Σκύλος: Οι αντιδράσεις του, όταν τον κυριεύουν φοβίες

Οι φοβίες είναι από τα πιο δυσάρεστα συναισθήματα που βιώνει (και) ο σκύλος.

Κάθε σκύλος είναι διαφορετικός, έχει τα δικά του τραυματικά βιώματα και αντιδρά ανάλογα, όταν αντικρίζει ή ακούει, αυτό που τον τρομάζει.

Βεβαίως και υπάρχουν σκύλοι, που δεν έχουν φοβίες.

«Οι σκύλοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητα πλάσματα που αντιλαμβάνονται τον κόσμο μέσα από εμπειρίες, ερεθίσματα και συναισθήματα. Όπως και οι άνθρωποι, έτσι και εκείνοι μπορούν να αναπτύξουν φοβίες. Δεν είναι κάτι σπάνιο ούτε απαραίτητα ένδειξη «προβληματικής» συμπεριφοράς.

Αντίθετα, αποτελούν έναν φυσιολογικό μηχανισμό αντίδρασης σε καταστάσεις που ο σκύλος αντιλαμβάνεται ως «απειλητικές», διευκρινίζει η επαγγελματίας θετική εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, Πηνελόπη Μαύρου.

Ποιες είναι οι πιο συχνές φοβίες που παρουσιάζει ο σκύλος

Οι πιο συνηθισμένες φοβίες, αναφέρει η κυρία Μαύρου, περιλαμβάνουν δυνατούς θορύβους, όπως βεγγαλικά και καταιγίδες, άγνωστους ανθρώπους, άλλους σκύλους, συγκεκριμένα περιβάλλοντα. Όπως ο δρόμος ή το αυτοκίνητο, αλλά και τον αποχωρισμό από τον ιδιοκτήτη.

Όταν ένας σκύλος έρχεται αντιμέτωπος με κάτι που τον φοβίζει, ενεργοποιείται το ένστικτο επιβίωσης

Ένας σκύλος γίνεται επιθετικός επειδή φοβάται, αγχώνεται, πιέζεται ή πονάει

Αυτές οι φοβίες, μπορεί να προκύψουν από έλλειψη σωστής κοινωνικοποίησης στα πρώτα στάδια της ζωής ενός σκύλου, από τραυματικές εμπειρίες. Αλλά και από κακοποίηση ή ακόμα και από γενετική προδιάθεση.

Μπορεί ο φόβος ενός σκύλου να τον κάνει επιθετικό;

Σύμφωνα με την κυρία Μαύρου, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι οι σκύλοι δεν γεννιούνται επιθετικοί.

Η επιθετικότητα δεν είναι χαρακτηριστικό προσωπικότητας, αλλά αποτέλεσμα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένας σκύλος γίνεται επιθετικός επειδή φοβάται, αγχώνεται, πιέζεται ή πονάει. Ένας σκύλος που έχει βιώσει κακοποίηση ή έχει εκτεθεί επανειλημμένα σε καταστάσεις που δεν μπορεί να διαχειριστεί, είναι πολύ πιο πιθανό να αντιδράσει επιθετικά.
Με απλά λόγια, η επιθετικότητα είναι ένας τρόπος επικοινωνίας. Είναι ο τρόπος του σκύλου να «πει» «δεν νιώθω ασφαλής» ή «δεν μπορώ να διαχειριστώ αυτό που συμβαίνει».

Όταν ένας σκύλος, εξηγεί η κυρία Μαύρου, έρχεται αντιμέτωπος με κάτι που τον φοβίζει, ενεργοποιείται το ένστικτο επιβίωσης.

Οι αντιδράσεις του συνοψίζονται στα λεγόμενα 3F.

Ποια είναι τα 3F του σκύλου

Όπως ενημερώνει η εκπαιδεύτρια, τα 3F του σκύλου είναι: Fight, Flight και Freeze.

Η πρώτη αντίδραση είναι το Fight, δηλαδή η επίθεση. Ο σκύλος επιλέγει να αντιμετωπίσει την απειλή. Μπορεί να γρυλίσει, να δείξει τα δόντια του ή να δαγκώσει.

Αυτή η συμπεριφορά συχνά παρεξηγείται ως «κακή», αλλά στην πραγματικότητα είναι μια απελπισμένη προσπάθεια να απομακρύνει αυτό που τον φοβίζει.

Η δεύτερη αντίδραση είναι το Flight, δηλαδή η φυγή. Ο σκύλος προσπαθεί να απομακρυνθεί από την πηγή του φόβου. Μπορεί να τραβάει έντονα το λουρί, να αποφεύγει την επαφή ή να προσπαθεί να κρυφτεί.

Αυτή είναι συνήθως η πιο «υγιής» επιλογή για τον σκύλο, αν του δοθεί η δυνατότητα.

Η τρίτη αντίδραση είναι το Freeze, δηλαδή το πάγωμα. Ο σκύλος μένει ακίνητος, με «παγωμένο» σώμα και έντονη ένταση.

Πολλοί άνθρωποι παρερμηνεύουν αυτή την κατάσταση ως ηρεμία ή υπακοή.

Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για ένδειξη έντονου φόβου.

Είναι ένα κρίσιμο σημείο, γιατί ο σκύλος, μπορεί εύκολα να κάνει επίθεση αν νιώσει ότι δεν έχει άλλη επιλογή.

Ένα περιβάλλον στο οποίο μπορούμε να παρατηρήσουμε πολύ καθαρά αυτές τις αντιδράσεις είναι το κτηνιατρείο.

Ο σκύλος βρίσκεται σε έναν άγνωστο χώρο, με έντονες μυρωδιές, περιορισμό κινήσεων και χειρισμούς, που δεν κατανοεί.

Συχνά, βλέπουμε σκύλους να παγώνουν, να προσπαθούν να φύγουν ή να αντιδρούν επιθετικά.

Τα «3 F» εμφανίζονται με έντονο και ξεκάθαρο τρόπο, γι’ αυτό και είναι σημαντικό οι ιδιοκτήτες να μπορούν να τα αναγνωρίσουν.

Η σειρά που παρουσιάζονται από τον σκύλο είναι ανάλογη με την συναισθηματική φόρτιση που έχει την συγκεκριμένη στιγμή.

Ο σκύλος, μπορεί να παρουσιάσει ξαφνικά επιθετικότητα;

Η επιθετικότητα, υπογραμμίζει η κα Μαύρου, δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Υπάρχει μια διαδικασία που ονομάζεται «σκάλα επιθετικότητας».

Πρόκειται για μια κλιμακωτή αλληλουχία συμπεριφορών, όπου ο σκύλος ξεκινά με πολύ ήπια σημάδια και, αν αυτά αγνοηθούν, ανεβαίνει σταδιακά σε πιο έντονες αντιδράσεις.

Στα πρώτα στάδια, ο σκύλος προσπαθεί να αποφύγει την κατάσταση. Μπορεί να γυρίσει το κεφάλι του, να απομακρυνθεί ή να αποφύγει την οπτική επαφή.
Αν αυτό δεν λειτουργήσει, περνά στα λεγόμενα κατευναστικά σήματα, όπως το γλείψιμο της μύτης, το χασμουρητό ή το χαμηλωμένο σώμα.

Αυτά είναι ξεκάθαρα σημάδια ότι ο σκύλος νιώθει άβολα. Αν συνεχίσει να πιέζεται, το σώμα του αρχίζει να σφίγγει, το βλέμμα γίνεται σταθερό και η ένταση αυξάνεται.

Σε αυτό το σημείο, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να μην αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει.

Έπειτα έρχεται το γρύλισμα, το οποίο είναι μια ξεκάθαρη προειδοποίηση. Αν κι αυτό αγνοηθεί ή τιμωρηθεί, ο σκύλος, μπορεί να δείξει τα δόντια του, να κάνει ένα «snap» στον αέρα και τελικά να δαγκώσει.

«Εδώ κάνουν και το μεγαλύτερο λάθος πολλοί ιδιοκτήτες: τιμωρούν το γρύλισμα. Το γρύλισμα όμως δεν είναι το πρόβλημα – είναι η προειδοποίηση. Αν το καταπιέσουμε, δεν αφαιρούμε τον φόβο του σκύλου», διευκρινίζει η κυρία Μαύρου.

Αυτό που καταφέρνουμε είναι να «φιμώσουμε» την προειδοποίηση κι έτσι αυξάνουμε την πιθανότητα να φτάσει κατευθείαν στο δάγκωμα χωρίς να δείξει σημάδια.

Γι’ αυτό, είναι ζωτικής σημασίας να μάθουμε να «διαβάζουμε» τα πρώτα σημάδια της “σκάλας επιθετικότητας”. Η σωστή παρατήρηση, μπορεί να μάς βοηθήσει να προβλέψουμε μια ενδεχόμενη επίθεση και να αποτρέψουμε την κλιμάκωση.

Μαθαίνουμε να «διαβάζουμε» τον σκύλο μας

Όσο πιο νωρίς αναγνωρίσουμε ότι ο σκύλος μας δυσκολεύεται, επισημαίνει η κυρία Μαύρου, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να τον βοηθήσουμε.

Ο φόβος δεν κάνει έναν σκύλο κακό ή επικίνδυνο. Αυτό που, μπορεί να τον κάνει επικίνδυνο είναι η πίεση, η άγνοια και η έλλειψη κατανόησης από τον άνθρωπο.

Εν κατακλείδι, η κυρία Μαύρου, τονίζει: «Ένας σκύλος που νιώθει ασφάλεια, που ακούγεται και δεν πιέζεται πέρα από τα όριά του, δεν έχει λόγο να γίνει επιθετικός. Η ευθύνη είναι δική μας να μάθουμε τη γλώσσα του. Να αναγνωρίζουμε τα σημάδια, να σεβόμαστε τα όρια και να τού δίνουμε τον χώρο και τον χρόνο που χρειάζεται. Έτσι, «χτίζεται» μια σχέση εμπιστοσύνης και προλαμβάνονται οι δύσκολες καταστάσεις.

Η επαγγελματίας θετική εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, Πηνελόπη Μαύρου

⃰ Η κυρία Πηνελόπη Μαύρου είναι επαγγελματίας θετική εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, με εξειδίκευση στη συμπεριφορά και την ψυχολογία του σκύλου.

Είναι απόφοιτη της Pets Pro Academy.

Έχει παρακολουθήσει εξειδικευμένα σεμινάρια στην ψυχολογία σκύλου, τη διαχείριση συμπεριφοράς, καθώς και στις πρώτες βοήθειες για σκύλους.

Συνεχίζει την επιμόρφωσή της και την τρέχουσα περίοδο παρακολουθεί μαθήματα στην κοινωνική εκπαίδευση σκύλων (μίμηση – Do as I Do), με στόχο τη βελτίωση της επικοινωνίας και της προσαρμοστικότητας του σκύλου στο σύγχρονο περιβάλλον.

Είναι ιδρύτρια του κέντρου εκπαίδευσης σκύλων PRINCE TZORTZIS DOG SCHOOL στη Νέα Φιλαδέλφεια, όπου ασχολείται με τη θετική εκπαίδευση σκύλων, την καθοδήγηση κηδεμόνων και την αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς του σκύλου.

Στόχος της, η δημιουργία ισορροπημένων και σταθερών σκύλων.

Facebook: Prince Tzortzis Dog School / peny mavrou

Instagram: penymavrou

Tik tok: Prince Tzortzis Dog School