όπλων.

Το 2026, οι εντάσεις είναι εξ ολοκλήρου στρατιωτικής φύσης. Οι περιφερειακοί παράγοντες δεν είναι πλέον περιφερειακοί παρατηρητές. Έχουν άμεσο στρατηγικό συμφέρον στην ανάσχεση, την αποκλιμάκωση και την πρόληψη της εξάπλωσης της κρίσης.

Ο χρόνος αντανακλά αυτή την αλλαγή.

Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράν και οι χώρες της περιοχής έχουν εντείνει τις διπλωματικές τους προσπάθειες.

Αλί Λαριτζάνι, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ταξίδεψε στη Μόσχα στις 30 Ιουνίου για συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί πραγματοποίησε διαβουλεύσεις στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη Παρασκευή.

Με βάση αυτές τις συναντήσεις, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι, επισκέφθηκε την Τεχεράνη το Σαββατοκύριακο. Λίγο αργότερα, ο Λαριτζάνι δήλωσε δημοσίως ότι ένα δομημένο πλαίσιο διαπραγματεύσεων άρχιζε να διαμορφώνεται.

America is coming to terms with the reality that the waters within and around Iran or what we call the Persian Gulf are so protected, full of sea mine explosives and surveillance reconnaissance drones, having shot down the Shahed-139 drone, which was taking images,videos and… pic.twitter.com/eX7Ob3Zs4b

— Sahel Revolutionary Soldier (@cecild84) February 4, 2026

Μία συνολική συμφωνία ή….;

Σύμφωνα με πολλαπλές πηγές, αυτό που προετοιμάζεται τώρα δεν είναι μια μερική ή προσωρινή συμφωνία, αλλά ένας οδικός χάρτης προς μια συνολική συμφωνία.

Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, διατηρεί την αμφιβολία.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο Fox News: «Το Ιράν βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις μαζί μας και θα δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι, αλλιώς θα δούμε τι θα συμβεί».

Το μήνυμα συνδύαζε τη διπλωματική δέσμευση με την πίεση, διατηρώντας την αβεβαιότητα ως μέσο πίεσης.

Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος πολέμου έχει εξαφανιστεί; Όχι.

Αλλά έχει υποχωρήσει – έστω και προσωρινά.

Ακόμη και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως η μεταφορά ή η μείωση της περιεκτικότητας του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, δεν επιλύουν τις βασικές διαφορές. Σημαντικά ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα, με πιο αξιοσημείωτα το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και το ευρύτερο ζήτημα της περιφερειακής αποτροπής.

Εδώ βρίσκεται η πραγματική διαπραγμάτευση.

Οι ΗΠΑ δεν φαίνονται πλέον να ενδιαφέρονται για μια συμφωνία που απλώς διαχειρίζεται τον κίνδυνο. Το Ιράν, από την πλευρά του, δεν θέλει μια συμφωνία που να συνδέεται με μια μεμονωμένη προεδρία ή που να είναι ευάλωτη σε ανατροπές.

Αυτό που εξετάζουν τώρα και οι δύο πλευρές είναι αν οι διαρθρωτικές παραχωρήσεις μπορούν να ανταλλαχθούν με διαρθρωτικές εγγυήσεις. Όλα τα άλλα – μορφές, τόποι, συμμετοχή – είναι δευτερεύοντα.

Προς το παρόν, η διπλωματία προχωρά και ο πόλεμος αναβάλλεται.

Αλλά το παράθυρο μένει ανοιχτό.