Τι αλλάζει με τις νέες διατάξεις περί αμοιβής υπερωριακής απασχόλησης

Με τον πρόσφατο Ν. 3385/2005 τροποποιούνται τα έως σήμερα δεδομένα όσον αφορά τον τρόπο αμοιβής της υπερεργασιακής και υπερωριακής απασχόλησης. Η εφαρμογή των νέων διατάξεων έχει ισχύ από την 1/10/2005 και μετά.

Έννοια και αμοιβή Υπερεργασίας

Το άρθρο 1 του νέου Νόμου ορίζει μεταξύ άλλων ότι:

«Σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομί­σθιο προσαυξημένο κατά 25% και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομέ­νους ισχύει σύστημα εργασίας 6 (έξι) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα η, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα)».

Από την παραπάνω διάταξη γίνεται σαφές ότι ο νομοθέτης διακρίνει τις επιχειρήσεις σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας πέντε ημερών και σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας έξι ημερών. Στην πρώτη περίπτωση ορίζονται ως υπερεργασία οι πέντε (5) ώρες (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) ενώ στη δεύτερη περίπτωση ως υπερεργασία ορίζονται οι οκτώ (8) ώρες (από 41^η έως 48^η ώρα). Η προσαύξηση, ωστόσο, του καταβαλλόμενου ωρομισθίου του μισθωτού είναι ίδια και για τις δύο περιπτώσεις και ισούται με 25%, από 50% που ίσχυε πριν για την ιδιόρρυθμη υπερωρία των τριών (3) ωρών (41^η, 42^η και 43^η).

Έννοια και αμοιβή υπερωρίας

Σε άλλο σημείο του άρθρου 1 του νέου Νόμου 3385/2005, ορίζεται ότι:

«Η πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του μισθωτού στις παραπάνω επιχειρήσεις θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση διατη­ρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωρά­ριο εργασίας.

Μισθωτοί απασχολούμενοι υπερωριακά δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας και μέχρι τη συμπλήρω­ση εκατόν είκοσι (120) ωρών ετησίως αμοιβή ίση με το κα­ταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 50%. Η αμοιβή για την πέραν των εκατόν είκοσι (120) ωρών ετησίως νόμιμη υπερωριακή απασχόληση είναι το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 75%».

Από την διάταξη αυτή, εύλογα προκύπτει ότι και με το νέο καθεστώς εξακολουθούν να ισχύουν οι ίδιες προσαυξήσεις του καταβαλλόμενου ωρομισθίου που ισχύουν και σήμερα, δηλαδή: 50% για την νόμιμη υπερωρία έως 120 ώρες και 75% για την μετά τις 120 ώρες νόμιμη υπερωρία.

Νόμιμη και κατ’ εξαίρεση (παράνομη) υπερωριακή απασχόληση

Στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι νόμιμη υπερωριακή απασχόληση είναι αυτή που πραγματοποιείται μετά από άδεια της Κοινωνικής Επιθεώρησης Εργασίας του Σ.ΕΠ.Ε. ή κατόπιν εμπρόθεσμης αναγγελίας προς αυτή, όταν πρόκειται για βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις.

Σε άλλο σημείο του ιδίου πάντα άρθρου αναφέρεται ότι:

«Κάθε ώρα υπερωρίας, για την πραγματοποίηση της οποίας δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες από το νόμο δια­τυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης, χαρακτηρίζεται εφεξής κατ΄ εξαίρεση υπερωρία.

Για κάθε ώρα κατ΄ εξαίρεση υπερωρίας ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομί­σθιο προσαυξημένο κατά 100%».

Ο όρος «κατ’ εξαίρεση υπερωρία» που αναφέρεται στον νέο Ν. 3385/2005 είναι ένας νέος όρος στην εργατική νομοθεσία και στην ουσία αντικαθιστά την έννοια της «μη νόμιμης» ή «παράνομης» υπερωρίας.

Ορίζεται δε ότι για κάθε ώρα κατ’ εξαίρεση υπερωρίας που παρέχει ο εργαζόμενος, δικαιούται το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, προσαυξημένο κατά 100% (από 150%).

Παράδειγμα αμοιβής σε περίπτωση υπερεργασιακής και υπερωριακής απασχόλησης μισθωτού μετά την 1/10/2005.

Μισθωτός με καταβαλλόμενο ημερομίσθιο 39,96€ και εξαήμερη εβδομαδιαία απασχόληση, εργάσθηκε 8 ώρες επί 6 ημέρες. Για την εβδομάδα αυτή οι αποδοχές του υπολογίζονται ως εξής:

Ημερομίσθιο : 39,96€

Ωρομίσθιο : 39,96€/6,66=6,00€

Αμοιβή κανονικής εβδομαδιαίας εργασίας: 40ώρες * 6€ = 240,00€

Αμοιβή υπερεργασίας :

(48ώρες – 40ώρες =) 8ώρες * 6€ = 48,00€,

48,00€ * 25% = 12,00€,

48,00€ + 12,00€ = 60,00€

Συνολική εβδομαδιαία αμοιβή: 240€ + 60€ = 300,00€

(Κώστας Π. Πλαγάκος, Οικονομολόγος)