Ποιοι σκύλοι επιτίθενται τελικά στους ανθρώπους; – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Όταν ακούμε για δάγκωμα, η πρώτη ερώτηση ίσως που κάνουμε, είναι: «τι ράτσα ήταν ο σκύλος;».

Κατά πόσο είναι σωστή αυτή η ερώτηση;

«Η απάντηση δεν βρίσκεται τόσο στη φυλή όσο στον άνθρωπο, στο περιβάλλον και στη διαχείριση. Όταν ακούμε για επίθεση σκύλου σε άνθρωπο, η πρώτη ερώτηση που γίνεται, σχεδόν, πάντα είναι: «Τι ράτσα ήταν;». Είναι ανθρώπινο. Θέλουμε μια γρήγορη απάντηση, έναν εύκολο ένοχο, μια κατηγορία που να μάς κάνει να νιώθουμε ότι καταλάβαμε το πρόβλημα. Όμως η επιστήμη δεν είναι τόσο βολική», επισημαίνει ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς.

Τι δείχνουν πραγματικά τα δεδομένα

Τα διαθέσιμα δεδομένα, ενημερώνει ο κύριος Λαδάς, δείχνουν κάτι πολύ πιο σύνθετο: οι επιθέσεις σκύλων δεν εξηγούνται αξιόπιστα μόνο από τη φυλή. Επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες. Όπως την κοινωνικοποίηση, την εκπαίδευση, τη γενετική, το φύλο, την ηλικία, την αναπαραγωγική κατάσταση, προηγούμενες εμπειρίες, την κακοποίηση, το περιβάλλον, την επίβλεψη. Αλλά και από τον τρόπο διαχείρισης και κυρίως, από την υπευθυνότητα του κηδεμόνα.

 Η Αμερικανική Κτηνιατρική Ένωση έχει ξεκάθαρη θέση: η νομοθεσία που στοχοποιεί φυλές δεν αποτελεί αξιόπιστη ή αποτελεσματική λύση για την πρόληψη των δαγκωμάτων

Συχνά, οι στατιστικές ανά φυλή είναι παραπλανητικές

Στην Ελλάδα, πληροφορεί ο κύριος Λαδάς, πρόσφατη πανελλαδική μελέτη (2023) κατέγραψε 2.820 περιστατικά δαγκωμάτων από σκύλους σε νοσοκομεία και μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας. Δηλαδή 26,9 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους.
Η ίδια ερευνητική ομάδα ωστόσο, σημειώνει ότι η συστηματική καταγραφή τέτοιων περιστατικών ήταν μέχρι πρόσφατα ανεπαρκής στη χώρα μας. Κάτι που κάνει δύσκολη κάθε απόλυτη συζήτηση για «επικίνδυνες φυλές».

Από την άλλη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ενιαίες παγκόσμιες εκτιμήσεις για τη συχνότητα των δαγκωμάτων. Αλλά τα δαγκώματα σκύλων υπολογίζεται ότι προκαλούν δεκάδες εκατομμύρια τραυματισμούς κάθε χρόνο. Στις ΗΠΑ δε, αναφέρονται περίπου 4,5 εκατομμύρια δαγκώματα ετησίως.

Το μεγάλο πρόβλημα των στατιστικών ανά φυλή

Το πρόβλημα με τις στατιστικές ανά φυλή είναι, τονίζει ο κύριος Λαδάς, ότι, συχνά, είναι παραπλανητικές.

Πρώτον, πολλές φορές, η φυλή δηλώνεται από το θύμα, τον αυτόπτη μάρτυρα ή τα ΜΜΕ χωρίς γενετική επιβεβαίωση.

Δεύτερον, δεν γνωρίζουμε πάντα πόσοι σκύλοι κάθε φυλής υπάρχουν στον γενικό πληθυσμό, άρα δεν μπορούμε να υπολογίσουμε το πραγματικό ποσοστό κινδύνου.

Τρίτον, οι μεγαλόσωμοι και μυώδεις σκύλοι προκαλούν σοβαρότερους τραυματισμούς, όταν δαγκώσουν. Άρα, υπερεκπροσωπούνται στα σοβαρά περιστατικά.

Ο φόβος που «πουλάει»

«Και κάπου εδώ μπαίνει και ο ρόλος των media. Ας είμαστε ειλικρινείς: «Πίτμπουλ επιτέθηκε σε παιδί» ή «Ροτβάιλερ έστειλε άνθρωπο στο νοσοκομείο» είναι τίτλοι που πουλάνε. Δημιουργούν φόβο, ένταση, κλικ, οργή, συζητήσεις. Αντίθετα, ένας τίτλος όπως «Λαμπραντόρ δάγκωσε άνθρωπο» δεν εξυπηρετεί το ίδιο εύκολα τη δραματοποίηση μιας είδησης», αναφέρει ο κύριος Λαδάς.

Έτσι, συνεχίζει, ο κόσμος «βομβαρδίζεται» διαρκώς με συγκεκριμένες εικόνες και συγκεκριμένες φυλές, μέχρι που αρχίζει να πιστεύει ότι το πρόβλημα έγκειται αποκλειστικά σε αυτές.
Η κοινωνία πολλές φορές διψά για «στοχοποίηση». Θέλει έναν ξεκάθαρο «κακό». Και δυστυχώς, αυτό είναι κάτι που αρκετά μέσα ενημέρωσης γνωρίζουν πολύ καλά και αξιοποιούν.
Όμως, η στοχοποίηση δεν είναι πρόληψη. Είναι απλοποίηση ενός πολυπαραγοντικού προβλήματος.

Τι λέει η επιστημονική κοινότητα

Η Αμερικανική Κτηνιατρική Ένωση, δίνει την πληροφορία ο κύριος Λαδάς, έχει ξεκάθαρη θέση: η νομοθεσία που στοχοποιεί φυλές δεν αποτελεί αξιόπιστη ή αποτελεσματική λύση για την πρόληψη των δαγκωμάτων. Με απλά λόγια, δεν αρκεί να πεις «απαγορεύω αυτή τη φυλή» για να κάνεις την κοινωνία ασφαλέστερη.

Αυτό δεν σημαίνει, λέει ο εκπαιδευτής, ότι όλες οι φυλές είναι ίδιες. Δεν είναι. Άλλες έχουν μεγαλύτερη δύναμη, άλλες μεγαλύτερη επιμονή, άλλες υψηλότερη διέγερση, άλλες εντονότερο ένστικτο φύλαξης ή θήρευσης.

Όμως, άλλο πράγμα είναι η προδιάθεση και άλλο να προδιαγράφεται η μοίρα ενός σκύλου επειδή γεννήθηκε Pitbull.

Ένας σκύλος, κάνει σαφές ο κύριος Λαδάς, δεν γίνεται επικίνδυνος επειδή «έτσι είναι η ράτσα του». Γίνεται επικίνδυνος, όταν η γενετική του συναντά λάθος περιβάλλον, κακή επιλογή κηδεμόνα, έλλειψη κοινωνικοποίησης, λάθος χειρισμούς, βία, αδιαφορία ή ανεπαρκή έλεγχο.

Οι πραγματικοί παράγοντες κινδύνου

«Ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου είναι τα περιστατικά όπου υπάρχουν σκύλοι χωρίς επίβλεψη, που ζουν μόνιμα δεμένοι, σκύλοι που δεν έχουν κοινωνικοποιηθεί σωστά. Σκύλοι που φυλάνε πόρους ή χώρο, σκύλοι που έχουν ιστορικό φόβου ή επαναλαμβανόμενης καταπίεσης. Καθώς και περιπτώσεις όπου παιδιά μένουν μόνα με σκύλους χωρίς ενήλικη επίβλεψη.

Εκεί βρίσκεται, συνήθως, η ρίζα του προβλήματος. Όχι σε μια λέξη δίπλα από τη φυλή.

Άρα, ποιοι σκύλοι κάνουν τελικά τις περισσότερες επιθέσεις;

Η ειλικρινής απάντηση, υποστηρίζει ο κύριος Λαδάς, είναι: οι σκύλοι που βρέθηκαν στον λάθος άνθρωπο, στο λάθος περιβάλλον, με λάθος διαχείριση.
Κάποιες φυλές μπορεί να κάνουν μεγαλύτερη ζημιά, όταν κάτι πάει στραβά. Αλλά το «κάτι πάει στραβά» σχεδόν ποτέ δεν ξεκινά από τον σκύλο. Ξεκινά από εμάς.

Η πραγματική πρόληψη δεν είναι ο πανικός απέναντι σε φυλές. Είναι η υπεύθυνη κηδεμονία, η σωστή επιλογή σκύλου, η πρώιμη κοινωνικοποίηση, η εκπαίδευση, η εφαρμογή του νόμου. Αλλά και η καταγραφή περιστατικών και η σοβαρή ενημέρωση του κοινού.

Το συμπέρασμα που δε βολεύει

Καταλήγοντας, ο κύριος Λαδάς ξεκαθαρίζει ότι: «Δεν υπάρχουν απλώς «επικίνδυνες φυλές». Υπάρχουν επικίνδυνοι συνδυασμοί: δυνατός σκύλος, λάθος άνθρωπος, λάθος περιβάλλον, μηδενική ευθύνη. Αυτή είναι και η μόνη σωστή κατεύθυνση που πρέπει να προσανατολιστούμε».

Ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς

⃰ Ο κύριος Ηλίας Λαδάς είναι εκπαιδευτής σκύλων. Ακολουθεί επιστημονικά τεκμηριωμένη, ισορροπημένη προσέγγιση στην εκπαίδευση, εμπνευσμένη από τη δουλειά διεθνώς αναγνωρισμένων ειδικών, όπως των Ian Dunbar, Michael Shikashio και της Susan Garrett.

Παρακολουθεί στενά τις επιστημονικές εξελίξεις όσον αφορά στη διατροφολογία σκύλου, με αρωγό την Dr. Karen Becker.

Η δουλειά του εστιάζεται στη βελτίωση της επικοινωνίας ανθρώπου – σκύλου, στην πρόληψη και διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς καθώς και στη δημιουργία ασφαλών και ισορροπημένων κοινωνικών ομάδων σκύλων.

Έχει πολυετή εμπειρία στη διαχείριση και αποκατάσταση κακοποιημένων – εγκαταλελειμμένων ζώων. Στόχος του, η μελλοντική τους υιοθεσία, αλλά και η αρμονική συμβίωσή τους σε πολυμελή αγέλη.

Είναι ιδρυτής του κτήματος 9paws, ενός πρότυπου χώρου κοινωνικοποίησης και φιλοξενίας σκύλων, 4,5 στρεμμάτων στα Σπάτα Αττικής.

Facebook: Ilias Ladas

Instagram: 9paws_gr

TikTok: 9paws.ilias.ladas

Site: 9paws.gr