Η εμπειρία της κίνησης μέσω μιας γλυπτικής ως ενσώματης πράξης

Στην περίπτωση του Ιωάννη Κόκκαλη η εικαστική πρακτική αναπτύσσεται στη μεθοριακή περιοχή όπου η γλυπτική συναντά τη μηχανική και τη φιλοσοφία της υλικότητας. Στη σειρά έργων που εκθέτει στην Αίθουσα Τέχνης ΗΩΣ (Χέιδεν 38 και Αχαρνών, Πλατεία Βικτωρίας), τα αντικείμενα δεν είναι στατικά, αλλά εμφανίζονται ως δυναμικά συστήματα που παράγουν εμπειρίες. Μέσα από τη μηχανική, οπτική ή εννοιολογική κίνηση, αναδύεται μια διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο σώμα, τον χώρο και το βλέμμα. Και εν τέλει η θέαση παύει να είναι παθητική και μετατρέπεται σε βιωματική συνάντηση.

Στο επίκεντρο αυτής της πρακτικής βρίσκεται το παιχνίδι ως μηχανισμός σκέψης και γνώσης – εξ ου και ο τίτλος «Παίγνια» της έκθεσης. Αντλώντας από τη θέση του Johan Huizinga ότι το «παίζειν» συνιστά θεμελιώδη μορφή πολιτισμού, ο Κόκκαλης μεταχειρίζεται την έννοια του παιχνιδιού ως μέθοδο δημιουργίας. Η τυχαιότητα, η αποτυχία, η επανάληψη και η μεταμόρφωση λειτουργούν ως παραγωγικές αρχές, μέσα από τις οποίες το έργο αποκτά ζωή πέρα από την πρόθεση του δημιουργού. Έτσι, το «αντικείμενο» δεν είναι ένα τετελεσμένο προϊόν, αλλά μια διαδικασία που συντελείται κάθε φορά εκ νέου μέσα από τη συμμετοχή του θεατή.

Τεχνολογία και ποίηση

Η τεχνική και η υλικότητα δεν λειτουργούν εδώ ως απλά μέσα υλοποίησης. Μετατρέπονται σε εννοιολογικά πεδία: η ύλη σκέφτεται, κινείται, αντιστέκεται. Οι μηχανισμοί, οι συνδέσεις, τα γρανάζια, οι τρισδιάστατες εκτυπώσεις και οι αρθρώσεις δεν κρύβονται, αλλά αποκαλύπτονται ως φορείς μνήμης και νοήματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η γλυπτική επαναπροσδιορίζεται ως ενσώματη φιλοσοφία, ως ένα πεδίο όπου η πράξη της κατασκευής συνιστά ταυτόχρονα στοχαστική πρακτική.

Η εικαστική γλώσσα του Ιωάννη Κόκκαλη αναδεικνύει την αβεβαιότητα της μορφής και τη ρευστότητα του χρόνου. Η μηχανική κίνηση, το χρώμα, το φως και ο ήχος συνθέτουν μια αισθητική εμπειρία που δεν στοχεύει στην αναπαράσταση αλλά στη συν-ύπαρξη. Ο θεατής δεν παραμένει παρατηρητής, καθώς συμμετέχει σε ένα ανοιχτό πεδίο εμπειρίας, όπου το αντικείμενο, ο χώρος και το σώμα του συνδιαμορφώνουν το νόημα του έργου. Η αισθητική γίνεται έτσι εμπειρική, διαλογική, σωματική.

Η πρόταση του Κόκκαλη συνοψίζει μια ευρύτερη αναζήτηση: πώς η τεχνολογία μπορεί να επανασυνδεθεί με την ποίηση. Μέσα από τη γλώσσα της κίνησης, η ύλη αποκτά φωνή, και το μηχανικό μεταμορφώνεται σε ζωντανό οργανισμό. Η τέχνη παύει να είναι εικόνα και γίνεται γεγονός, μια πράξη που μας υπενθυμίζει πως το βλέμμα, όταν συμμετέχει, μεταμορφώνει τον κόσμο.

Who’s who

Ο Ιωάννης Κόκκαλης σπούδασε Οικονομία στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Επαγγελματική Φωτογραφία στο ΙΕΚ Focus, Γλυπτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στις Ψηφιακές Τέχνες στην ίδια Σχολή. Από το 1989 έως το 2010 εργάστηκε ως φωτογράφος στον χώρο της μόδας και της διαφήμισης, ενώ την περίοδο 2011–2021 δίδαξε εικαστικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Από το 2017 διδάσκει Γλυπτική στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Ο εικαστικός έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις σε γκαλερί και καλλιτεχνικούς χώρους στην Αθήνα, την Πάρο και τα Ιωάννινα, ενώ έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε συνεργασία με σημαντικούς επιμελητές και πολιτιστικούς οργανισμούς (NEON, ArtWall, CAMP, Beton7, Kappatos Gallery, Δημοτική Πινακοθήκη Άρτας μεταξύ άλλων). Ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα.

Info

Αίθουσα τέχνης ΗΩΣ, Xέυδεν 38, Πλατεία Βικτωρίας κοντά στον σταθμό ΗΣΑΠ
Τηλ. 210-88.20.054
Ωράριο λειτουργίας: Δευτ.-Παρ. 12.00 -19.00, Σάββατο 12.00 -15.00