Υπολογισμός του Δώρου των Χριστουγέννων

Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων, καταβάλλονται σε όλους τους μισθωτούς που απασχολούνται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οποιοδήποτε εργοδότη Δώρα Εορτών, τα οποία η νομοθεσία ονομάζει Επιδόματα Εορτών.

Ο υπολογισμός του Δώρου Χριστουγέννων διέπεται από τις διατάξεις του Ν.1082/1980 καθώς και της απόφασης του Υπουργείου Εργασίας 19040/7.12.1981.

Για τον υπολογισμό του ποσού των Δώρων Εορτών λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος αμοιβής των μισθωτών, δηλαδή με μηνιαίο μισθό, ημερομίσθιο, ωρομίσθιο κλπ. και όχι η ιδιότητά τους ως υπάλληλοι ή εργατοτεχνίτες.

Όλοι οι μισθωτοί που αμείβονται με μισθό ή με ημερομίσθιο δικαιούνται από τους πάσης φύσεως εργοδότες τους:

· Επίδομα εορτών Χριστουγέννων ίσο με ένα μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό και με 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.

· Το Επίδομα εορτών Χριστουγέννων καταβάλλεται στο ακέραιο εφόσον η σχέση εργασίας των μισθωτών με τον υπόχρεο εργοδότη διήρκεσε ολόκληρη τη χρονική περίοδο, από 1 Μαΐου μέχρι 31 Δεκεμβρίου κάθε χρόνο.

· Από τους ανωτέρω μισθωτούς, εκείνοι που η σχέση εργασίας τους με τον υπόχρεο στην καταβολή του επιδόματος εορτών, δεν διήρκεσε ολόκληρο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, δικαιούνται για το επίδομα εορτών Χριστουγέννων ποσό ίσο με 2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 (δύο) ημερομίσθια, ανάλογα με το συμφωνημένο τρόπο αμοιβής, για κάθε δεκαεννεαήμερo χρονικό διάστημα διάρκειας της εργασιακής σχέσεώς τους. Για χρονικό διάστημα μικρότερο του 19ημέρου δικαιούνται ανάλογο κλάσμα.

Σημειώνεται ότι, το δώρο εορτών Χριστουγέννων, ανάλογο με το χρόνο που διάρκεσε η εργασιακή σχέση, δικαιούνται και οι μισθωτοί που έχουν αποχωρήσει από την εργασία τους πριν από τις ανωτέρω εορτές, είτε γιατί απολύθηκαν από τον εργοδότη τους, είτε γιατί αποχώρησαν οικειοθελώς. Δηλαδή για την χορήγηση του δώρου εορτών είναι αδιάφορο εάν υπάρχει η όχι εργασιακή σχέση κατά το χρόνο πού χορηγούνται τα δώρα εορτών.

Μη δικαιούχοι

Σύμφωνα με το άρθρο 11 της 19040/81 απ.Υπ.Οικ. & Υπ.Εργ. δεν δικαιούνται Επίδομα Εορτών (Δώρο) Χριστουγέννων οι παρακάτω κατηγορίες εργαζομένων:

1. Οι εργαζόμενοι κατ΄ οίκον σε κωμοπόλεις με πληθυσμό κάτω από 6.000 κατοίκους

2. Οι εργάτες θάλασσας

3. Οι φορτοεκφορτωτές λιμένων και ξηράς που διέπονται από ειδική νομοθεσία

4. Οι μισθωτοί που αμείβονται με ποσοστά, εκτός από τις εξαιρέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5 της ανωτέρω υπουργικής απόφασης.

5. Οι εργάτες γεωργικών και κτηνοτροφικών επιχειρήσεων, εκτός από τους μισθωτούς των γεωργοκτηνοτροφικών επιχειρήσεων που αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο (αρ.7 απ.19040/81).

Υπολογισμός Δώρου Χριστουγέννων

Το επίδομα εορτών Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που πραγματικά καταβάλλονται στους μισθωτούς κατά την 10η Δεκεμβρίου κάθε χρόνο ή την ημερομηνία λύσεως της εργασιακής σχέσεως.

Σε περίπτωση λύσης της σχέσης εργασίας πριν τη 10η Δεκεμβρίου, οι αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του Δώρου Χριστουγέννων είναι αυτές του χρόνου λύσης της σχέσης εργασίας. Σε περίπτωση σύναψης Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ή Διαιτητικής Απόφασης ή Υπουργικής Απόφασης που προβλέπει αύξηση αποδοχών με αναδρομική ισχύ πριν την ημερομηνία λύσης της σύμβασης, θα πρέπει να καταβληθεί η διαφορά που προκύπτει και στο ποσό του Δώρου.

Σύμφωνα με πάγια δικαστηριακή νομολογία, τα δώρα εορτών (Πάσχα και Χριστουγέννων) θεωρούνται ότι αποτελούν τακτικές αποδοχές και έτσι σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής τους, επισύρονται οι ποινικές κυρώσεις πού προβλέπονται από το άρθρο 8 παρ. 1 τού Ν. 2336/1995.

Τακτικές αποδοχές για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων θεωρούνται ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή (είτε σε χρήμα είτε σε είδος, όπως τροφή, κατοικία κλπ.), εφόσον καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν συμβατικό ή νόμιμο αντάλλαγμα της παρεχόμενης από τον μισθωτό εργασίας τακτικά κάθε μήνα, ή κατ΄ επανάληψη περιοδικά, κατά ορισμένα χρονικά διαστήματα του χρόνου.

Επισημαίνεται ότι, με διάφορες δικαστικές αποφάσεις έχει κριθεί ότι αποτελούν τακτικές αποδοχές και οι εξής παροχές:

α) Το επίδομα άδειας.

β) Η αμοιβή για εργασία την Κυριακή και σε εξαιρέσιμες εορτές, η σε νυκτερινές ώρες, εφόσον η απασχόληση είναι τακτική και νόμιμη.

γ) Η αξία του χορηγούμενου γάλακτος ημερησίως.

δ) Η πρόσθετη αμοιβή πού δίνεται από τον εργοδότη οικειοθελώς για μεγαλύτερη παραγωγική απόδοση (πρίμ), όταν επαναλαμβάνεται επί μακρό χρόνο και μάλιστα σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Να υπογραμμίσουμε επιπλέον ότι το συνολικό ποσό του επιδόματος Χριστουγέννων σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπερβεί τον έναν μισθό γι’ αυτούς που αμείβονται με μηνιαίο μισθό και τα 25 ημερομίσθια για εκείνους που απασχολούνται με ημερομίσθιο.

Στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες ο μισθωτός συνδεόταν με τον εργοδότη του κατά το χρονικό διάστημα από 1/5 έως 31/12 αλλά απουσίασε αδικαιολογήτως ορισμένες ημέρες ή έλαβε άδεια άνευ αποδοχών για κάποιες ημέρες, ή απουσίασε λόγω ασθένειας και έλαβε επίδομα ασθένειας από τον ασφαλιστικό του οργανισμό, οι ημέρες αυτές αφαιρούνται από το κρίσιμο χρονικό διάστημα για τον υπολογισμό του Δώρου Χριστουγέννων. Να επισημάνουμε ωστόσο ότι δεν αφαιρείται αλλά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του Δώρου Χριστουγέννων το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εργαζόμενη απουσίαζε δικαιολογημένα πριν και μετά τον τοκετό, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εργαζόμενος σπουδαστής έλαβε άδεια προκειμένου να συμμετάσχει σε εξετάσεις καθώς και ο χρόνος άδειας λουτροθεραπείας, εφόσον υπάρχει γνωμάτευση από ασφαλιστικό οργανισμό.

Ωρομίσθιοι:

Στην περίπτωση των εργαζομένων που αμείβονται με ωρομίσθιο, το Επίδομα Εορτών (Δώρο) Χριστουγέννων υπολογίζεται βάσει του μέσου όρου των αποδοχών τους για το χρονικό διάστημα από 1/5 έως 31/12. Ειδικότερα, διαιρούμε τις συνολικές αποδοχές που έλαβε ο μισθωτός το παραπάνω χρονικό διάστημα, δια του αριθμού των ημερών (ανεξαρτήτως από ώρες) που εργάσθηκε στο παραπάνω διάστημα. Το ποσό που προκύπτει πολλαπλασιάζεται με τα ημερομίσθια του Επιδόματος Εορτών (Δώρου) Χριστουγέννων που δικαιούται ο μισθωτός, ανάλογα με τη διάρκεια της εργασιακής του σχέσης κατά το παραπάνω διάστημα.

Μερική απασχόληση:

Για όσους υπάγονται στο καθεστώς της μερικής απασχόλησης ή εκ περιτροπής απασχόλησης, θα πρέπει να επισημανθούν τα εξής:

Α) Ο εργαζόμενος που απασχολείται καθημερινά με μειωμένο ωράριο θα λάβει ως Επίδομα Εορτών (Δώρο) Χριστουγέννων ότι και ο πλήρως απασχολούμενος βάσει όμως των μειωμένων, ανάλογα προς το χρόνο απασχόλησής του αποδοχών.

Β) Ο εργαζόμενος με πλήρες ημερήσιο ωράριο, αλλά λιγότερες ημέρες εργασίας την εβδομάδα (εκ περιτροπής απασχόληση), θα λάβει ως Επίδομα Εορτών (Δώρο) Χριστουγέννων ένα (1) ημερομίσθιο για κάθε οκτώ (8) πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια και ½ ημερομίσθιο για κάθε οκτώ (8) μη πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια.

Γ) Ο εργαζόμενος με μειωμένο ωράριο εργασίας ανά ημέρα και με μειωμένες ημέρες εργασίας την εβδομάδα θα λάβει ως Επίδομα Εορτών (Δώρο) Χριστουγέννων ένα (1) ημερομίσθιο για κάθε οκτώ (8) πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια. Το ημερομίσθιο σε αυτήν την περίπτωση είναι μειωμένο ανάλογα με τις ώρες εργασίας κάθε ημέρα.

Πολλαπλή απασχόληση:

Οι μισθωτοί, οι οποίοι απασχολούνται σε περισσότερους από έναν εργοδότη και αμείβονται με μισθό ή ημερομίσθιο ή ωρομίσθιο ή κατά μονάδα εργασίας, δικαιούνται να λάβουν Επίδομα – Δώρο Πάσχα από όλους τους εργοδότες. Το Δώρο σε αυτές τις περιπτώσεις υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών ή το μέσο ημερομίσθιο των αμοιβών και είναι ανάλογο του χρονικού διαστήματος που απασχολούνται σε κάθε εργοδότη.

Χρόνος καταβολής

Ο χρόνος καταβολής του Δώρου Χριστουγέννων στους δικαιούχους είναι η 21η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Νοείται βέβαια ότι δεν υπάρχει δέσμευση για τον εργοδότη να καταβάλει το Δώρο νωρίτερα από την παραπάνω ημερομηνία, η οποία αποτελεί και το μόνο ανώτερο χρονικό όριο καταβολής.

Τα Δώρα Εορτών καταβάλλονται μόνο σε χρήμα και σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να καταβληθούν σε είδος.

Επίσης, σύμφωνα με την Απόφαση του Υπουργείου Εργασίας 19040/7.12.1981 (άρθρο 10, παράγραφος 1) ο εργοδότης, μπορεί να παρακρατήσει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου το ποσό του Δώρου Χριστουγέννων που αναλογεί στο χρονικό διάστημα από 21/12 έως 31/12, χωρίς να μπορεί να το καταβάλλει όμως αργότερα από την ημερομηνία αυτή.

Προσαύξηση αναλογίας επιδόματος αδείας

Στις τακτικές αποδοχές των μισθωτών βάσει των οποίων υπολογίζονται τα δώρα εορτών συμπεριλαμβάνεται και το επίδομα αδείας. Αυτό σημαίνει ότι το Δώρο Χριστουγέννων είναι προσαυξημένο κατά:0,5/12=0,04166 (όπου 0,5 το επίδομα αδείας που είναι ο μισός μισθός και όπου 12 οι μήνες του έτους στους οποίους επιμερίζεται το επίδομα).

(Μυρσίνη Δρίμτζια, Οικονομολόγος, Μέλος της Επιστημονικής Ομάδας της Epsilon Net)