Ευρώπη: Το 56% των πολιτών δηλώνει ότι δεν έχει πρόσβαση στα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς – Στην Ελλάδα;

Με τους πολίτες όλων των χωρών στην Ευρώπη να υποφέρουν από έλλειψη πρόσβασης στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, η Greenpeace καλεί τις κυβερνήσεις να επενδύσουν επειγόντως σε προσιτές, προσβάσιμες και βιώσιμες μεταφορές για όλες και για όλους, όπως τονίζει η μη κυβερνητική οργάνωση σε ανακοίνωσή της.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών

Μια νέα μελέτη του Oeko-Institut, με τίτλο «Access Denied: Transport Poverty in Europe» (Δύσκολη πρόσβαση: Η έλλειψη πρόσβασης στις μεταφορές στην Ευρώπη), που εκπονήθηκε κατόπιν ανάθεσης του γραφείου της Greenpeace σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη, αποκαλύπτει μια σκληρή πραγματικότητα: τις βαθιές ανισότητες στον τομέα των μεταφορών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Καταδεικνύει μάλιστα πως η έλλειψη βιώσιμων επιλογών μετακίνησης αποκλείει ουσιαστικά πολλούς Ευρωπαίους από ζωτικής σημασίας δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικές υποδομές.

• Δείτε την έρευνα αναλυτικά εδώ

Περίπου στο 90% των ευρωπαϊκών χωρών, περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού δεν χρησιμοποιεί τακτικά τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς.

Για την Ελλάδα

Συγκεκριμένα για την Ελλάδα, η έρευνα συμπεραίνει ότι:

● Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με το 72% των Ελλήνων να μην χρησιμοποιεί καθόλου τα ΜΜΜ ή να τα χρησιμοποιεί λιγότερο από μία φορά τον μήνα. Μόνο το 7% των Ελλήνων χρησιμοποιεί τα ΜΜΜ καθημερινά.

● Η Ελλάδα είναι η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό αναγκαστικής ιδιοκτησίας αυτοκινήτου στην Ευρώπη. Το 22,4% των πολιτών αναγκάζεται να διαθέτει αυτοκίνητο (ευρωπαϊκός μέσος όρος: 6,4%), ενώ την ίδια στιγμή το ποσοστό του πληθυσμού που δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ένα αυτοκίνητο είναι σαφώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

● Για το 14,5% του πληθυσμού, οι δαπάνες μετακίνησης αποτελούν βαρύ φορτίο. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμα υψηλότερο στη Σερβία.

● Το ποσοστό των ατόμων που δεν χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς λόγω της πολύ μεγάλης διάρκειας μετακίνησης είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις πόλεις της Ελλάδας, αλλά είναι πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τόσο στις κωμοπόλεις όσο και στις αγροτικές περιοχές.

● Τα αποτελέσματα της Ελλάδας στους 11 βασικούς δείκτες σκιαγραφούν μια κατάσταση με έντονη πόλωση. Σε πολλές κατηγορίες, η Ελλάδα κατατάσσεται είτε στην κορυφή είτε στον πάτο των ευρωπαϊκών κατατάξεων, με ελάχιστη παρουσία στη μεσαία ζώνη. Αυτό δείχνει τη σαφή ανάγκη για πολιτικά μέτρα με στόχο τη διευκόλυνση χρήσης ΜΜΜ.

Για το 14,5% του πληθυσμού στην Ελλάδα, οι δαπάνες μετακίνησης αποτελούν βαρύ φορτίο.

Έλλειψη επιλογών

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πιο σημαντικό είναι ότι έως και το 56% του πληθυσμού στις ευρωπαϊκές χώρες δηλώνει ότι είναι ουσιαστικά αποκομμένο από τις μεταφορές, επειδή απλά δεν είναι διαθέσιμες στην περιοχή του.

Αυτή η έλλειψη επιλογών αφήνει έως και το 19% του πληθυσμού χωρίς άλλη δυνατότητα από το να διαθέτει δικό του όχημα, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά με έξοδα και την ατμόσφαιρα με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η έκθεση επισημαίνει επίσης ένα δημογραφικό χάσμα: οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι επηρεάζονται δυσανάλογα από ανησυχίες για την ασφάλεια και ζητήματα φυσικής προσβασιμότητας, γεγονός που συχνά καθιστά τις δημόσιες μεταφορές μη βιώσιμη επιλογή.

Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες που αναλύθηκαν παρουσιάζουν επιδόσεις κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου σε τουλάχιστον έναν από τους 11 δείκτες της “φτώχειας στις μεταφορές”, με τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βουλγαρία να παρουσιάζουν τα σημαντικότερα κενά. Η Τσεχία, η Σερβία και η Σλοβακία είναι οι χώρες με τα σχετικά καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά τους δείκτες που αναλύθηκαν.

«Συστημική αποτυχία»

Ο Herwig Schuster, υπεύθυνος εκστρατείας για τις μεταφορές στο γραφείο της Greenpeace σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη, δήλωσε: “Αποτελεί συστημική αποτυχία το γεγονός ότι εκατομμύρια Ευρωπαίοι έχουν ουσιαστικά αποκλειστεί, αποκομμένοι από τις θέσεις εργασίας, την υγειονομική περίθαλψη και τις ευκαιρίες που χρειάζονται τόσο για να επιβιώσουν όσο και για να ευημερήσουν. Οι μεταφορές δεν είναι πολυτέλεια· είναι μια θεμελιώδης γέφυρα προς μια αξιοπρεπή ζωή. Καλούμε τις κυβερνήσεις να δώσουν προτεραιότητα σε ένα σύστημα δημόσιων μεταφορών που να είναι πραγματικά συμπεριληπτικό και προσιτό, διαθέσιμο, ασφαλές και αξιόπιστο. Ήρθε η ώρα να τερματιστεί η “φτώχεια στις μεταφορές” με ένα δίκτυο που εξυπηρετεί τόσο τους ανθρώπους όσο και τον πλανήτη”.

Η έκθεση σκιαγραφεί έναν στρατηγικό οδικό χάρτη για την εξάλειψη της “φτώχειας στις μεταφορές”, με επίκεντρο τα στοχευμένα κοινωνικά εισιτήρια, τον ολοκληρωμένο περιφερειακό και χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς και υποδομές που δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια – όπως ο βελτιωμένος φωτισμός και τα συστήματα συναγερμού έκτακτης ανάγκης – προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δημόσιες συγκοινωνίες αποτελούν μια βιώσιμη και ασφαλή επιλογή για όλους.

«Η Ελλάδα έχει μείνει πολύ πίσω σε δημόσιες υποδομές για τις μεταφορές»

Ο Κώστας Καλούδης, υπεύθυνος της εκστρατείας για το κλίμα και την ενέργεια στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, δηλώνει: “Η Ελλάδα έχει μείνει πολύ πίσω σε δημόσιες υποδομές για τις μεταφορές. Η ταλαιπωρία λόγω κυκλοφορίας με Ι.Χ. συνεχίζει να αυξάνεται εντός και εκτός των ελληνικών πόλεων, διατηρώντας συνάμα υψηλό επίπεδο ρύπων. Πρέπει να τεθεί ως εθνικός στόχος η επέκταση του εθνικού δικτύου σιδηροδρόμων, με όρους ύψιστης βιωσιμότητας, ασφάλειας και προσιτότητας προς τους πολίτες, και να ενισχυθούν γενικότερα τα μέσα μεταφοράς σταθερής τροχιάς και κάθε μέσο μαζικής μεταφοράς.

Επιπλέον, με τη διεξαγωγή ολοκληρωμένου χωροταξικού και περιφερειακού σχεδιασμού για την προώθηση των ΜΜΜ θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε τα πολλαπλά οφέλη που παρέχουν οι βιώσιμες μαζικές μεταφορές στους πολίτες και την οικονομία, για να έχουμε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης”.

Η Greenpeace προωθεί ένα μοντέλο προσβάσιμων, οικονομικά προσιτών και βιώσιμων δημόσιων μεταφορών, που τροφοδοτείται από “κλιματικά” (*) και “κοινωνικά” εισιτήρια. Ζητάμε την επιβολή ενός δίκαιου φόρου στους υπερπλούσιους, ώστε να απελευθερωθούν οι πόροι που απαιτούνται για να μετατραπεί αυτό το όραμα σε πραγματικότητα για κάθε Ευρωπαίο πολίτη.

* Το κλιματικό εισιτήριο είναι ένα ετήσιο εισιτήριο απεριόριστων διαδρομών σε όλα τα δημόσια μέσα μεταφοράς (αστικά και υπεραστικά) μιας χώρας ή μιας περιοχής, με στόχο να ενθαρρύνει τους πολίτες να χρησιμοποιούν λιγότερα ΙΧ αυτοκίνητα και περισσότερα μέσα μαζικής μεταφοράς, μειώνοντας έτσι τις εκπομπές ρύπων.