Επιθέσεις σε νοσοκομεία και ασθενείς που δραπετεύουν – Η καχυποψία των κατοίκων φουντώνει την επιδημία Έμπολα

Αντιμέτωποι με ελλείψεις βασικών προμηθειών για τη συγκράτηση της επιδημίας Έμπολα στο Κονγκό, οι γιατροί και νοσοκόμοι που εργάζονται στην πρώτη γραμμή έχουν να αντιμετωπίσουν και έναν άλλο κίνδυνο: τις επιθέσεις στα νοσοκομεία και τους ασθενείς που δραπετεύουν από παρανόηση και διασπείρουν τον ιό.

Τουλάχιστον τρία τέτοια περιστατικά έχουν αναφερθεί στη βορειοαναατολική επαρχία του Ιτούτι όπου καταγράφηκαν τα πρώτα κρούσματα, αναφέρει το Reuters. Δύο διαδοχικές επιθέσεις δημιούργησαν χάος το Σαββατοκύριακο σε νοσοκομείο της περιοχής, από το οποίο έφυγαν περισσότεροι από 20 ασθενείς.

Οι επιθέσεις παραπέμπουν στην εκτεταμένη βία εναντίον των υποδομών υγείας στην επιδημία Έμπολα που χτύπησε τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2018-20, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν περισσότεροι από 25 εργαζόμενοι υγείας.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από κατοίκους που εξοργίστηκαν επειδή δεν μπορούσαν να παραλάβουν τους νεκρούς τους για ταφή, ενώ άλλοι είχαν πειστεί ότι η επιδημία ήταν φάρσα.

Η ξαφνική ροή προσωπικού, εξοπλισμού και πόρων σε μια περιοχή που ένιωθε εγκαταλειμμένη έπειτα από δεκαετίες συγκρούσεων και ανθρωπιστικών κρίσεων πυροδότησε καψυποψία για τα πραγματικά κίνητρα του ξαφνικού ενδιαφέροντος.

Το ίδιο δείχνει να συμβαίνει και τώρα, είπε στο Reuters ο δρ. Ρίτσαρντ Λοκόντου, ιατρικός διευθυντής του Γενικού Νοσοκομείου Παραπομπής του Μονγκμπουάλου, το οποίο δέχτηκε επιθέσεις το Σάββατο και ξανά την Κυριακή.

«Στον πληθυσμό υπάρχει μια άρνηση της ύπαρξης της ασθένειας, με ορισμένους κατοίκους να θέλουν να παραλάβουν τις σορούς των ύποπτων ή και επιβεβαιωμένων κρουσμάτων» είπε.

Η επιδημία του ιού Μπουντιμπούγκο, ενός σπάνιου μέλους της ομάδας ιών που προκαλούν Έμπολα, κηρύχθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έκτακτη ανάγκη διεθνούς ανησυχίας για τη δημόσια υγεία.

Η επιδημία που απειλεί να εξαπλωθεί από το Κογκό στην Ουγκάντα και άλλες γειτονικές χώρες είναι ήδη η τρίτη μέχρι σήμερα και ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιέσους προειδοποίησε ότι η ταχύτητα εξάπλωσης του ιού υπερβαίνει τις προσπάθειες αντιμετώπισης.

Περισσότερα από 900 ύποπτα κρούσματα είχαν αναγνωριστεί ως την Κυριακή και 220 ύποπτοι θανάτοι είχαν καταγραφεί έως την Δευτέρα, όπως ανέφερε ο Τέντρος.

O Ρίτσαρντ Λοκόντου, ιατρικός διευθυντής του Γενικού Νοσοκομείου Παραπομπής του Μονγκμπουάλου, δείχνει μία από τις σκηνές απομόνωσης που κάηκσν σε επίθεση (Reuters)

Ασθενής πέθανε στην προσπάθεια να αποδράσει

Στο Μονγκμπουάλου, την πόλη όπου έχουν αναφερθεί πολλά κρούσματα, 18 ασθενείς  με Έμπολα εγκατέλειψαν το Γενικό Νοσοκομείο Παραπομπής όταν «άγνωστοι» έβαλαν φωτιά σε σκηνές, τις οποίες είχαν στήσει οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα για την απομόνωση των ασθενών, ανέφερε ο Λοκούντου, ο ιατρικός διευθυντής του νοσοκομείου.

Όπως είπε, την Κυριακή το νοσοκομείο δέχτηκε τέσσερα κύματα επιθέσεων από νεαρούς τους οποίους κινητοποίησαν οι συγγενείς ενός χριστιανού θρησκευτικού ηγέτη που πέθανε από Έμπολα.

Ακόμα επτά ασθενείς δραπέτευσαν εκείνη την ημέρα, ενώ ένας όγδοος, ο οποίος βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση, πέθανε ενώ προσπαθούσε να σηκωθεί από το κρεβάτι και να φύγει. Κογκολέζοι στρατιώτες και αστυνόμοι κλήθηκαν να επιβάλλουν τάξη.

Σύμφωνα με τον Λοκούντου, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από συγγενείς νεκρών που ήθελαν να τους παραλάβουν για ταφή. Οι σοροί των θυμάτων Έμπολα είναι άκρως μολυσματικές και οι κηδείες, στις οποίες οι συγγενείς αγγίζουν τους νεκρούς χωρίς μέτρα προστασία, είναι βασικές εστίες μετάδοσης του ιού.

Στον καταυλισμό του Κιγκόνζε στο Μπούνια του Κογκό, οι κάτοικοι καλούνται από τα μεγάφωνα να πλένουν τα χέρια τους (Reuters)

Μακρύ ιστορικό επιθέσεων

Οι εργαζόμενοι υγείας δέχτηκαν αρκετές επιθέσεις στη διάρκεια της μεγάλης επιδημίας Έμπολα στην Δυτική Αφρική το 2013-16, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, ορισμένοι από τους οποίους κατηγορήθηκαν ότι διέσπειραν εσκεμμένα τον ιό.

Η κατάσταση έγινε ακόμα πιο εκρηκτική στην επόμενη επιδημία του 2018-20 στο ανατολικού Κονγκό, μια χώρα που πλήττεται από βία και δυσπιστία απέναντι στις αρχές.

Πέρα από τις αυθόρμητες εκδηλώσεις οργής στις τοπικές κοινότητες, πολλές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από ομάδες ενόπλων πολιτοφυλάκων που επιδίωκαν να εκμεταλλευτούν την επιδημία για πολιτικό και οικονομικό όφελος, ανέφεραν ερευνητές.

Η τρέχουσα επιδημία πιστεύεται ότι ξεκίνησε στην επαρχία Ιτούρι πριν εξαπλωθεί στις επαρχίες του Βόρειου και Νότιου Κίβου— συμπεριλαμβανομένων περιοχών που ελέγχονται από αντάρτες του Κινήματος της 23ης Μαρτίου, οι οποίοι υποστηρίζονται από τη Ρουάντα.

Ο ιός επεκτάθηκε στην Ουγκάντα, η οποίας ανακοίνωσε δύο ακόμη επιβεβαιωμένα κρούσματα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα επτά.