Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, πιο ευάλωτοι στον Τραμπ απ’ ότι οι υπόλοιπες χώρες

Μετά τον Β΄Π.Π. οι Αμερικανοί πρόεδροι παραβίαζαν τους διεθνείς κανόνες και εκείνους της «φιλελεύθερης τάξης» όταν εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Η προεδρία όμως του Ντόναλντ Τραμπ το έχει κάνει με τέτοιο τρόπο που ανάγκασε τον Καναδό πρωθυπουργό να δηλώσει πως «οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού». Μπορούν όμως;

Παρότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους είχαν πολλές διαφωνίες και στο παρελθόν, η ειδική από τη δεξαμενή σκέψης Κέντρο Στίμσον στις ΗΠΑ Έμμα Άσφολντ, δυσκολεύεται να σκεφτεί άλλο παράδειγμα τόσο απροκάλυπτα εξαναγκαστικής συμπεριφοράς από τις ΗΠΑ όσο αυτή που έχει εκδηλωθεί τον τελευταίο χρόνο.

Σε ανάλυσή της στο έγκριτο περιοδικό Foreign Policy, η Άσφορντ παρατηρεί πως αυτή η ρήξη έχει προκύψει επειδή έχουν αλλάξει οι στόχοι της αμερικανικής ισχύος.

«Δεν πρόκειται για ρήξη κάποιας καθολικής φιλελεύθερης τάξης, αλλά για ρήξη ανάμεσα στην Αμερική και τους συμμάχους της — οι οποίοι έχουν πλέον καταστεί δυνητικά θύματα της αμερικανικής προθυμίας να παραβιάζει τους λεγόμενους κανόνες του διεθνούς συστήματος» λέει.

Η Αμερικανίδα ειδική εκτιμά πως έχει δίκιο ο Καναδός ηγέτης Μαρκ Τζόζεφ Κάρνεϊ που καλεί της «μεσαίες δυνάμεις», ειδικά τους παραδοσιακούς εταίρους και συμμάχους να αυτονομηθούν και να δράσουν από κοινού είναι, μόνοι τους στον κόσμο.

«Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται πρόθυμη να εξαναγκάζει τους συμμάχους στο ζήτημα των στρατιωτικών δαπανών, ενώ ταυτόχρονα παίζει σκληρό παιχνίδι στο εμπόριο, την πολιτική και άλλους τομείς».

Να βρουν εναλλακτικές

Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ βρίσκονται σε χειρότερη θέση από τις μεσαίες δυνάμεις που είναι λιγότερο ευθυγραμμισμένες με την Ουάσινγκτον.

«Η Ινδία, παρά τους αυξανόμενους δεσμούς της με τις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, έχει διατηρήσει τις εμπορικές της σχέσεις με άλλα κράτη, τη συμμετοχή της στον οργανισμό BRICS και εξακολουθεί να αγοράζει πετρέλαιο και όπλα από τη Ρωσία· οι αγορές ρωσικού πετρελαίου έχουν επιβραδυνθεί, αλλά δεν έχουν σταματήσει από τότε που άρχισε να γίνεται αισθητή η πίεση των αμερικανικών δασμών τον Νοέμβριο. Η Βραζιλία, από την άλλη, κατάφερε να διαπραγματευτεί μείωση των δασμών με τον Λευκό Οίκο του Τραμπ, ακόμη κι ενώ ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα επέκρινε τις αμερικανικές ενέργειες στη Βενεζουέλα και αλλού».

Με άλλα λόγιο ο Κάρνεϊ και οι Ευρωπαίοι ομόλογοί του ξεκινούν από σαφώς δυσμενέστερη θέση σε σύγκριση με άλλες μεσαίες δυνάμεις παγκοσμίως.

«Τα κράτη αυτά οφείλουν να καλλιεργήσουν εναλλακτικές λύσεις, ενώ ταυτόχρονα να διαχειριστούν μια μετάβαση από τη θέση εξάρτησής τους από τις ΗΠΑ».

Ακόμα χειρότερα οι Ευρωπαίοι

Εξηγώντας η ίδια γιατί κυρίως οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στον εξαναγκασμό από την Ουάσιγκτον, λέει ότι είναι στενά συνδεδεμένοι με την αμερικανική οικονομία, αγοράζουν αμερικανικά όπλα και συχνά βασίζονται σε αμερικανικά στρατεύματα για τη φύλαξη των συνόρων τους.

«Αν απαντήσουν δυναμικά στις απειλές και τον εξαναγκασμό του Τραμπ, διακινδυνεύουν να χάσουν τον βασικό τους εταίρο ασφάλειας. Όπως είδαμε πέρυσι, οι φόβοι για αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ώθησαν ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αντιδράσουν με ιδιαίτερη μετριοπάθεια στις απειλές δασμών του Τραμπ».

Η διαχείριση αυτών των απειλών αποτελεί τη μεγαλύτερη σύγχρονη πρόκληση για τους συμμάχους των ΗΠΑ.

Πάντως μέχρι τώρα, η ίδια παρατηρεί ότι τα ευρωπαϊκά κράτη, δεν έχουν δείξει ιδιαίτερη προθυμία να αμφισβητήσουν την Ουάσινγκτον, ακόμη και σε ένα τόσο προβληματικό ζήτημα όσο η εδαφική διαμάχη για τη Γροιλανδία.

«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες σε μεγάλο βαθμό κατευνάζουν τον ένοικο του Λευκού Οίκου, ελπίζοντας να διατηρήσουν τη δέσμευση των ΗΠΑ για την άμυνα του ΝΑΤΟ. Θα επέλεγαν πράγματι να τινάξουν στον αέρα τη συμμαχία εξαιτίας της Γροιλανδίας, του εμπορίου ή άλλων αμερικανικών προσβολών;» αναρωτιέται και προειδοποιεί πως «αν, ωστόσο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αποφασίσουν ότι η ζωή ως υποτελείς είναι διαχειρίσιμη, ενδέχεται να το μετανιώσουν»