(Και) στο γυναικείο ποδόσφαιρο, η Αγγλία παίζει σε άλλο πλανήτη

Ούτε στο ποδόσφαιρο γυναικών αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης η Αγγλία. Αν η ανδρική Football Money League αποτυπώνει εδώ και χρόνια την οικονομική της υπεροχή, η αντίστοιχη κατάταξη για το γυναικείο ποδόσφαιρο επιβεβαιώνει ότι το χάσμα δεν είναι συγκυριακό, αλλά δομικό. Και μάλιστα, σε έναν κλάδο που ακόμη χτίζεται.

Η ειδική έκδοση της Deloitte για το γυναικείο ποδόσφαιρο δείχνει ξεκάθαρα την κλίμακα: τα συνολικά έσοδα των 15 κορυφαίων ευρωπαϊκών συλλόγων φτάνουν μόλις τα 158 εκατ. ευρώ για τη σεζόν 2024-25, έναντι 10,7 δισ. στο ανδρικό ποδόσφαιρο. Η σύγκριση, προφανώς, δεν έχει νόημα. Αυτό που έχει σημασία είναι η κατανομή της ισχύος μέσα στο ίδιο το οικοσύστημα.

Στην κορυφή βρίσκονται η Άρσεναλ Women με 25,6 εκατ. ευρώ, η Τσέλσι Women με 25,4 και η Barcelona με 22. Οι τρεις αυτές ομάδες λειτουργούν σε άλλο επίπεδο: τα έσοδά τους είναι κατά μέσο όρο 250% υψηλότερα από εκείνα των υπόλοιπων συλλόγων της πρώτης δεκαπεντάδας. Μόνο μία ομάδα εκτός Ευρώπης, η Sanfrecce Hiroshima Regina από την Ιαπωνία, καταφέρνει να «τρυπώσει» στη λίστα. Η γεωγραφία της οικονομικής ισχύος είναι απολύτως ξεκάθαρη.

Από την άλλη, η εικόνα της Ιταλίας είναι αποκαλυπτική και σκληρή. Παρά το γεγονός ότι ο επαγγελματισμός στο γυναικείο ποδόσφαιρο εισήχθη το 2022, στη Money League εμφανίζεται μόνο η Ίντερ, με έσοδα μόλις 3 εκατ. ευρώ. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του χάσματος, αρκεί μια σύγκριση: στο ανδρικό ποδόσφαιρο, η Άρσεναλ έχει έσοδα 53% υψηλότερα από την Ίντερ. Στο γυναικείο, το ποσοστό εκτοξεύεται στο 746%. Πρόκειται για ένδειξη ενός οικοσυστήματος που βρίσκεται ακόμη σε πρωτόλεια φάση.

Η επιτυχία της Αγγλίας δεν είναι τυχαία. Η Άρσεναλ Women, για παράδειγμα, έχει επενδύσει συστηματικά στη γνώση του κοινού της, αξιοποιώντας δεδομένα για να κατανοήσει συμπεριφορές και να ενισχύσει τη σχέση με τους φιλάθλους. Την περσινή σεζόν κατέγραψε πέντε αγώνες με προσέλευση άνω των 35.000 θεατών, ενώ τα έσοδα από το γήπεδο ανήλθαν σε 7 εκατ. ευρώ. Το μοντέλο τιμολόγησης, με πολλαπλά επίπεδα εισιτηρίων, ενθαρρύνει τη σταθερή παρακολούθηση και όχι τη συγκυριακή παρουσία.

Στο ίδιο πρωτάθλημα, αλλά με διαφορετική φιλοσοφία, κινείται η Τσέλσι Women. Είναι ο σύλλογος με τα υψηλότερα εμπορικά έσοδα (19 εκατ. ευρώ), χάρη σε αποκλειστικές συνεργασίες με μεγάλα brands όπως η Three και η Skoda. Σε αντίθεση με την Άρσεναλ, η Τσέλσι έχει επιλέξει να λειτουργεί η γυναικεία ομάδα ως περισσότερο αυτόνομη οντότητα από την ανδρική, με σαφή μηχανισμό αποτίμησης της αξίας και των δύο. Δύο διαφορετικά μοντέλα, ίδια κατάληξη: οικονομική κυριαρχία.

Το αγγλικό προβάδισμα αποτυπώνεται και σε επίπεδο επενδύσεων. Το 2024, ο επιχειρηματίας της τεχνολογίας και σύζυγος της Σερένα Γουίλιαμς, Αλέξις Οχάνιαν, απέκτησε το 10% της Τσέλσι Women, αποτιμώντας τον σύλλογο στα 200 εκατ. στερλίνες. Ένα νούμερο που πριν λίγα χρόνια θα έμοιαζε εξωπραγματικό για το γυναικείο ποδόσφαιρο.

Σε επίπεδο εσόδων, η εικόνα είναι σαφής: το 72% του τζίρου των 15 κορυφαίων συλλόγων προέρχεται από εμπορικές δραστηριότητες. Τα τηλεοπτικά δικαιώματα παραμένουν χαμηλά, με μέσο όρο μόλις 1,3 εκατ. ευρώ ανά σύλλογο. Ακόμη και η ιστορική συμφωνία της UEFA με τη Disney+ για τη μετάδοση του Women’s Champions League σε όλη την Ευρώπη, ύψους 12 εκατ. ευρώ ετησίως, περισσότερο αναδεικνύει το περιθώριο ανάπτυξης παρά λύνει το πρόβλημα.

Η γενική αίσθηση είναι ότι το γυναικείο ποδόσφαιρο θυμίζει start-up: τα μεγέθη αυξάνονται, η δυναμική είναι θετική, αλλά η αγορά δεν έχει ακόμη ωριμάσει. Η Deloitte προειδοποιεί ότι η απλή αντιγραφή των ανδρικών δομών δεν αποτελεί απαραίτητα τη βέλτιστη λύση. Αντίθετα, απαιτούνται στοχευμένες επενδύσεις σε υποδομές, επιστημονική έρευνα για τις αθλήτριες και σαφής στρατηγική διακυβέρνησης. Δεν είναι τυχαίο ότι, ακολουθώντας το αγγλικό παράδειγμα, και η Γερμανία αποφάσισε να δημιουργήσει ανεξάρτητο φορέα για τη διαχείριση του γυναικείου πρωταθλήματος.

Παράλληλα, το μεταγραφικό παζάρι εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Οι διεθνείς μεταγραφές έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2021, ξεπερνώντας τις 1.100 σε μια μόνο θερινή περίοδο, ενώ η συνολική δαπάνη αυξήθηκε κατά 150% μεταξύ 2023 και 2024. Ωστόσο, η αγορά παραμένει ανώριμη: μόλις το 13% των μετακινήσεων το 2025 έγινε με κανονικό αντίτιμο, έναντι 20% στο ανδρικό ποδόσφαιρο. Η ισχύς παραμένει συγκεντρωμένη, με πέντε χώρες – κυρίως ΗΠΑ και Αγγλία – να κυριαρχούν στις μεγάλες συναλλαγές.

Το ρεκόρ της πιο ακριβής μεταγραφής, με 1,65 εκατ. ευρώ για τη Γκρέις Γκεϊορό από τις London City Lionesses, λειτουργεί περισσότερο ως σύμβολο μιας αγοράς που ανοίγεται, παρά ως ένδειξη ωρίμανσης.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: το γυναικείο ποδόσφαιρο μπαίνει σε φάση μετάβασης. Η ανάπτυξη δεν αρκεί πλέον· απαιτείται εδραίωση. Και σε αυτό το νέο στάδιο, όσοι επενδύσουν εγκαίρως σε ακαδημίες, δομές και μακροπρόθεσμα προγράμματα ανάπτυξης θα είναι εκείνοι που θα μετατρέψουν το αγωνιστικό πλεονέκτημα σε οικονομική βιωσιμότητα. Μέχρι τότε, η Αγγλία θα παραμένει – σε όλα τα επίπεδα – σε άλλον πλανήτη.