Ιράν: Η «παγίδα κλιμάκωσης» του Τραμπ – Λέει ότι νίκησε αλλά ζητά βοήθεια από φίλους και εχθρούς

Όσο οι μέρες περνούν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παίρνει χαοτικές διαστάσεις. Το κόστος σε ανθρώπινες ζωές σε Ιράν και Λίβανο διαρκώς αυξάνεται ενώ δεν διαφαίνεται κανένα παράθυρο διπλωματικής διεξόδου.

Το κέντρο βάρος έχει μετατοπιστεί στα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν ελέγχει πλέον ασφυκτικά με τη χρήση στρατιωτικής βίας προκαλώντας διαταραχές στις αγορές πετρελαίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αν και προσπάθησε αρχικά να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για τις επιπτώσεις του κλεισίματος του κρίσιμου ενεργειακού περάσματος, τώρα απειλεί φίλους και εχθρούς να στηρίξουν τις ΗΠΑ στην αποστολή πολεμικών όπλων στην περιοχή ενώ φαίνεται ότι στο τραπέζι έχει πέσει και το σενάριο στρατιωτικής κατάληψης του νησιού Χαργκ, στο οποίο βρίσκεται ο τερματικός σταθμός που χειρίζεται το 90% των εξαγωγών του πετρελαίου του Ιράν.

Ο ίδιος κάλεσε τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τις χώρες του ΝΑΤΟ αλλά και την Κίνα, που είναι ο βασικός ανταγωνιστής των ΗΠΑ, να συνδράμουν με πολεμικά πλοία για να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, φανερώνοντας έτσι εμμέσως πλην σαφώς την αδυναμία των ΗΠΑ να αναλάβουν μόνες τους αυτόν τον ρόλο.

Απειλές για βοήθεια

Η πρόσκληση αυτή φυσικά ήρθε συνοδεία απειλών.

«Αν οι σύμμαχοί μας στην Ευρώπη δεν μας βοηθήσουν να ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ, το μέλλον του ΝΑΤΟ θα είναι πολύ κακό», είπε προσθέτοντας: «Δεν είχαμε καμία υποχρέωση να τους βοηθήσουμε στο ζήτημα της Ουκρανίας, που βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Αλλά ενεργήσαμε πολύ γενναιόδωρα, και τώρα θα δούμε αν θα μας βοηθήσουν».

Αναφορικά δε με την Κίνα, ο Ντόναλντ Τραμπ, είπε ότι θα πρέπει να βοηθήσει εφόσον προμηθεύεται το 90% του πετρελαίου της μέσω των Στενών του Ορμούζ και άφησε να εννοηθεί ότι μπορεί να αναβάλει την επίσκεψή του στο Πεκίνο εάν δεν πάρει ικανοποιητική απάντηση.

Ωστόσο το κάλεσμα του Τραμπ δεν βρίσκει, όπως ήταν αναμενόμενο, θετική ανταπόκριση.  Η Βρετανία αν και συμμερίζεται την ανάγκη να υπάρξει αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας «δεν έχει κοινή προσέγγιση για του τρόπους με τους οποίους θα αποκατασταθεί η τάξη στην περιοχή».

Η Ιαπωνία και η Αυστραλία δήλωσαν ότι δεν σκοπεύουν να εμπλακούν στον πόλεμο ενώ όσον αφορά την Κίνα δεν υπάρχει ούτως ή άλλως κανένας απολύτως λόγος να στηρίξει τις ΗΠΑ ενώ είναι σε επαφές με το Ιράν για το πώς μπορεί να προμηθεύεται με ασφάλεια πετρέλαιο από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Κάγια Κάλας μιλώντας εκ μέρους της ΕΕ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει επέκταση της επιχείρησης «Ασπίδες» και στα Στενά του Ορμούζ, αλλά φρόντισε να διευκρινίσει ότι κάτι τέτοιο θα πρέπει να αποφασιστεί από τα κράτη μέλη.

Ο γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε ότι «αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος, δεν τον έχουμε ξεκινήσει εμείς» και απέκλεισε τη συμμετοχή της χώρας του στη διεθνή αποστολή που σχεδιάζει ο Τραμπ.

Παγιδευμένος στην πραγματικότητα του πολέμου

Στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αναζητούν αντιπυραυλικά συστήματα για τη Μέση Ανατολή. Ειδικότερα η Ουάσιγκτον ζήτησε από τη Νότια Κορέα να της διαθέσει συστοιχίες Patriot.

Αν και ο αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, επαναλαμβάνει ότι ο αμερικανικός στρατός έχει καταστρέψει το 90% των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, η Τεχεράνη συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις και να προκαλεί πλήγματα αν και με μειωμένο ρυθμό.

«Ο Τραμπ θα μπορούσε να καταλήξει παγιδευμένος ανάμεσα στην ιδιοτροπία του και την πραγματικότητα του πολέμου. Αναμένει μια γρήγορη, σαφή νίκη. Αλλά σε αντίθεση με τους δασμούς που μπορούν να επιβληθούν και να ανακληθούν γρήγορα, το αποτέλεσμα του πολέμου είναι πέρα ​​από τον μονομερή έλεγχο και τις γρήγορες λύσεις. Και το ίδιο το Ιράν έχει λόγο», αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Axios που αποκαλύπτει ότι αμφιβολίες για τη στρατηγική σε αυτό τον πόλεμο έχει και ο στενός κύκλος του προέδρου.

Ο Τραμπ προσπαθεί να σπάσει τον αποκλεισμό των πετραλαϊκών ροών στον Περσικό αλλά κινδυνεύει να πιαστεί σε αυτό που αποκαλείται «παγίδα κλιμάκωσης», όπου μία ισχυρότερη δύναμη έχει κίνητρο να συνεχίσει να επιτίθεται και να αποδεικνύει την κυριαρχία της επειδή δεν μπορεί να πιάσει τους στόχους της.

«Λάθος η επέμβαση» στο Ιράν λένε σύμβουλοι του Τραμπ

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ παραδέχτηκε τον κίνδυνο, λέγοντας στο Axios: «Το ότι οι Ιρανοί ασχολούνται με το Στενά κάνει τον Τραμπ πιο εγκλωβισμένο».

Ο Τραμπ έχει συνηθίσει να κάνει ό,τι θέλει και στη συνέχεια να αυτοσχεδιάζει γρήγορα αν τα πράγματα πάνε στραβά. Αλλά αυτή τη φορά, κάποιοι στον στενό του κύκλο φοβούνται ότι η επίθεση στο Ιράν ήταν λάθος.

Μια πηγή κοντά στην κυβέρνηση είπε ότι ορισμένοι βασικοί αξιωματούχοι γύρω από τον Τραμπ ήταν απρόθυμοι να συμφωνήσουν στην επίθεση ή ήθελαν περισσότερο χρόνο.

«Κατέληξε να πει (σ.σ. ο Τραμπ), «Θέλω απλώς να το κάνω»», είπε η πηγή. «Υπερεκτίμησε πολύ την ικανότητά του να ανατρέψει το καθεστώς χωρίς να στείλει χερσαία στρατεύματα».

Η πηγή είπε ότι ο Τραμπ ήταν «υπερβολικά ικανοποιημένος» μετά τα γρήγορα χτυπήματα του περασμένου καλοκαιριού στο Ιράν και την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο: «Είδε πολλές αποφασιστικές γρήγορες νίκες με εξαιρετική στρατιωτική ικανότητα».

Ο Τραμπ μπορεί τώρα να χρειαστεί να λάβει μια δύσκολη απόφαση για μια σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση, κάτι που δεν ήταν στα σχέδιά του.

Κάποιοι αξιωματούχοι στο περιβάλλον του ήλπιζαν ότι θα μπορούσε να επιτύχει κάποια γρήγορα οφέλη στη σύγκρουση και να ανακηρύξει μία γρήγορη νίκη. Τώρα δεν είναι εύκολο να πείσει για μία νίκη.

Σενάρια για αποστολή χερσαίων δυνάμεων

Ένα από τα σενάρια που εξετάζεται είναι η κατάληψη του νησιού Χαργκ, κάτι που θα απαιτούσε την εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων και μάλιστα με μεγάλο ρίσκο. Σύμφωνα με αναφορές ένα σώμα 2.000 πεζοναυτών έχει ξεκινήσει από την Οκινάουα της Ιαπωνίας και αναμένεται να φτάσει μετά από περίπου δύο εβδομάδες στη Μέση Ανατολή.

Μία τέτοια απόπειρα βέβαια θα ανέβαζε σημαντικά το επίπεδο κλιμάκωσης και θα είχε ανεξέλεγκτες επιπτώσεις στις αγορές πετρελαίου.

Η λήξη του πολέμου φαίνεται επίσης να απομακρύνεται. Από τις δηλώσεις των αμερικανών αξιωματούχων οι ΗΠΑ φαίνεται πως σχεδίαζαν να συνεχίσουν τις έντονες στρατιωτικές επιχειρήσεις για τέσσερις με έξι εβδομάδες, έως δηλαδή περίπου τις αρχές Απριλίου.

Το Ισραήλ, που προσπαθεί να προωθηθεί στον Λίβανο και να δημιουργήσει τετελεσμένα, λέει ότι οι επιχειρήσεις στο Ιράν θα διαρκέσουν για τρεις εβδομάδες ακόμα.

Αλλά στην Ουάσιγκτον και σε πρωτεύουσες σε όλο τον κόσμο, οι αξιωματούχοι προετοιμάζονται για μια πολύ μεγαλύτερη κρίση. Επικαλούμενο τρεις πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης και συμμαχικών της κρατών, το Axios αναφέρει ότι η αστάθεια και η εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να συνεχιστούν μέχρι τον Σεπτέμβριο, ακόμη και αν ο πόλεμος μετατραπεί σε μια σύγκρουση χαμηλής έντασης.

Το Ιράν από την άλλη φαίνεται αποφασισμένο να μην υποχωρήσει και να διεξάγει έναν πόλεμο φθοράς. Παρά το ότι έχει υποστεί και θα υποστεί σημαντικά πλήγματα, για να διεκδικήσει τη νίκη το ιρανικό καθεστώς χρειάζεται απλώς να παραμείνει ζωντανό.