Τι είναι το E-3 Sentry AWACS, το εναέριο κέντρο επιχειρήσεων που χτυπήθηκε από το Ιράν

Το αμερικανικό αεροσκάφος AWACS που υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια ιρανικής επίθεσης στην βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία ανήκε σε έναν κομβικό στόλο αεροσκαφών του συστήματος εναέριας προειδοποίησης και ελέγχου, αεροσκάφη που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παρακολούθηση των κινήσεων του εχθρού και στον συντονισμό των επιχειρήσεων.

Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει μόλις 16 αεροσκάφη E-3 Sentry, εκ των οποίων τα έξι βρίσκονταν στην αεροπορική βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία πριν από την επίθεση της Παρασκευής. Η παραγωγή του αεροσκάφους σταμάτησε το 1992. Το νέο αεροσκάφος AWACS με το οποίο το Πεντάγωνο θα πρέπει να τα αντικαταστήσει, το E-7 Wedgetail της Boeing, εκτιμάται ότι θα κοστίσει πάνω από 700 εκατομμύρια δολάρια το καθένα.

Τα AWACS είναι απολύτως κομβικά και για την λειτουργία του ΝΑΤΟ και για όλους τους πολέμους που έχουν διεξάγει οι ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, τα αεροσκάφη αυτά χρησιμοποιήθηκαν στη Γιουγκοσλαβία μετέπειτα στη Σερβία. στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη. Το E-3 Sentry είναι στην ουσία ένα τροποποιημένο Boeing 707 με έναν περιστρεφόμενο θόλο ραντάρ διαμέτρου 10 μέτρων  στο πίσω μέρος της οροφής του.

Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου του λειτουργεί ως ένα είδος νευραλγικού κέντρου για στρατιωτικές επιχειρήσεις, παρακολουθώντας εχθρικούς στόχους στη ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα μέχρι τη στρατόσφαιρα. Οι ΗΠΑ είχαν κάποτε περισσότερα από 30 τέτοια αεροσκάφη και τα χρησιμοποίησαν για επιχειρήσεις

Επίθεση με drones και βαλλιστικούς πυραύλους – Την ζημιά την έκανε drone

Η συνδυαστική επίθεση με drones και βαλλιστικούς πυραύλους έπληξε μια από τις καλύτερα φυλασσόμενες βάσεις της Δυτικής Ασίας. Ο απολογισμός είναι πως ένα AWACS E-3 Sentry καταστράφηκε ολοσχερώς, κάτι που επιβεβαιώνεται από τις δορυφορικές φωτογραφίες και 3 ή 4 KC-135 stratotanker υπέστησαν (τουλάχιστον) πολύ σοβαρές ζημιές. Τουλάχιστον 12 αμερικανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν στην επίθεση, οι δύο από αυτούς σοβαρά.

Οι φωτογραφίες που βλέπετε ανέβηκαν σε μια σελίδα πιλότων και μηχανικών της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ, όπως φαίνεται οι περισσότεροι είναι απόστρατοι και όχι εν ενεργεία. Δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν καθώς εφόσον είναι αληθινές, αυτός που τις απέστειλε στην σελίδα, θα κινδυνεύσει με στρατοδικείο στην καλύτερη των περιπτώσεων. Το email της σελίδας (protonmail) θεωρείται απόλυτα ασφαλές.

Οι τρεις φωτογραφίες που δείχνουν το Ε3 να έχει υποστεί τεράστια καταστροφή, είναι σε συνοχή μεταξύ τους (γωνία κλίσης της ουράς και άλλες ορατές ζημιές) αλλά και με την δορυφορική φωτογραφία που δημοσίευσε το Ιράν. Αυτό κάνει πιο πιθανό το γεγονός, οι φωτογραφίες να είναι αυθεντικές.

Το Ιράν δεν χτύπησε το αεροσκάφος τυχαία. Στόχευσε συγκεκριμένα το περιστρεφόμενο ραντάρ AN/APY-2 το πιο κρίσιμο και αναντικατάστατο εξάρτημα. Ο διάδοχός του, το E-7 Wedgetail, δεν είναι ακόμη πλήρως λειτουργικό. Η αντικατάστασή του θα διαρκέσει χρόνια. Ήδη από τις αρχές Μαρτίου, το Ιράν είχε καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές σε πολλά ραντάρ AN/TPY-2 —την καρδιά του συστήματος THAAD— σε πολλές βάσεις ταυτόχρονα:

Οι Ιρανοί σοβαρολογούν αλλά και τρολάρουν

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσε ότι «το αεροσκάφος E-3 αξίας 700 εκατομμυρίων δολαρίων, γνωστό ως AWACS, προσπαθούσε να διαφύγει για να αποφύγει τις επιθέσεις των γενναίων δυνάμεων του Ναυτικού και της Αεροδιαστημικής Δύναμης του IRGC. Στοχοποιήθηκε και καταρρίφθηκε από ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος Shahed-136».

O πρόεδρος της Βουλής του Ιράν τρολάρει τις ΗΠΑ γράφοντας «υπέστη μόνο μικρές ζημιές».

Ο Ματζίντ Μουσαβί, Διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης του IRGC είπε με την σειρά του ότι «η παράλυση του δικτύου ραντάρ εφοδιαστικής και η πρόκληση ζημιών στις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή συνεχίζονται. Χάρη στις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες και τις επιθέσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να απομακρυνθούν από τα σύνορα του Ιράν».

«Αυτό αποδεικνύεται από τα συντρίμμια του αεροσκάφους του Συστήματος Εναέριας Προειδοποίησης και Ελέγχου (AWACS), των αεροσκαφών ανεφοδιασμού και των κατεστραμμένων αμερικανικών οχυρών. Σύντομα, άλλοι στόχοι υψηλής αξίας θα προστεθούν σε αυτόν τον κατάλογο» συμπλήρωσε.

Ο πρόεδρος της Βουλής του Ιράν έσπευσε να αστειευτεί με τα αρχικά δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για μικρές υλικές ζημιές, ενώ η ιρανική τηλεόραση παρουσίασε δορυφορική εικόνα του αεροπλάνου που το δείχνει να έχει χτυπηθεί στο ραντάρ (στην κεντρική φωτογραφία).