Οι εποχές που οι εφημερίδες και η τηλεόραση ήταν το παν για τους πολιτικούς που ήθελαν να στείλουν το μήνυμά τους στους ψηφοφόρους έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Πλέον καταφεύγουν στο YouTube, το Instagram, το TikTok τα podcast αλλά και στους influencers. Οι συνεργασίες μάλιστα με influencers, θα αποτελέσουν σημαντικό στοιχείο των μελλοντικών πολιτικών εκστρατειών.
Έρευνες δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο το κοινό αναζητά πληροφορίες – και, με τη σειρά του, ο τρόπος με τον οποίο οι εκστρατείες δίνουν προτεραιότητα στις επικοινωνίες – έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Η κατανάλωση ειδήσεων έχει αλλάξει δραστικά τον 21ο αιώνα, με τις ψηφιακές συσκευές και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να ξεπερνούν την τηλεόραση και τα έντυπα μέσα.
Σύμφωνα με το Pew Research Center, η πλειοψηφία των ενηλίκων – το 56% – λέει σήμερα ότι ενημερώνεται συχνότερα από smartphone, υπολογιστή ή tablet, ενώ λιγότερο από το ένα τρίτο λέει ότι στρέφεται στην τηλεόραση για το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης ειδήσεων.
Ιnfluencers στις υπηρεσίες των πολιτικών
Τον τελευταίο χρόνο, δημοσιογράφοι αποκάλυψαν πολυάριθμες πληρωμές σε influencers για να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη ή να ασκήσουν πιέσεις σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Πώς; Συμπεριλαμβανομένων προσπαθειών για την προστασία των ζαχαρούχων αναψυκτικών από τη ρύθμιση, την παρεμπόδιση προτεινόμενης νομοθεσίας για την Tεχνητή Nοημοσύνη σε πολιτειακό και ομοσπονδιακό επίπεδο, την προώθηση των ισραηλινών συμφερόντων στο αμερικανικό κοινό και τον περασμένο μήνα, την υπονόμευση ενός υποψηφίου για το Κογκρέσο πριν από τις προκριματικές εκλογές.
Το 2024, η ομάδα του Προέδρου Τζο Μπάιντεν έφερε διαδικτυακές προσωπικότητες για ένα «Συνέδριο Οικονομίας Δημιουργών».
Και η δεύτερη κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ συμπεριέλαβε δεξιές προσωπικότητες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε ενημερώσεις Τύπου και άλλες εκδηλώσεις, αναγνωρίζοντας σιωπηρά ότι οι influencers αποτελούν την πηγή ειδήσεων για πολλούς πιθανούς ψηφοφόρους, ιδίως για νεότερα δημογραφικά στοιχεία.
Το παράδειγμα του influencer με τους 14,5 εκατομμύρια ακολούθους του στο TikTok
Τον περασμένο μήνα, ο Κάρλος Εντουάρντο Εσπίνα, ένας προοδευτικός influencer, αποκάλυψε μια εκπληκτική υποστήριξη προς τους 14,5 εκατομμύρια ακολούθους του στο TikTok: Θα υποστήριζε τον Τομ Στάγιερ, τον δισεκατομμυριούχο που διεκδικεί την θέση του κυβερνήτη της Καλιφόρνια ως Δημοκρατικός.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι ο Τομ Στάγιερ είναι διαφορετικός», είπε ο Εσπίνα σε ομιλία του που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τους News York Times. «Θα μπορούσε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο ή να κάνει ό,τι θέλει, αλλά θέλει να υπηρετεί τον λαό αυτής της πολιτείας».
Στην ανάρτηση του Εσπίνα δεν αναφέρεται πάντως ότι η προεκλογική εκστρατεία του κ. Στάγιερ τον πλήρωνε 100.000 δολάρια για να τον βοηθήσει να κερδίσει τις εκλογές.
Λίγες μέρες νωρίτερα, ο κ. Εσπίνα, ο οποίος ζει στο Τέξας, είχε σημειώσει σε ένα βίντεο ότι η καμπάνια τον προσέλαβε για να συμβουλεύσει σε θέματα που σχετίζονται με τους Λατίνους, τα οποία αποτελούν το κύριο επίκεντρο των αναρτήσεων του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, καμία από τις αρκετές δεκάδες επόμενες αναρτήσεις του στο TikTok, το Instagram ή τα Threads για την προώθηση του κ. Στάγιερ δεν ανέφερε την οικονομική συμφωνία.
Τα χρήματα… πόθεν;
Η αμοιβή των 100.000 δολαρίων, που είναι θαμμένη στα αρχεία χρηματοδότησης της προεκλογικής εκστρατείας, περιγράφεται ως πληρωμή για «στρατηγικές συμβουλές και παρένθετη μητρότητα».
Τα χρήματα πήγαν σε μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης στο Τέξας, την οποία ο Εσπίνα χρησιμοποίησε επίσης για να λάβει αποζημίωση για τα έξοδα ταξιδιού από την Επιτροπή Προεκλογικής Εκστρατείας του Δημοκρατικού Κογκρέσου το 2024.
Η ρύθμιση του Εσπίνα παρέχει μια σπάνια ματιά στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης επί πληρωμή, όπου οι δημιουργοί περιεχομένου και οι εταιρείες μάρκετινγκ αμείβονται όλο και περισσότερο για την προώθηση υποψηφίων ή απόψεων και όπου υπάρχουν λίγες απαιτήσεις για γνωστοποίηση.
Η αμειβόμενη υπεράσπιση υπάρχει εκτός του βασιλείου του παραδοσιακού λόμπινγκ και της εκστρατείας, φτάνοντας σε νεότερο, πιο διαδικτυακό κοινό που είναι απίθανο να επηρεαστεί από τηλεοπτικές διαφημίσεις ή γυαλιστερά έντυπα.
Οι κανόνες για την πολιτική διαφήμιση;
Οι Δημοκρατικές και οι Ρεπουμπλικανικές ομάδες έχουν ξοδέψει εκατομμύρια σε αυτό το είδος επικοινωνίας κατά τη διάρκεια καθενός από τους τελευταίους κύκλους προεκλογικής εκστρατείας, σύμφωνα με συμβούλους και αξιωματούχους προεκλογικής εκστρατείας και από τα δύο κόμματα.
Ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για πολλές από τις πληρωμές.
Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εκλογών, η υπηρεσία που παρακολουθεί τις πολιτικές δαπάνες, λέει ότι οι κανόνες της που διέπουν την αποκάλυψη για την παραδοσιακή πολιτική διαφήμιση δεν ισχύουν για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Και η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, η οποία ρυθμίζει τις παραπλανητικές επιχειρηματικές πρακτικές, απαιτεί από τους influencers να αποκαλύπτουν πληρωμές για την προώθηση εμπορικών προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά, όπως λέει, δεν ρυθμίζει τις πολιτικές διαφημίσεις.
Ως αποτέλεσμα, η αμειβόμενη επιρροή έχει γίνει πόλος έλξης για εκστρατείες και ομάδες που θέλουν να προωθήσουν πολιτικές προτεραιότητες χωρίς να αποκαλύπτουν πού πηγαίνουν τα χρήματά τους ή χωρίς να αποκαλύπτουν ότι ορισμένοι από τους υποστηρικτές τους πληρώνονται.
«Δεν μπορείς να δεις από πού προέρχονται τα χρήματα και δεν μπορείς να δεις πού πηγαίνουν», δήλωσε ο Μπρένταν Φίσερ του Campaign Legal Center, μιας μη κερδοσκοπικής ομάδας εποπτείας.
Τον Οκτώβριο, η οργάνωσή του υπέβαλε αίτηση στην FEC να απαιτήσει αποποιήσεις ευθύνης για το πληρωμένο πολιτικό περιεχόμενο που δημιουργείται από influencers. Η υπηρεσία δεν έχει λάβει μέτρα σχετικά με αυτό το αίτημα.
H απάντηση του πολιτικού για τα λεφτά στον influencer
Μετά την υποβολή της καταγγελίας, η καμπάνια πρόσθεσε διατύπωση σε μια αγγελία εργασίας που προσέφερε σε influencers 1.000 δολάρια το μήνα για να δημιουργήσουν περιεχόμενο υπέρ του Στάγιερ.
«Οι δημιουργοί θα έχουν την υποχρέωση να συμπεριλάβουν αποποιήσεις ευθύνης στα μέσα ενημέρωσης που παράγουν στο πλαίσιο αυτής της προσφοράς», αναφέρει η νέα διατύπωση.
Το βράδυ της περασμένης Τετάρτης, οΕσπίνα εμφανίστηκε με τον κ. Στάγιερ σε μια προεκλογική εκδήλωση σε ένα προάστιο του Λος Άντζελες. Καθώς το πλήθος έτρωγε δωρεάν τάκος και τσούρος, ο Εσπίνα παραδέχτηκε σε μια συνέντευξη ότι η εκστρατεία τον είχε πληρώσει, αλλά είπε ότι δεν πίστευε ότι χρειαζόταν να βάλει αποποίηση ευθύνης σε καμία από τις αναρτήσεις του, επειδή δεν πληρωνόταν για να δημοσιεύει. Αντ’ αυτού, είπε, προσλήφθηκε ως σύμβουλος με εξειδίκευση σε ζητήματα Λατίνων.
«Ο κόσμος με βλέπει ως δημιουργό περιεχομένου και νομίζει ότι το μόνο που κάνω είναι να το ικανοποιώ», είπε ο Εσπίνα, φορώντας ένα βασιλικό μπλε πουκάμισο της καμπάνιας του Στάγιερ και βγάζοντας selfies με πλήθος ενθουσιωδών θαυμαστών. «Αυτό που κάνω είναι περισσότερο να παρέχω συμβουλές», είπε και… καθάρισε!.
Όταν οι ακόλουθοί σου καταλαβαίνουν τις προθέσεις σου
Πολλοί από τους ακόλουθους του κ. Εσπίνα, ωστόσο, έχουν αμφισβητήσει τα κίνητρά του.
Γιατί, αναρωτήθηκαν σε εκατοντάδες σχόλια που απάντησαν στις αναρτήσεις του που υποστήριζαν τον Στάγιερ, θα έδειχνε ο Εσπίνα τόσο έντονο και ξαφνικό ενδιαφέρον για μια κούρσα στην Καλιφόρνια που μόλις είχε αναφέρει προηγουμένως; Και γιατί δεν υποστήριζε τον Μπεσέρα, έναν Δημοκρατικό στην κούρσα που, σε αντίθεση με τον κ. Στάγιερ, είναι Λατίνος;
«Έχω τους λόγους μου να πιστεύω ότι ο Στάγιερ θα ήταν μια καλύτερη επιλογή», είπε ο κ. Εσπίνα σε ένα άλλο βίντεο. Πρόσθεσε όμως ότι «ως Δημοκρατικοί, δεν θα πρέπει να επικεντρωνόμαστε στο να επιτιθέμεθα ο ένας στον άλλον» και αντίθετα θα πρέπει να είμαστε ενωμένοι στο να διασφαλίσουμε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι δεν θα κερδίσουν.
«Κάρλος», απάντησε ένας σχολιαστής. «Μην μας εκνευρίζεις».