Η Φώφη ως ρόλος

Στις δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές υπάρχει πάντα ένας σταθερός χαρακτήρας που κρατάει δεύτερο ή τρίτο ρόλο. Είναι ένας χαρακτήρας συμπαθής για τον θεατή. Και το σενάριο κάνει συχνές στάσεις σε αυτόν προκειμένου να δώσει ανάσες στην πλοκή και να εκτονώσει την ένταση. Φανταστείτε τη ζωή μας ως μία καθημερινή τηλεοπτική σειρά. Η Φώφη ήταν ένας από αυτούς τους χαρακτήρες. Δεν είχε πρωταγωνιστικό ρόλο. Είχε όμως μία σταθερή, θετική παρουσία. Και ως πρόσωπο αλλά και ως ρόλος. Και επειδή ήταν τοποθετημένη ανάμεσα σε πόλους έντασης, εκ των πραγμάτων έπαιρνε τον ρόλο εκείνου που κουνάει το δάχτυλο και στους δύο, αντιπροσωπεύοντας τη δυσφορία των πολιτών. Για αυτό και το πάνδημο πένθος. Η Φώφη Γεννηματά αγαπήθηκε για τις αξιοπρεπείς μάχες που έδωσε. Πάλευε για τη ζωή της, πολέμησε και για να κρατήσει το κόμμα της ζωντανό. Και είχε μία ήπια πολιτική παρουσία, ουσιαστικά ακίνδυνη για όλους. Δεν ήταν φορέας εξουσίας. Δεν απειλούσε τον δεξιό ή τον αριστερό. Ηταν όμως αυτή που προσπαθούσε να τους βάλει στη θέση τους.

Ναι, όταν στεγνώσουν τα δάκρυα θα αποτιμηθεί το σύνολο του πολιτικού της βίου, θα κριθεί και θα αξιολογηθεί ως ηγέτης. Δεν πρόκειται να συμφωνήσουν όλοι σε αυτό. Κάποιοι θα πουν ότι μόλις που κράτησε το κεφάλι του κόμματος πάνω από το νερό και κάποιοι άλλοι θα παρατηρήσουν ότι αυτό είχε σημασία, να μείνει ζωντανό, με το δικαίωμα να συζητήσει για το μέλλον του. Φυσικά και έκανε λάθη – ποιος δεν κάνει; Αλλά ποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί εκ του ασφαλούς ότι θα τα κατάφερνε καλύτερα στη θέση της; Ωστόσο από όποια πλευρά και αν την εξετάσεις ως προσωπικότητα, το πάνδημο πένθος, η λύπη και η συγκίνηση που απλώθηκαν στο συλλογικό θυμικό καθιστούν την πολιτική της παρουσία σημαντική και επιτυχημένη. Ενωσε τους Ελληνες, έστω και με τη μαύρη κορδέλα του πένθους. Δεν μπορώ να θυμηθώ άλλον πολιτικό που πέτυχε κάτι αντίστοιχο με την εκδημία του. Σήμερα θα την αποχαιρετήσει όλη η χώρα. Με αυτό που ποθεί κάθε πολιτικός, το καθολικό χειροκρότημα. Κοστίζει ακριβά και η Φώφη κατέβαλε το τίμημα.

Πριν τα χριστουγεννιάτικα

Οταν ήμουν παιδί και παρακολουθούσα κρατώντας το χέρι του πατέρα μου τη στρατιωτική παρέλαση στη Θεσσαλονίκη, έβλεπα να παρελαύνει ένα τάγμα μεσήλικων βετεράνων της Πίνδου και μερικοί υπέργηροι του Μακεδονικού Αγώνα. Αυτοί δεν υπάρχουν πλέον. Και έχουν αντικατασταθεί από φαντάσματα ή, αν θέλετε, ένα επετειακό σκηνικό που στήνεται για μία, άντε δύο μέρες. Και είναι όλα αυτά που δεν αντέχω στην εθνική γιορτή. Γιατί αρχίζει πάλι η κουβέντα για το ποιος είπε το Οχι, ποιοι ήταν οι δωσίλογοι και αν υπάρχουν οι πολιτικοί τους επίγονοι, τι έκανε το ΕΑΜ και τι συνέβη όταν έφυγαν οι Γερμανοί. Και αφού κατέβουν όλα αυτά τα επετειακά στολίδια, θα περιμένουμε άλλες σαράντα μέρες και θα βγάλουμε τα χριστουγεννιάτικα.

Εκεί στους καταυλισμούς

Τις προσεχείς ημέρες θα δούμε τηλεοπτικά ρεπορτάζ από καταυλισμούς Ρομά. Οι εικόνες είναι επιβλητικές, ενώ ο κάτοικος πρωτευούσης συνειδητοποιεί πόσο κοντά του βρίσκονται οι καταυλισμοί. Στην κάμερα θα εμφανιστούν ευτραφείς γυναίκες που θα δείχνουν εξηντάρες, αλλά θα είναι τριανταπεντάρες με εγγόνια και διάφοροι ξερακιανοί, μελαμψοί άνδρες με χρυσό δόντι στο στόμα και έντονη αγανάκτηση στο πρόσωπο. Αν η εκπομπή υποστηρίζει πάνελ, θα ακούσουμε ότι, επιτέλους, πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για την ενσωμάτωση αυτών των ανθρώπων. (Θα μπορούσαν να παίξουν πλάνα και δηλώσεις από εκπομπές αρχείου, τα ίδια ακριβώς θα δείχνουν και θα λένε). Ε, μετά το θέμα θα ξεχαστεί και θα ασχολούνται μαζί του αυτοί που κάνουν τα deal με τους επικεφαλής των καταυλισμών για σίγουρες ψήφους που κοστίζουν φθηνά και είναι πιο σταθερές και από τσιμέντο.