Ο σκύλος και η γάτα αναγνωρίζουν τη μαμά τους μετά από χρόνια;

Είναι αδύνατο ο σκύλος και η γάτα να εκδηλώνουν τις ίδιες συμπεριφορές, καθώς έχουν διαφορετικές προσωπικότητες.
Τι γίνεται, λοιπόν, όταν περάσουν τα χρόνια και συναντήσουν τη μαμά τους;

«Η αναγνώριση γονέων και απογόνων στους σκύλους και τις γάτες παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Κι αυτό γιατί πρόκειται για δύο είδη που έχουμε εντάξει πλήρως στο ανθρώπινο περιβάλλον, αλλοιώνοντας, συχνά, τις φυσικές τους κοινωνικές δομές», επισημαίνει ο κτηνίατρος, Παναγιώτης Παπαδόπουλος.

 Μελέτες με χρήση φωτογραφιών, έδειξαν ότι οι σκύλοι μπορούν να εστιάσουν και να αναγνωρίσουν το πρόσωπο της μητέρας τους σε οθόνη

Μια μητέρα γάτα, μπορεί να επιτρέψει στην ενήλικη κόρη της να μείνει στην επικράτειά της και να γεννήσει εκεί

Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικά με τη βοήθεια του κυρίου Παπαδόπουλου, πώς λειτουργεί η μνήμη και η αναγνώριση σε κάθε είδος ξεχωριστά.

Ο σκύλος, το οσφρητικό αποτύπωμα, η κοινωνική μνήμη και η χημεία της οικειότητας

Οι σκύλοι από τη φύση τους, λέει ο κύριος Παπαδόπουλος, είναι κοινωνικά ζώα (αγελαία).
Η ικανότητά τους να αναγνωρίζουν συγγενείς βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο phenotype matching (ταύτιση φαινοτύπου), κυρίως, μέσω της όσφρησης.
Στο σημείο αυτό «έρχεται» το οσφρητικό αποτύπωμα, το οποίο εξηγεί ο κτηνίατρος.

● Το οσφρητικό αποτύπωμα (MHC): Το κύριο σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας (ΜHC) είναι μια ομάδα γονιδίων που, εκτός από το ανοσοποιητικό, καθορίζει τη μοναδική σωματική οσμή κάθε ζώου.
Οι σκύλοι «αποθηκεύουν» τη μυρωδιά της φωλιάς (μητέρας και αδερφιών) κατά τις πρώτες 4 έως 12 εβδομάδες της ζωής τους (κρίσιμη περίοδος κοινωνικοποίησης).

● Η διάρκεια της μνήμης: Έρευνες (όπως αυτές του Dr. Peter Hepper) έχουν δείξει ότι κουτάβια που αποχωρίστηκαν τη μητέρα τους στους 2 μήνες, ήταν σε θέση να επιλέξουν το ύφασμα με τη δική της μυρωδιά ανάμεσα σε ξένες σκυλίτσες. Ακόμη και μετά από 2-3 χρόνια. Το ίδιο ισχύει και για τις μητέρες, οι οποίες αναγνώριζαν τα δικά τους μικρά.

● Οπτική αναγνώριση: Αν και η όσφρηση είναι η κυρίαρχη αίσθηση, αντίστοιχες μελέτες, με χρήση φωτογραφιών, έδειξαν ότι οι σκύλοι μπορούν να εστιάσουν και να αναγνωρίσουν το πρόσωπο της μητέρας τους σε οθόνη ξεχωρίζοντας το από άλλα σκυλιά της ίδιας ράτσας.

Τι συμβαίνει στην επανένωση

Όταν δύο σκύλοι (γονιός και παιδί), περιγράφει ο κύριος Παπαδόπουλος, συναντηθούν μετά από χρόνια, η αναγνώριση δεν εκδηλώνεται με δάκρυα χαρά, όπως τα ανθρώπινα. Αλλά με μια ταχύτατη μείωση του στρες και της επιφυλακτικότητας.

Θα παρατηρήσει κανείς ότι παρακάμπτουν τα τυπικά τελετουργικά γνωριμίας (έντονο, νευρικό μύρισμα, στήσιμο του σώματος) και περνούν κατευθείαν σε φιλική συμπεριφορά ή παιχνίδι.

Η γάτα, η εδαφικότητα και ο ρόλος της μητριαρχικής αποικίας

«Η γάτα είναι ένας μοναχικός κυνηγός που όμως, μπορεί να αναπτύξει πολύπλοκες κοινωνικές δομές (αποικίες) υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Η αναγνώριση εδώ λειτουργεί διαφορετικά», επισημαίνει ο κύριος Παπαδόπουλος.

Στη φύση, συνεχίζει, οι θηλυκές γάτες που έχουν συγγένεια (μητέρα, κόρες, θείες) σχηματίζουν, συχνά, κοινότητες όπου μεγαλώνουν μαζί τα μικρά τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αναγνώριση των θηλυκών απογόνων μπορεί να κρατήσει για όλη τους τη ζωή.

Μια μητέρα, μπορεί να επιτρέψει στην ενήλικη κόρη της να μείνει στην επικράτειά της και να γεννήσει εκεί. Κάτι που θα απαγόρευε βίαια σε μια ξένη γάτα.
Αντίθετα, τα αρσενικά γατάκια, μόλις φτάσουν στη σεξουαλική ωριμότητα (γύρω στους 6-8 μήνες), τείνουν να απομακρύνονται ή να διώχνονται για να βρουν δική τους περιοχή.

Αν ένας αρσενικός γάτος συναντήσει τη μητέρα του μετά από χρόνια, η εδαφική αντιπαλότητα ή το αναπαραγωγικό ένστικτο, συνήθως, σβήνουν οποιαδήποτε ανάμνηση της παιδικής ηλικίας.

Η σημασία της κοινής μυρωδιάς (Group Scent)

Οι γάτες, ενημερώνει ο κύριος Παπαδόπουλος, αναγνωρίζονται κυρίως μέσω του τριψίματος (allorubbing), μεταφέροντας φερομόνες από τους αδένες του προσώπου και του σώματος.
Αν μια γάτα απομακρυνθεί από το περιβάλλον για μεγάλο διάστημα, χάνει τη μυρωδιά της ομάδας. Έτσι, ακόμα και μια μητέρα μπορεί να επιτεθεί στο ενήλικο παιδί της, αν επιστρέψει μετά από χρόνια, επειδή πλέον μυρίζει σαν ξένος εισβολέας.

Σε κάθε περίπτωση, είτε μιλάμε για σκύλο είτε για γάτα, η φύση έχει προνοήσει, ώστε η μνήμη της οικειότητας να εξυπηρετεί την επιβίωση.

Κλείνοντας, ο κύριος Παπαδόπουλος διευκρινίζει: «Όταν τα ζώα ζουν μαζί μας, οι δικοί μας κανόνες (στείρωση, περιορισμός στο σπίτι) αλλάζουν τις ισορροπίες. Έτσι, κάνουν τις επανενώσεις πιο εύκολες και ειρηνικές από ό,τι θα ήταν στην άγρια φύση».

Ο κτηνίατρος, Παναγιώτης Παπαδόπουλος

⃰ Ο κύριος Παναγιώτης Παπαδόπουλος είναι κτηνίατρος DVM /ESAVS Dermatology, Soft tissue surgery.

Facebook: Vet at your door