Γκουτέρες εναντίον Τραμπ: Τα παγκόσμια προβλήματα δεν θα λυθούν από μια δύναμη που θα έχει τον τελευταίο λόγο

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες μίλησε την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου στους δημοσιογράφους με αφορμή την έναρξη του δέκατου και τελευταίου έτους της θητείας του.  

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα επιλέξει τον διάδοχό του αργότερα φέτος. 

«Τα παγκόσμια προβλήματα δεν θα λυθούν από μια δύναμη που θα έχει τον τελευταίο λόγο», δήλωσε ο Γκουτέρες, προσθέτοντας αργότερα ότι αναφερόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες. 

 «Ούτε θα λυθούν από δύο δυνάμεις που θα χωρίσουν τον κόσμο σε αντίπαλες σφαίρες επιρροής». 

Όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει, είπε:  

«Βλέπουμε, και πολλοί βλέπουν, σε σχέση με το μέλλον, την ιδέα ότι υπάρχουν δύο πόλοι, ένας με επίκεντρο τις ΗΠΑ και ένας με επίκεντρο την Κίνα… Αν θέλουμε έναν σταθερό κόσμο, αν θέλουμε έναν κόσμο στον οποίο μπορεί να διατηρηθεί η ειρήνη, στον οποίο μπορεί να γενικευθεί η ανάπτυξη και στον οποίο – τελικά – θα επικρατήσουν οι αξίες μας, πρέπει να υποστηρίξουμε την πολυπολικότητα». 

Οι αποστολές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας στα Ηνωμένα Έθνη δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα για σχόλιο. 

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του πριν από ένα χρόνο, αναβιώνει αυτό που μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας είχε από καιρό απορρίψει ως ξεπερασμένη κοσμοθεωρία: τις σφαίρες επιρροής που έχουν χαράξει οι μεγάλες δυνάμεις. 

 Έχει δεσμευτεί να αποκαταστήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο. 

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ συναντά τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια της 80ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στη Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, Ηνωμένες Πολιτείες, 23 Σεπτεμβρίου 2025.

Ο ΟΗΕ έχει την ευθύνη για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια 

Οι δηλώσεις του Γκουτέρες έρχονται μια εβδομάδα μετά την ίδρυση του Συμβουλίου Ειρήνης από τον Τραμπ.  

Αρχικά, το Συμβούλιο είχε σχεδιαστεί για να εδραιώσει την ασταθή εκεχειρία στη Γάζα, αλλά ο Τραμπ προβλέπει ότι θα αναλάβει ευρύτερο ρόλο, μια προσέγγιση που ανησυχεί ορισμένες παγκόσμιες δυνάμεις. 

«Κατά τη γνώμη μου, η βασική ευθύνη για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια ανήκει στον ΟΗΕ, ανήκει στο Συμβούλιο Ασφαλείας», δήλωσε ο Γκουτέρες. 

 «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να αναμορφωθεί το Συμβούλιο Ασφαλείας. Και είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπουμε ότι ορισμένοι που επικρίνουν τον ΟΗΕ για την αναποτελεσματικότητά του είναι αυτοί που αντιτίθενται στην αναμόρφωση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ΟΗΕ δεν μπορεί μερικές φορές να είναι τόσο αποτελεσματικός όσο όλοι θα θέλαμε».  

“From Gaza to Ukraine, and around the world, the rule of law is being treated as an à la carte menu.”

Addressing a Council meeting on the promotion and strengthening of the rule of law in the maintenance of international peace and security, UN Secretary-General Antonio Guterres… pic.twitter.com/TbRIDT0bJx

— TRT World (@trtworld) January 29, 2026

Η κρίση του ΟΗΕ σε έναν κόσμο που φλέγεται  

Η δεύτερη πενταετής θητεία του Γκουτέρες σημαδεύτηκε από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, την επιστροφή των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, τη σύγκρουση στο Σουδάν, τον πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, το γρήγορο τέλος του εμφυλίου πολέμου στη Συρία και τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο από τις ΗΠΑ. 

«Το διεθνές δίκαιο καταπατάται. Η συνεργασία υπονομεύεται. Και οι πολυμερείς οργανισμοί δέχονται επιθέσεις από πολλές πλευρές», δήλωσε ο Γκουτέρες. «Η ατιμωρησία τροφοδοτεί τις σημερινές συγκρούσεις, πυροδοτώντας την κλιμάκωση, διευρύνοντας την δυσπιστία και ανοίγοντας τις πόρτες σε ισχυρούς σπόιλερς που εισέρχονται από κάθε κατεύθυνση». 

Ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει κρίση ρευστότητας, καθώς ο μεγαλύτερος χρηματοδότης στον παγκόσμιο οργανισμό – οι Ηνωμένες Πολιτείες – έχει μειώσει δραστικά τις δωρεές στους οργανισμούς του ΟΗΕ και αρνείται να καταβάλει τις υποχρεωτικές εισφορές στον τακτικό προϋπολογισμό και στον προϋπολογισμό ειρήνης του ΟΗΕ.  

Τον Μάρτιο, ο Γκουτέρες συγκρότησε μια ομάδα εργασίας για τη μεταρρύθμιση, γνωστή ως UN80, η οποία έχει ως στόχο τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας. 

Ο Τραμπ έχει περιγράψει τον ΟΗΕ ως οργανισμό με «μεγάλες δυνατότητες», αλλά δήλωσε ότι δεν το αξιοποιεί, επικρίνοντας τον για την αποτυχία του να υποστηρίξει τις ειρηνευτικές προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.  

Υποστηρίζει επίσης ότι θα έπρεπε να λάβει το Νόμπελ Ειρήνης μετά την εμπλοκή του σε οκτώ συγκρούσεις. Ωστόσο, τα ζητήματα που τις προκάλεσαν παραμένουν άλυτα και οι συγκρούσεις έχουν αναζωπυρωθεί σε ορισμένες από τις περιοχές. 

«Παρά όλα τα εμπόδια, τα Ηνωμένα Έθνη ενεργούν για να δώσουν ζωή στις κοινές μας αξίες», δήλωσε ο Γκουτέρες.  

«Και δεν θα τα παρατήσουμε. Προωθούμε την ειρήνη – μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο. Μια ειρήνη που αντιμετωπίζει τις βαθιές αιτίες. Μια ειρήνη που διαρκεί πέρα από την υπογραφή μιας συμφωνίας».