Ομάν: Η έκρηξη οργής του Τραμπ φέρνει στο προσκήνιο την «Ελβετία της Μέσης Ανατολής»

Οι απειλές της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον του Ομάν, ενός μακροχρόνιου συμμάχου των ΗΠΑ, έφεραν στο επίκεντρο της γεωπολιτικής σκηνής μια χώρα γνωστή για τη φήμη της ως «Ελβετία της Μέσης Ανατολής».

Γεωπολιτικοί αναλυτές ανέφεραν ότι οι απειλές των ΗΠΑ εναντίον του Ομάν, ενός στενού εταίρου σε θέματα οικονομίας και ασφάλειας, σηματοδοτούν μια εξαιρετικά ασυνήθιστη αλλαγή στάσης.

Το Ομάν βρίσκεται στη νοτιοανατολική ακτή της Αραβικής Χερσονήσου και βλέπει προς το Ιράν, απέναντι από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, ενώ έχει διαδραματίσει ρόλο-κλειδί ως μεσολαβητής σε περιφερειακές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου εναντίον του Ιράν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν «αποφασιστικά» κυρώσεις κατά του Ομάν, εάν αυτό βοηθήσει το Ιράν να καθιερώσει σύστημα διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, μια θαλάσσια οδό που διαχειρίζεται συνήθως περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.

«Το Ομάν, ειδικότερα, πρέπει να γνωρίζει ότι το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα στοχεύσει επιθετικά οποιονδήποτε εμπλέκεται – άμεσα ή έμμεσα – στη διευκόλυνση της επιβολής διοδίων στα Στενά και ότι οποιοσδήποτε πρόθυμος συνεργάτης θα τιμωρηθεί», δήλωσε ο Μπέσεντ σε ανάρτησή του στο X.

«Όλα τα κράτη πρέπει να απορρίψουν κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια του Ιράν να διαταράξει την ελεύθερη ροή του εμπορίου.»

Τα σχόλιά του αυτά ήρθαν λιγότερο από 24 ώρες αφότου ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να απειλεί με στρατιωτική δράση εναντίον του εταίρου του στον Κόλπο.

Όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου για τη γνώμη του σχετικά με την εποπτεία του εμπορίου μέσω των Στενών του Ορμούζ από το Ομάν και το Ιράν, ο Τραμπ είπε: «Το Ομάν θα συμπεριφερθεί όπως όλοι οι άλλοι, αλλιώς θα αναγκαστούμε να τους ανατινάξουμε. Το καταλαβαίνουν αυτό. Θα είναι εντάξει».

Το Ιράν είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί από κοινού τα Στενά του Ορμούζ, μαζί με το Ομάν, αν και η Μασκάτ δεν έχει δηλώσει ότι επιδιώκει τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα περάσματα του πετρελαίου στον κόσμο.

Γεωπολιτικοί αναλυτές ανέφεραν ότι οι απειλές των ΗΠΑ εναντίον του Ομάν, ενός στενού εταίρου σε θέματα οικονομίας και ασφάλειας, σηματοδοτούν μια εξαιρετικά ασυνήθιστη αλλαγή στάσης.

Ο Μπράιαν Κατούλις, ανώτερος ερευνητής στο Middle East Institute, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι το Ομάν διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στα Στενά του Ορμούζ λόγω της γεωγραφικής του θέσης, καθώς το έδαφός του βρίσκεται στη δυτική πλευρά της θαλάσσιας οδού. Σημείωσε ότι η χώρα ακολουθεί από καιρό πολιτική που υποστηρίζει την ελεύθερη ροή πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων.

«Θεωρεί επίσης τον εαυτό της ως την “Ελβετία” της Μέσης Ανατολής – έναν μεσολαβητή που συνομιλεί με όλα τα μέρη και επιδιώκει να διατηρήσει θετικές σχέσεις με όλες τις χώρες», δήλωσε ο Κατούλις στο CNBC μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

«Οι απειλές του Τραμπ κατά του Ομάν αποτελούν ένδειξη της απογοήτευσής του και της απελπισίας του για την αδυναμία του να επιτύχει τα αποτελέσματα που ήλπιζε στο Ιράν», ανέφερε στο CNBC ο Κατούλις. «Είναι ένα ακόμη παράδειγμα της επιδεικτικής διπλωματίας του και της χρήσης της δύναμης του τρολ, που δεν είναι πιθανό να είναι τίποτα περισσότερο από απλά λόγια».

Η προειδοποίηση του Τραμπ προς το Ομάν

Ο Μεχράν Χαγκιριάν, διευθυντής έρευνας και προγραμμάτων στο Bourse & Bazaar Foundation, ένα οικονομικό think tank, δήλωσε ότι η προειδοποίηση του Τραμπ προς το Ομάν ήταν η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ απείλησαν να επιτεθούν σε ένα κράτος του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

«Αυτό ήταν σε απάντηση σε μια ερώτηση σχετικά με πρόσφατες αναφορές που υποδηλώνουν ότι το Ιράν και το Ομάν καταρτίζουν έναν νέο μηχανισμό για τα Στενά του Ορμούζ, που δεν περιλαμβάνει διόδια, αλλά κοινό «έλεγχο». Ο έλεγχος είναι αυτό που το Ιράν και το Ομάν θα διατηρήσουν για πάντα χάρη στη γεωγραφία», δήλωσε ο Χαγκιριάν την Τετάρτη μέσω των κοινωνικών μέσων.

«Αυτό που είπε πιθανότατα δεν ήταν σκόπιμο και πηγάζει από την περιφρόνησή του προς τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν λόγω της διαμεσολάβησης του Αλ Μπουσαΐντι τον Φεβρουάριο. Παρ’ όλα αυτά, θα χρειαστεί να εκδοθούν δηλώσεις από το Συμβούλιο Συνεργασίας για να καταδικάσουν τις δηλώσεις του Τραμπ», πρόσθεσε.

Ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι (Δημοκρατικός, Κονέκτικατ) επέκρινε σφοδρά τον πρόεδρο για τις δηλώσεις του σχετικά με το Ομάν.

«Η απειλή να “ανατινάξουν” το Ομάν, σύμμαχο των ΗΠΑ και βασικό διαμεσολαβητή στις συνομιλίες με το Ιράν, είναι απλώς ένα ακόμη σημάδι του γιατί αυτός ο πόλεμος έχει ξεφύγει από τον έλεγχο. Βρίσκονται σε συνεχή κατάσταση πανικού, κάνοντας το ένα λάθος μετά το άλλο», ανέφερε ο Μέρφι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για την παράταση της εκεχειρίας και την άρση των περιορισμών στη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ, ανέφερε το Reuters την Πέμπτη, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα, αν και ο Τραμπ δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη συμφωνία και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν δήλωσαν ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί.

Πηγή: ot.gr