Το δύσκολο καλοκαίρι του καταναλωτή – Ο πληθωρισμός μόνο προς τα πάνω μπορεί να κινηθεί

Όσο οδυνηρές κι αν ήταν οι τιμές των τροφίμων τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι μόνο χειρότερα θα γίνουν από εδώ και πέρα. Η αφοριστική αυτή φράση ανοίγει ένα κείμενο για τον πληθωρισμό και την ακρίβεια στις ΗΠΑ, στο Bloomberg. Αλλά τα πράγματα δεν είναι καλύτερα στην ευρωζώνη, ούτε φυσικά στην Ελλάδα.

Η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μιλάει για την επίπτωση των γεωπολιτικών σοκ στις τιμές. ΚΑι όλα δείχνουν ότι είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός σε όλη την ΕΕ έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες. Όχι μόνο λίγο πάνω από την τιμή στόχο 2%, αλλά πολύ περισσότερο.

Σύμφωνα με τη Eurostat, τον Απρίλιο, ο ετήσιος πληθωρισμός ήταν κατά μέσο όρο 3,0% στη ζώνη του ευρώ και 3,2% στο σύνολο της ΕΕ. Η Ελλάδα είχε ένα από τα υψηλά ποσοστά, 4,6% κατά τη Eurostat. Αλλά σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό ήταν ακόμη πιο υψηλό, 5,4% σε ετήσια βάση.

Annual inflation up to 3.0% in the euro area, up to 3.2% in the EU in April 2026. 📈⁠

How does it compare across EU countries?⁠

Full data 👉 https://t.co/z5r6kR1mPd pic.twitter.com/VtYp48MDNV

— EU_Eurostat (@EU_Eurostat) May 27, 2026

Ενέργεια και τιμές καταναλωτή

Οι αναλυτές, στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ συμφωνούν ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την αλυσίδα εφοδιασμού. Ακόμη και αν τελειώσει. Οι τιμές των τροφίμων επηρεάζονται από μια σειρά από παράγοντες. Από το κόστος ενέργειας και μεταφορών, τους αμερικανικούς δασμούς, τις κλιματικές επιπτώσεις.

Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι τιμές καταναλωτή τον Μάιο αυξήθηκαν στη Γαλλία 2,8%. Στην Ιταλία κατά 3,3% και στην Ισπανία κατά 3,6%. Στη Γερμανία, αν και ο πληθωρισμός παρουσίασε μικρή επιβράδυνση, διαμορφώθηκε στο 2,7%. Αυτό είναι επίπεδο που εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τη «ζώνη άνεσης» της ΕΚΤ (2%).

Και καθώς ο πληθωρισμός παρέμεινε αισθητά πάνω από τον στόχο στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης, όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ σύντομα θα πάει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023.

Οι πιέσεις είναι αυξημένες και στις ΗΠΑ. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τριών ετών τον Απρίλιο. Ήταν 3,8% σε ετήσια βάση. Και εκεί οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα και για το επόμενο έτος.

The Fed’s most watched measure of inflation increased at its fastest pace in three years in April, and several policymakers are not convinced the inflationary shock is transitory. Economist Odeta Kushi of First American explains https://t.co/ix5gQwLx4A pic.twitter.com/RPMTzig7pV

— Reuters (@Reuters) May 28, 2026

Και όλα αυτά ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ ζητούσε μείωση επιτοκίων από την έναρξη της θητείας του. Η Fed μάλλον δεν θα τον ακούσει.

US inflation is rising so quickly due to Trump’s tariffs and his pointless war of choice with Iran that the Fed is now considering INCREASING interest rates. https://t.co/mO6cvz4WGZ

— Kenneth Roth (@KenRoth) May 28, 2026

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι αυξανόμενες πιέσεις στις τιμές διαβρώνουν το εισόδημα των νοικοκυριών. Συνεπώς, θα μπορούσαν να περιορίσουν τις καταναλωτικές δαπάνες και την οικονομική ανάπτυξη το β’ τρίμηνο του 2026. Το εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα τον Απρίλιο.

Αυξημένο ενεργειακό κόστος

Η ΕΚΤ αποδίδει τη νέα άνοδο στις τιμές κυρίως στο αυξημένο ενεργειακό κόστος που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Και το κλίμα στις αγορές προεξοφλεί μια αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Ιούνιο. Θα μπορούσε επίσης να υπάρξει και δεύτερη αύξηση έως το τέλος του έτους.

Επιπλέον και το κλίμα στην αγορά είναι βαρύ. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι πολλά νοικοκυριά κουβαλούν πλέον σωρευτική εμπειρία από τα επεισόδια πληθωρισμού μετά την πανδημία. Αλλά και από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μέχρι τις αρχές του 2026, τα νοικοκυριά της ζώνης του ευρώ είχαν βιώσει τόσο τη μεγαλύτερη έξαρση του πληθωρισμού των τελευταίων χρόνων όσο και έναν μεγάλο πόλεμο στην Ευρώπη.

Η εμπειρία και η μνήμη μπορούν να έχουν επίδραση στην οικονομική συμπεριφορά, εξηγεί η ΕΚΤ. Και τονίζει ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύουμε ότι οι προσδοκίες των καταναλωτών διαμορφώνονται όχι μόνο από τις τρέχουσες εξελίξεις, αλλά και από τις αναμνήσεις αυτών των πρόσφατων δυσμενών γεγονότων.

Αυτές τα συσσωρευμένα γεγονότα, κατά την ΕΚΤ, μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία των καταναλωτών σε νέα σοκ. Και να πάμε σε στασιμοπληθωρισμό: να αυξηθούν οι τιμές και να μειωθεί η ανάπτυξη.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή

Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι ανησυχίες για την επίδραση της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης. Στη Γαλλία, η οικονομία συρρικνώθηκε στις αρχές του έτους. Υποχώρησαν κατανάλωση και επιχειρηματικές επενδύσεις. Επίσης, οι δείκτες εμπιστοσύνης συνεχίζουν να επιδεινώνονται.

Αντίθετα, στην Ιταλία, τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω, με βελτίωση να καταγράφεται στην κατανάλωση, τις επενδύσεις και το εμπόριο.

Αλλά η Γερμανία αντιμετωπίζει πολύ σοβαρό πρόβλημα. Το Γερμανικό Οικονομικό Συμβούλιο μείωσε τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη από το αναιμικό 0,9% για το 2026, που δείχνει ουσιαστικά στασιμότητα, στο υφεσιακό 0,5%. Ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,0% το 2026, από 2,2% το 2025. Και πιστεύει ότι η γερμανική ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 0,2% το 2026 και στο 0,5% το 2027. Ο πληθωρισμός θα ανέλθει στο 3,5% το 2026 και θα παραμείνει στο 3,2% το 2027.

Μιλώντας στο Bloomberg, η επικεφαλής οικονομολόγος της PGIM για την Ευρώπη, Κάθριν Νάις, εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη παραμένει «σχετικά ελεγχόμενος». Προέβλεψε ότι θα κορυφωθεί κοντά στο 3,5% μέσα στο καλοκαίρι, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο από τα διψήφια ποσοστά του 2022. Επισήμανε ωστόσο ότι η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την ανάπτυξη. Η ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίζει ενδείξεις επιβράδυνσης.