Το δημόσιο χρέος ίσως αγγίξει το 110% του ΑΕΠ φέτος, τονίζει το ΙΟΒΕ

93

Η ελληνική οικονομία διατρέχει τον κίνδυνο σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης, επισημαίνει ο ΙΟΒΕ στην τριμηνιαία έκθεση του για την Ελληνική Οικονομία, προσθέτοντας ότι οι υπάρχουσες ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η δημοσιονομική θέση της χώρας επιδεινώνεται.

Το δημόσιο χρέος ίσως φέτος αγγίξει το 110% του ΑΕΠ (ήτοι 270 δισ. ευρώ), εκτιμά και προσθέτει ότι σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις το έλλειμμα θα ξεπεράσει το 2009 το 10%.

«Η νωπή λαϊκή εντολή δημιουργεί τις δυνατότητες για την άσκηση οικονομικής πολιτικής με μεσοπρόθεσμους στόχους και με μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας από το λεγόμενο πολιτικό κόστος. Η οικονομική πολιτική έχει να αντιμετωπίσει σήμερα τα μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα που περιγράφονται στην παρούσα έκθεση: ύφεση στην πραγματική οικονομία, εκτροχιασμό των δημοσιονομικών μεγεθών, μειούμενη ανταγωνιστικότητα», αναφέρεται στην έκθεση του ΙΟΒΕ.

Ειδικότερα για το χρέος η έκθεση αναφέρει: «το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης ανερχόταν στις 31 Μαρτίου του 2009 στα 251 δισ. ευρώ ή 102,5% του ΑΕΠ. Με δεδομένη τη μείωση στα έσοδα, τις υπερβάσεις στις δαπάνες και την, κατά συνέπεια, αύξηση των δανειακών αναγκών, φαίνεται βέβαιο ότι ο δανεισμός, που στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού υπολογιζόταν στα 40 δισ. ευρώ, ίσως ξεπεράσει τα 60 δισ. ευρώ»

»Με δεδομένο ότι το ελληνικό δημόσιο δανείστηκε επιπλέον ποσά για τη ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, δεν είναι υπερβολικό να υποθέσουμε ότι μέχρι το τέλος του 2009 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα διαμορφωθεί περί τα 270 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό ως ποσοστό του ΑΕΠ, φθάνει περίπου στο 110% αυτού».

Σημαντικό θέμα που θίγει το ΙΟΒΕ είναι και «οι μη καταγεγραμμένες υποχρεώσεις του ελληνικού Δημοσίου […] το Δημόσιο οφείλει σημαντικά ποσά σε προμηθευτές του, πχ σε φαρμακευτικές εταιρείες και σε εργολήπτες δημοσίων έργων, οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των 12-15 δισ. ευρώ. […] Αν οι οφειλές αυτές διευθετηθούν, ώστε από τον προϋπολογισμό του 2010 να μην υπάρχουν εκκρεμότητες από το παρελθόν, τότε το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα ανέβει κατά πέντε με επτά μονάδες του ΑΕΠ, θα διαμορφωθεί δηαλδή στο τέλος του 2009 περί το 115% του ΑΕΠ, ποσοστό που ίσως είναι το υψηλότερο στην ευρωζώνη».

Στην έκθεση του ΙΟΒΕ αναφέρεται ότι οι επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης στην πραγματική οικονομία της χώρας μας είναι σοβαρές. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε πορεία υποχώρησης όλων των βασικών μεγεθών.

Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι, το ΑΕΠ, που το 2008 είχε αυξηθεί 2%, το 2009 προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει με ρυθμό περίπου 0,5%. Η υποχώρηση οφείλεται στη μειωμένη κατανάλωση των νοικοκυριών, στην υποχώρηση των εξαγωγών και στη μεγάλη πτώση των ιδιωτικών επενδύσεων. Αντίρροπα λειτουργούν οι δημόσιες επενδύσεις και η μεγάλη μείωση των εισαγωγών.

Ολοι οι βραχυχρόνιοι δείκτες παρουσιάζουν επίσης μεγάλες μειώσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται η έντονη υποχώρηση της βιομηχανικής παραγωγής, η συρρίκνωση των λιανικών πωλήσεων και η υποχώρηση των τουριστικών εισπράξεων. Η ανεργία αυξάνεται υπερβαίνοντας πλέον το 9% του εργατικού δυναμικού. Η όξυνση της ανεργίας πλήττει κυρίως τους νέους 15-24 ετών, αλλά και τις ηλικίες 30-44 ετών καθώς βεβαίως και τις γυναίκες.

Μετά το δημοσιονομικό εκτροχιασμό του 2008, όταν το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης υπερέβη το 5% του ΑΕΠ, το 2009 η κατάσταση χειροτερεύει αισθητά, αναφέρει το ΙΟΒΕ. Το πρώτο εννιάμηνο μειώνονται τα έσοδα σημαντικά, ενώ οι δαπάνες αυξάνονται με ρυθμό πάνω από το 12%.

Αν η πορεία αυτή δεν αντιστραφεί δραματικά το τελευταίο τρίμηνο του χρόνου, όλα συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του 2009 θα υπερβεί τελικώς το 10% του ΑΕΠ. Ο αρχικός στόχος για το έλλειμμα του 2009 ήταν 3,7% του ΑΕΠ.

Στην έκθεση του ΙΟΒΕ αναφέρεται ότι, ενώ έχουν αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό οι συνθήκες ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα, οι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά βαίνουν μειούμενοι: 6% τον Αύγουστο, σε σχέση με περίπου 16% το Δεκέμβριο του 2008, γεγονός που δημιουργεί την αίσθηση πιστωτικής ασφυξίας στον ιδιωτικό τομέα.

Από την άλλη πλευρά όμως, επισημαίνεται επισημαίνεται ότι ο ρυθμός μεταβολής της πιστωτικής επέκτασης προς τον δημόσιο τομέα κινείται με ρυθμό 30% περίπου λόγω της μεγάλης διεύρυνσης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, με αποτέλεσμα η ρευστότητα στο σύνολο της οικονομίας να μεταβάλλεται με ρυθμό 9,5% περίπου, σημαντικά υψηλότερο από την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Η οικονομική πολιτική που θα ασκηθεί κατ αρχήν θα εκφράσει τις πολιτικές επιλογές της νέας κυβέρνησης. Θα πρέπει ωστόσο παράλληλα να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που επισημαίνονται παραπάνω, τα οποία, αν δεν επιλυθούν γρήγορα, περιορίζουν τις προοπτικές επιτυχίας των επιλογών της, τονίζει το ΙΟΒΕ.

Δυο είναι συνεπώς οι απόλυτες προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής: να περιορίσει τα μεγάλα ελλείμματα του δημόσιου τομέα, σε ορατό και τακτό χρόνο και παράλληλα να συμβάλλει στην επαναφορά της τάσης των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης.

Η εξισορρόπηση των παρεμβάσεων ανάμεσα στις δυο αυτές εξίσου σημαντικές προτεραιότητες αποτελεί ασφαλώς δύσκολο εγχείρημα, καθώς φαινομενικά οι λύσεις κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις: από την μια πλευρά απαιτείται ένα τουλάχιστο τριετές πρόγραμμα αποκατάστασης της δημοσιονομικής ισορροπίας, ενώ, παράλληλα, η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να είναι υπερβολικά περιοριστική, οδηγώντας σε μεγαλύτερη συρρίκνωση την οικονομική δραστηριότητα.

Ωστόσο, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις ορθολογικής οικονομικής πολιτικής, ο συνδυασμός δημοσιονομικής εξυγίανσης και τόνωσης της οικονομικής δραστηριότητας συνεχίζει να είναι εφικτός, αναφέρει το ΙΟΒΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ