Πόλεμος στη Μέση Ανατολή, 63 μέρες μετά: Οι χαμένοι και οι κερδισμένοι μιας σύγκρουσης σε τέλμα

Έπειτα από δύο μήνες σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μετά την απροκάλυπτη επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, όλοι οι λαοί πλην του ισραηλινού, τάσσονται κατά του πολέμου, καθώς βλέπουν ότι δεν κερδίζει κανείς. Πράγματι οι χαμένοι είναι πολύ περισσότεροι από τους νικητές, καθώς ο πόλεμος δεν έχει λήξει στην πραγματικότητα.

Σύμφωνα νέα δημοσκόπηση των Washington Post/ABC News/Ipsos, το 61% των Αμερικανών θεωρεί ότι η στρατιωτική δράση κατά του Ιράν ήταν λάθος. Ο αμερικανικός λαός φαίνεται πως είναι ανάμεσα στους μεγάλους χαμένους του πολέμου, με πρώτους από όλους του Ιρανούς και Λιβανέζους που έχουν πληγεί από τους βομβαρδισμούς των Αμερικανών και Ισραηλινών.

Ποιοι είναι λοιπόν οι χαμένοι και οι «κερδισμένοι» από τον πόλεμο σύμφωνα με όσα αναφέρει το CNN έπειτα από δύο μήνες σύγκρουσης;

Χαμένοι

Τρεις λαοί

Σε κάθε σύγκρουση, οπουδήποτε στον κόσμο, οι απλοί άνθρωποι είναι εκείνοι που έχουν μακράν τα περισσότερα να χάσουν από έναν πόλεμο – και πουθενά αυτό δεν είναι πιο αληθινό από ό,τι στο Ιράν.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήξει χιλιάδες στόχους στο Ιράν -συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε πολιτικές υποδομές- σκοτώνοντας περισσότερους από 3.600 ανθρώπους, εκ των οποίων πάνω από 1.700 άμαχοι, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Ο Τραμπ έφτασε στο σημείο να απειλήσει ότι θα καταστρέψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν αν οι ηγέτες της χώρας δεν υποκύψουν στις απαιτήσεις του.

Ο λιβανέζικος λαός έχει εγκλωβιστεί στη σύγκρουση μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ για δεκαετίες. Το Ισραήλ εξαπέλυσε κύμα φονικών αεροπορικών επιδρομών και βαθύτερη χερσαία εισβολή με στόχο την καταστροφή της Χεζμπολάχ. Περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο από τις 2 Μαρτίου, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου. Σύμφωνα με το CNN το Ισραήλ έχει υιοθετήσει την ίδια στρατηγική στον Λίβανο που είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως στη Γάζα και πλέον ισοπεδώνει ολόκληρα χωριά.

Ο πόλεμος έχει επιβαρύνει το πορτοφόλι, όχι τη ζωή των Αμερικανών. Ήδη πληρώνουν περισσότερα για βενζίνη και αεροπορικά εισιτήρια, καθώς και για ορισμένες υπηρεσίες, καθώς περισσότερες επιχειρήσεις αρχίζουν να προσθέτουν επιβάρυνση καυσίμων στις τιμές τους. Ο ετήσιος πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, από 2,4% τον Φεβρουάριο. Το καταναλωτικό κλίμα καταρρέει.

«Δεν υπάρχει ευγενικός τρόπος να το πει κανείς: η κατάσταση για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή δεν είναι καλή», δήλωσε η Melanie Sisson, ανώτερη συνεργάτιδα στο Brookings Instituten. «Η αμερικανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο για τη μεταφορά ανθρώπων και αγαθών και έχει επενδύσει ανεπαρκώς στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

Χώρες του Κόλπου

Σύμφωνα με το μεγάλο αμερικανικό μέσο, οι χώρες του Κόλπου έχουν επηρεαστεί καταλυτικά από τον πόλεμο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν πληγεί περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, δεχόμενα περισσότερους ιρανικούς πυραύλους και drones από οποιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. Αν και η συντριπτική πλειονότητα αναχαιτίστηκε, η ζημιά έχει γίνει, απειλώντας το καθεστώς των ΗΑΕ ως περιφερειακού κόμβου επιχειρήσεων και τουρισμού.

Παράλληλα, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είχε καταστροφικές επιπτώσεις στο Ιράκ, το Κατάρ και το Κουβέιτ, που βασίζονται σε αυτό το στενό θαλάσσιο πέρασμα για να πουλήσουν το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και άλλες εξαγωγές τους.

Το ΔΝΤ έχει μειώσει τις προβλέψεις οικονομικής ανάπτυξης για αυτές τις χώρες και αναμένει ότι οι οικονομίες του Ιράκ, του Κατάρ και του Κουβέιτ θα συρρικνωθούν φέτος.

ΗΠΑ

Ο Τραμπ πήρε ένα μεγάλο ρίσκο, το οποίο δεν απέδωσε λέει στη συνέχεια το CNN. Υποσχέθηκε έναν σύντομο πόλεμο με στόχο τον τερματισμό των ιρανικών πυρηνικών και πυραυλικών απειλών – και ενδεχομένως ακόμη και την ανατροπή του καθεστώτος. Ωστόσο, αυτοί οι στόχοι δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί και το τέλος της σύγκρουσης παραμένει άπιαστο.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο πόλεμος δεν ήταν δημοφιλής εξαρχής. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις του CNN το ποσοστό αποδοχής του προέδρου μόλις στο 37% τις τρεις εβδομάδες έως τη Δευτέρα.

«Πολιτικά, οι τιμές της βενζίνης είναι ήδη υψηλές και αυξάνονται, κάτι που δεν βοηθά τη κυβέρνηση Τραμπ. Και διπλωματικά, ο Τραμπ φαίνεται αδύναμος. Φαίνεται πλέον να κατανοεί ότι η επανέναρξη των μαχών θα κοστίσει πολύ στις ΗΠΑ και δεν είναι πολύ πιθανό να επιφέρει τα αποτελέσματα που επιθυμεί – στο πυρηνικό ζήτημα, στο Στενό, στην αλλαγή καθεστώτος», πρόσθεσε η Sisson.

Το CNN σημειώνει ότι το Ιράν φαίνεται απίθανο τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα να υποκύψει στις πιέσεις Τραμπ, κάτι το οποίο θα τον αναδείκνυε σε νικητή.

Ισραήλ

Το γεγονός ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατάφερε να πείσει τον Τραμπ ότι μια κοινή επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν ήταν ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης του καθεστώτος και του πυρηνικού του προγράμματος ήταν στρατηγική νίκη για τον πρωθυπουργό, τουλάχιστον αρχικά.

Ωστόσο, ενώ στο Ισραήλ επικρατεί φιλοπολεμικό κλίμα, οι Εβραίοι, σύμφωνα με το CNN, δεν πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κερδίζουν. Ο πόλεμος έχει επίσης πλήξει περαιτέρω τη θέση του Ισραήλ στις ΗΠΑ, η οποία ήδη είχε επιβαρυνθεί λόγω της καταστροφικής σύγκρουσης στη Γάζα. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την ασφάλεια μεγάλου αριθμού ανθρώπων που ζουν στο βόρειο Ισραήλ, όπου η απειλή από ρουκέτες και drones της Χεζμπολάχ έχει αυξηθεί ξανά.

Κερδισμένοι… προς το παρόν

Λαμβάνοντας υπόψιν τα στοιχεία που δίνει το CNN στους έως τώρα κερδισμενους μπορεί να συμπεριληφθούν το ιρανικό καθεστώς, η Κίνα και η Ρωσία.

Το ιρανικό καθεστώς εξακολουθεί να στέκεται όρθιο και οι νέοι ηγέτες του φαίνονται πιο ριζοσπαστικοί και πιο πρόθυμοι για αντιπαράθεση από τους προηγούμενους. Καθοριστικά, το καθεστώς έχει αποκτήσει νέο διπλωματικό μοχλό πίεσης δείχνοντας ότι μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο χάος κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ.

«Έπαιξαν το ρίσκο, και τώρα, ως αποτέλεσμα αυτής της μάλλον επικίνδυνης κίνησης, έχουν αποδείξει ότι έχουν de facto έλεγχο του στενού, και αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον της περιοχής και της παγκόσμιας οικονομίας», δήλωσε η Mona Yacoubian, διευθύντρια του Προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Center for Strategic and International Studies (CSIS).

Κίνα

Για την Κίνα οι ειδικοί λένε ότι το Πεκίνο μπορεί να βγει από αυτή τη σύγκρουση σε ισχυρότερη θέση, έχοντας αντέξει την πετρελαϊκή κρίση σχετικά καλά. Με τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, διαφοροποίησε τις πηγές εισαγωγών και επιταχύνε τη στροφή προς την ηλεκτρική ενέργεια, που τροφοδοτείται από εγχώριες πηγές, συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα και των ανανεώσιμων. Αυτό βοηθά τη χώρα να αντέξει την πίεση των υψηλών τιμών πετρελαίου. Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ζήτηση για κινεζικά ηλιακά πάνελ και ανεμογεννήτριες στο μέλλον, καθώς η ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να αυξηθεί.

Υπάρχει επίσης διπλωματική διάσταση. Η Κίνα μπορεί επίσης να επωφεληθεί από τη φθορά της φήμης που έχει υποστεί οι ΗΠΑ λόγω του πολέμου, δήλωσε η Yacoubian.

«Οι ΗΠΑ έχουν δεχθεί ένα τεράστιο πλήγμα παγκοσμίως ως αποτέλεσμα αυτού του πολέμου. Είναι ένας αντιδημοφιλής πόλεμος, όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σε όλο τον κόσμο… και η Κίνα έχει καταφέρει κατά κάποιο τρόπο να πάρει το ηθικό πλεονέκτημα σε αυτό και να παρουσιαστεί ως βασικός υποστηρικτής της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας και του διεθνούς δικαίου», είπε.

Επίσης, η επίθεση στο Ιράν έχει αναγκάσει τις ΗΠΑ να μεταφέρουν ορισμένα από τα πιο κρίσιμα στρατιωτικά τους μέσα μακριά από την Ασία, αποδυναμώνοντας τη θέση αποτροπής τους έναντι της Κίνας.

Η Ρωσία

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ρωσική οικονομία ενισχύεται από τη σύγκρουση. Οι υψηλές τιμές πετρελαίου και λιπασμάτων έχουν σημάνει επιπλέον έσοδα για το Κρεμλίνο – ειδικά αφού οι ΗΠΑ χαλάρωσαν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό αργό που βρισκόταν ήδη στη θάλασσα για να εισάγουν νέα προσφορά στην αγορά πετρελαίου καθώς οι τιμές αυξάνονταν.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας σχεδόν διπλασιάστηκαν τον Μάρτιο, στα 19 δισεκατομμύρια δολάρια, από 9,75 δισεκατομμύρια τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, τα συνεχιζόμενα πλήγματα της Ουκρανίας σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις – ιδιαίτερα σε λιμάνια και διυλιστήρια – έχουν περιορίσει την ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να πουλήσει η Ρωσία.

«Αλλά υπάρχει ένα σημαντικό “αλλά” εδώ», δήλωσε η Yacoubian, επισημαίνοντας τις νέες σχέσεις που έχει συνάψει η Ουκρανία στον Κόλπο. «Για τους Ρώσους, οι οποίοι φυσικά έχουν επίσης παρουσία στον Κόλπο, το να βλέπουν τον βασικό τους αντίπαλο να εισέρχεται στη Μέση Ανατολή πρέπει να είναι βαθιά ανησυχητικό», είπε, αναφερόμενη στη μακρόχρονη παρουσία και τους δεσμούς της Μόσχας με την περιοχή.