Λεωνίδας Βασιλικόπουλος: Από τους καλούς καπεταναίους

Η 21η Μαΐου του έτους 1932 υπήρξε η ημερομηνία γεννήσεως του ναυάρχου Λεωνίδα Βασιλικόπουλου, ο οποίος ανέπτυξε αξιοσημείωτη αντιδικτατορική δράση και διετέλεσε Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού από το Δεκέμβριο του 1986 έως τον Ιούλιο του 1989.

Ο Βασιλικόπουλος, ο οποίος εισήλθε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1949 και αποστρατεύτηκε με το βαθμό του αντιναυάρχου το 1989, υπηρέτησε ως κυβερνήτης σε πλοία επιφανείας, καθώς και σε υψηλές επιτελικές και διοικητικές θέσεις.

Μετά την οριστική αποστρατεία του ο Βασιλικόπουλος χρημάτισε διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (Οκτώβριος 1993 – Απρίλιος 1996).

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό —και ασφαλώς ανεξίτηλα χαραγμένο στη μνήμη και στην ψυχή του ναυάρχου— κεφάλαιο στη ζωή του Βασιλικόπουλου αποτέλεσαν οι τραυματικές εμπειρίες που εκείνος βίωσε (ως απόστρατος με το βαθμό του υποπλοιάρχου) στο κολαστήριο του ΕΑΤ/ΕΣΑ επί χούντας.

Είναι ασφαλώς άξιο αναφοράς ότι κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ο Βασιλικόπουλος συνελήφθη τρις με την κατηγορία της συμμετοχής σε αντιστασιακές οργανώσεις, φυλακίστηκε επί μακρόν, βασανίστηκε και εκτοπίστηκε.

Ο Λεωνίδας Βασιλικόπουλος απεβίωσε στις 30 Μαΐου 2014.

Στο φύλλο των «Νέων» που είχε κυκλοφορήσει την Τετάρτη 21 Απριλίου 1993, στην εικοστή έκτη —και πάντα θλιβερή— επέτειο από το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, είχε περιληφθεί το κείμενο μιας συνέντευξης που είχε παραχωρήσει ο Βασιλικόπουλος στο δημοσιογράφο και συγγραφέα Τάκη Καμπύλη.

«ΤΑ ΝΕΑ», 21.4.1993, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Ιδού ορισμένες από τις απαντήσεις που είχε δώσει στα υποβληθέντα ερωτήματα ο τότε Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΝ και πρόεδρος του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974:

ΕΡ.: 21η Απριλίου: 26 χρόνια μετά;

ΑΠ.: Η μνήμη, ζωντανή. Τα αίτια, παράδειγμα προς αποφυγήν. Το χρέος προς την Κύπρο, ακόμα ανεκπλήρωτο.

ΕΡ.: Όταν λέμε ισόβια, εννοούμε…

ΑΠ.: Προέχει η ιστορική καταδίκη. Όταν λέμε αιώνια, εννοούμε αιώνια.

[…]

ΕΡ.: Τι σκέπτεσθε το πρωί κάθε 21ης Απριλίου;

ΑΠ.: Τους συντρόφους-συναγωνιστές που έχουν φύγει από τη ζωή.

ΕΡ.: Πού σας βρήκε ο… γαλατάς;

ΑΠ.: Οι «συνωμοτικές μου» δυνατότητες άντεξαν δυόμισι χρόνια. Ο… γαλατάς με βρήκε στις 2/8/69.

ΕΡ.: Τι θα λέγατε σ’ ένα παιδί;

ΑΠ.: Δεν φθάνει να πεις, χρειάζεται να διαπαιδαγωγήσεις.

ΕΡ.: Σ’ έναν φοιτητή;

ΑΠ.: Το φοιτητικό κίνημα του ’60 και ’70 προσφέρει λαμπρά παραδείγματα. Να τα ακολουθήσουν.

ΕΡ.: Σ’ έναν αξιωματικό;

ΑΠ.: Υπέρτατο καθήκον ο σεβασμός στη λαϊκή θέληση. Ύψιστη αποστολή η προστασία της ελευθερίας του λαού.

ΕΡ.: Σ’ έναν πολιτικό;

ΑΠ.: Όχι συνταγματικές παρεκκλίσεις. Όχι συμπεριφορά και λάθη που διευκολύνουν νοσηρά σχέδια σκοτεινών κέντρων.

ΕΡ.: Οι καλοί καπεταναίοι σήμερα;

ΑΠ.: Στις μπουνάτσες αμέτρητοι, στις φουρτούνες ελάχιστοι.

[…]

ΕΡ.: Η Δημοκρατία κινδυνεύει μόνον από δικτατορίες;

ΑΠ.: Εξίσου και από όσους στρώνουν το χαλί στις δικτατορίες. Παράδειγμα οι αποστάτες του 1965.

ΕΡ.: Είναι εύκολο να «κλέψει» κανείς αντιτορπιλικό;

ΑΠ.: Μόνον ο κυβερνήτης μπορεί. Απαραίτητη προϋπόθεση να εμπνέει το πλήρωμά του, κάτι καθόλου εύκολο.

[…]

ΕΡ.: Ποιοι εγκαταλείπουν πρώτοι το σκάφος;

ΑΠ.: Οι αρουραίοι με δύο πόδια.

[…]

ΕΡ.: Ποιο είναι το Λιμάνι της Αγωνίας;

ΑΠ.: Αυτό που πρέπει να φθάσω παραμένοντας πιστός στις αρχές μου, αδιαφορώντας για οποιοδήποτε κόστος.

ΕΡ.: Και ο Πύργος της Κολάσεως;

ΑΠ.: Αυτός που καταφεύγουν εκείνοι που ενέδωσαν (που αφέθηκαν και ενέδωσαν). Ο Καβάφης τον τοποθετεί στα Σούσα.

ΕΡ.: Ποιον πολιτικό θα εμπιστευόσασταν για ύπαρχο στο πλοίο σας;

ΑΠ.: Κανέναν, αφού όλοι αρέσκονται στο να το «παίζουν» κυβερνήτης.

[…]

ΕΡ.: Τι φοβάστε;

ΑΠ.: Τα πισώπλατα μαχαιρώματα.

ΕΡ.: Η πιο ευχάριστη ανάμνησή σας;

ΑΠ.: Η αποκατάστασή μου στο Πολεμικό Ναυτικό μετά τη μεταπολίτευση.

ΕΡ.: Η πιο δυσάρεστη;

ΑΠ.: 1971, ο θάνατος της μητέρας μου. Την κλονισμένη υγεία της επιβάρυναν οι δικές μου διώξεις.

ΕΡ.: Για τι έχετε μετανιώσει;

ΑΠ.: Γιατί εμπιστεύθηκα κάποιους που δεν το άξιζαν. Ευτυχώς ήσαν ελάχιστοι.

Στην κεντρική φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Λεωνίδας Βασιλικόπουλος (στο μέσον, συνομιλεί με τον Γιάννη Καψή, αναπληρωτή ΥΠΕΞ, και τον Νίκο Παππά, Επίτιμο Αρχηγό ΓΕΝ), με την ιδιότητα του Αρχηγού ΓΕΝ, στη δεξίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας για τη 14η επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας, το 1988 (πηγή: «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 28.7.1988, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»).