Global Gender Gap Report 2025: Η θεσμική στασιμότητα στην Παγκόσμια Ανάπτυξη

Η 19η έκδοση του Παγκόσμιου Δείκτη Έμφυλου Χάσματος (Global Gender Gap Report 2025) του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ πέρα από μια ενδιαφέρουσα στατιστική καταγραφή, αποτελεί μια αυστηρή υπενθύμιση των δομικών εμποδίων που εξακολουθούν να φρενάρουν την παγκόσμια πρόοδο. Αξιολογώντας 148 οικονομίες, η φετινή έκθεση καταλήγει σε ένα συμπέρασμα που προκαλεί προβληματισμό: η πλήρης σύγκλιση των φύλων απέχει ακόμη 123 χρόνια, με το παγκόσμιο χάσμα να έχει καλυφθεί μόλις κατά 68,8%.

Η μεθοδολογία και το Χάσμα των 19 ετών

Από το 2006, ο Δείκτης παρακολουθεί σταθερά την πορεία προς την ισότητα, με τα αποτελέσματα να ερμηνεύονται ως η απόσταση που έχει διανυθεί προς την ισότητα (δηλαδή το ποσοστό του έμφυλου χάσματος που έχει κλείσει). Σκοπός της έρευνας είναι οι συγκρίσεις μεταξύ οικονομιών που βοηθούν στον εντοπισμό των πιο αποτελεσματικών πολιτικών για τη γεφύρωση των ανισοτήτων. Τα βασικά ευρήματα περιλαμβάνουν τα αποτελέσματα του δείκτη για το 2025, την ανάλυση των τάσεων σχετικά με την πορεία προς την ισότητα και την εις βάθος εξέταση ιστορικών και αναδυόμενων προτύπων μέσω νέων μετρικών, συνεργασιών και πλαισιακών δεδομένων.

Για αυτό το σκοπό, εξετάζονται τέσσερις κρίσιμοι πυλώνες: η Οικονομική Συμμετοχή, η Εκπαίδευση, η Υγεία και η Πολιτική Ενδυνάμωση. Η φετινή άνοδος κατά +0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024 (από 68,4% σε 68,8%) δείχνει μια τάση επιστροφής στην προ πανδημίας τροχιά, όμως η ταχύτητα παραμένει ανεπαρκής για την επίτευξη των διεθνών στόχων εντός του τρέχοντος αιώνα.

Η γεωγραφία της Ισότητας: Το παράδειγμα του Βορρά και οι εκπλήξεις

Η Ισλανδία παραμένει ο παγκόσμιος φάρος ισότητας για 16η συνεχή χρονιά, όντας η μόνη χώρα που έχει ξεπεράσει το φράγμα του 90% (92,6%). Η πρώτη δεκάδα κυριαρχείται από ευρωπαϊκές χώρες, με τη Φινλανδία (2η), τη Νορβηγία (3η) και τη Σουηδία (6η) να διατηρούνται σταθερά στην κορυφή.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ανακατατάξεις, με το Ηνωμένο Βασίλειο (4η θέση) και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας (7η θέση) να εισέρχονται φέτος στο Top 10. Τη λίστα συμπληρώνουν η Νέα Ζηλανδία (5η), η Ναμίμπια (8η), η Γερμανία (9η) και η Ιρλανδία (10η).

Το «παράδοξο» του εισοδήματος & οι τέσσερις πυλώνες

Η έκθεση καταρρίπτει το μύθο ότι η ισότητα είναι αποκλειστικό προνόμιο των πλούσιων εθνών. Παρόλο που οι οικονομίες υψηλού εισοδήματος έχουν καλύψει κατά μέσο όρο το 74,3% του χάσματος, οι κορυφαίες χώρες χαμηλότερου εισοδήματος υπερτερούν έναντι των μισών και πλέον πλούσιων οικονομιών.

Η πρόοδος παραμένει άνιση ανά τομέα:

• Υγεία & Επιβίωση: 96,2% (σχεδόν πλήρης ισότητα).

• Εκπαιδευτική επίδοση: 95,1% (με τις γυναίκες να υπερτερούν πλέον στην τριτοβάθμια εκπαίδευση).

• Οικονομική συμμετοχή: 61,0% (απαιτούνται ακόμη 135 χρόνια για την ισότητα).

• Πολιτική ενδυνάμωση: 22,9% (το χαμηλότερο ποσοστό, με πρόβλεψη σύγκλισης τα… 162 έτη!).

Η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή

Η Ευρώπη καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση παγκοσμίως με ποσοστό 75,1%. Παρά την εσωτερική ανομοιογένεια, η περιοχή ηγείται στην Πολιτική Ενδυνάμωση (35,4%) και παρουσιάζει υψηλά ποσοστά στην υπουργική (55,3%) και κοινοβουλευτική (53,3%) ισότητα. Ωστόσο, η μείωση του προσδοκίμου υγιούς ζωής αποτελεί μια νέα, ανησυχητική τάση για την ήπειρο.

Αγορά Εργασίας: Ο «κρυφός φόρος» στην Ανάπτυξη

Η συμμετοχή των γυναικών στο παγκόσμιο εργατικό δυναμικό ανήλθε στο 41,2%. Ωστόσο, η υποεκπροσώπηση στην ηγεσία παραμένει χαοτική: μόνο το 29,5% των ανώτερων διευθυντικών στελεχών με τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι γυναίκες.

Η έκθεση αναδεικνύει την «Οικονομία της Φροντίδας» ως το βασικό εμπόδιο. Οι γυναίκες έχουν 55,2% περισσότερες πιθανότητες να διακόψουν την καριέρα τους για οικογενειακούς λόγους, με τη μέση διάρκεια διακοπής να αγγίζει τους 19,6 μήνες, έναντι 13,9 μηνών των ανδρών. Αυτή η «μη γραμμική» επαγγελματική διαδρομή μεταφράζεται σε απώλεια παραγωγικότητας και καινοτομίας για την παγκόσμια οικονομία.

Νέοι γεωοικονομικοί κίνδυνοι

Η τεχνολογική μετάβαση και ο γεωοικονομικός κατακερματισμός απειλούν τα κεκτημένα. Οι γυναίκες σε οικονομίες χαμηλού εισοδήματος που απασχολούνται σε εξαγωγικούς τομείς είναι οι πλέον εκτεθειμένες σε εμπορικούς κλυδωνισμούς.

Επιπλέον, το «χάσμα εφαρμογής», η απόσταση μεταξύ των νόμων και της πραγματικής επιβολής τους, παραμένει η κυριότερη αιτία που η πολιτική βούληση δεν μεταφράζεται σε κοινωνικό αποτέλεσμα.

Η ισότητα των φύλων πέρα από ζήτημα δικαιοσύνης, αποτελεί μια οικονομική επιταγή. Οι οικονομίες που κινήθηκαν ταχύτερα φέτος, όπως το Μπαγκλαντές, ο Ισημερινός, η Αιθιοπία, το Μεξικό και η Σαουδική Αραβία, δείχνουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή όταν η ισότητα ενσωματώνεται στον πυρήνα της εθνικής στρατηγικής.

Πηγή: World Economic Forum