Οι σκληροί δείκτες τoυ κυκλοφοριακού εκτινάχθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 – Τι αποκαλύπτει η νέα αναφορά του ΕΜΠ

Τις εκρηκτικές συνθήκες του κυκλοφοριακού προβλήματος που έχουν διαμορφωθεί στην Αθήνα αποτυπώνει η νέα αναφορά του εργαστηρίου Συγκοινωνιακής Τεχνικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου την οποία προδημοσιεύει το in.

Η σύγκριση των δεικτών κυκλοφορίας τον Ιανουάριο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026 αποκαλύπτει πως η χρονική διάρκεια των διαδρομών των οχημάτων στην Αθήνα πολλαπλασιάζεται με ραγδαία ταχύτητα, όπως και τα χαμένα λεπτά που οι οδηγοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην κίνηση στους οδικούς άξονες της πόλης. Την ίδια ώρα η κυκλοφοριακή συμφόρηση από μέτρια γίνεται βαριά.

Σύμφωνα με την αναφορά του εργαστηρίου, οι οδικοί άξονες που καταγράφονται τα ρεκόρ μέσης απώλειας χρόνου ανά 10 χιλιόμετρα, με σειρά από το χειρότερο προς το καλύτερο, είναι: η άνοδος της Λεωφόρου Μεσογείων, η κάθοδος της λεωφόρου Μεσογείων, το ρεύμα της ανόδου της Κηφισίας, η Αττική Οδός στο τμήμα από Μεταμόρφωση ως τον περιφερειακό Υμηττού, η Αττική Οδός από τον περιφερειακό Υμηττού προς τον κόμβο Μεταμόρφωσης, η διαδρομή από το Σεράφειο προς Σύνταγμα (Πειραιώς- Π. Τσαλδάρη- Σταδίου), η Πατησίων προς Αλεξάνδρας, η άνοδος της Λεωφόρος Γαλατσίου, η Πατησίων προς το κέντρο και η διαμπερής ροή από Συγγρού προς Πατησίων.

Οι αναλύσεις της αναφοράς παρέχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα των συνθηκών κυκλοφορίας στην Αθήνα. Η σύγκριση με τα δεδομένα του προηγούμενου έτους επιτρέπει την αναγνώριση τάσεων και την αξιολόγηση της εξέλιξης της κυκλοφοριακής κατάστασης στην πόλη.
Οι δείκτες απαντούν σε βασικά ερωτήματα:

-Πόσο πιο αργά κινούμαστε στην πόλη σε σχέση με τις ιδανικές συνθήκες; (Δείκτης Χρόνου Ταξιδιού)
-Πόσα λεπτά χάνω καθημερινά στην κίνηση για κάθε 10 χιλιόμετρα που διανύω; (Χαμένα Λεπτά ανά 10 χλμ)
-Πόσο προβλέψιμη είναι η κυκλοφορία στην Αθήνα; (Δείκτης Αξιοπιστίας)
-Πόσο επιπλέον χρόνο χρειάζομαι για να είμαι σχεδόν βέβαιος ότι θα φτάσω στην ώρα μου; (Δείκτης Χρονικού Περιθωρίου)
-Πόσο συχνά αντιμετωπίζουμε σοβαρά προβλήματα κυκλοφορίας; (Δείκτης Συμφόρησης)

Τα λεπτά μιας διαδρομής μέσα στην πόλη πολλαπλασιάζονται

Η διάρκεια που διαρκεί ένα ταξίδι μέσα στην πόλη είναι ο πρώτος δείκτης ο οποίος αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος όπως αυτός αποτυπώνεται από τον Δείκτη Χρόνου Ταξιδιού (Travel Time Index):.

Ο δείκτης περιγράφει τον λόγο του πραγματικού χρόνου ταξιδιού προς τον χρόνο ελεύθερης ροής.

Τιμές κοντά στο 1 υποδεικνύουν ομαλή κυκλοφορία, ενώ μεγαλύτερες τιμές υποδεικνύουν συμφόρηση. Για παράδειγμα, τιμή 1.5 σημαίνει ότι το ταξίδι διαρκεί 50% περισσότερο από τον ιδανικό χρόνο.

Τον Ιανουάριο του 2025 αυτός ο δείκτης ήταν ήδη στο 2.43. Τον Ιανουάριο του 2026 σκαρφάλωσε στο 2.77

Πεντέμισι παραπάνω χαμένα λεπτά στους δρόμους

Μεγάλη είναι και η αύξηση των χαμένων λεπτών ανά 10 χλμ (ML10 – Minutes Lost per 10km):
Ο συγκεκριμένος δείκτης υπολογίζει τα επιπλέον λεπτά που χάνονται λόγω κυκλοφοριακής συμφόρησης ανά 10 χιλιόμετρα διαδρομής. Επιτρέπει τη σύγκριση διαδρομών διαφορετικού μήκους και παρέχει απτή εικόνα της χρονικής απώλειας.

Το 2025 ο συγκεκριμένος δείκτης ήταν στα 14.53 λεπτά ανά 10 χιλιόμετρα. Τον Ιανουάριο του 2026 ανέβηκε στα 19.88 χαμένα λεπτά ανά 10 χιλιόμετρα.

Τι δείχνουν οι υπόλοιποι δείκτες

Δείκτης Αξιοπιστίας 95% (Reliability Index – RI):

Ο λόγος του 95ου εκατοστημορίου του χρόνου ταξιδιού προς τη διάμεσο τιμή. Μετρά τη μεταβλητότητα του χρόνου ταξιδιού – χαμηλότερες τιμές υποδεικνύουν πιο προβλέψιμες συνθήκες κυκλοφορίας.

Το 2025 αυτή η τιμή ήταν στο 1.83 και το 2026 σκαρφάλωσε στο 2.64.

Δείκτης Χρονικού Περιθωρίου (Buffer Index – BI):

Υπολογίζεται ως (RI – 1) × 100 και δείχνει το επιπλέον ποσοστό χρόνου που πρέπει να υπολογίσει ένας οδηγός πάνω από τη διάμεσο τιμή για να φτάσει στον προορισμό του εγκαίρως σε ποσοστό 95% των περιπτώσεων. Για παράδειγμα, BI = 20% σημαίνει ότι πρέπει να υπολογίσετε 20% επιπλέον χρόνο από τον μέσο χρόνο ταξιδιού.

Το 2025 αυτός ο δείκτης ήταν 83% και το 2026 σκαρφάλωσε στο 104%.

Δείκτης Συμφόρησης (Congestion Index – CI):

Μετρά το ποσοστό των ταξιδιών που αντιμετωπίζουν σημαντική καθυστέρηση.

Διακρίνουμε δύο επίπεδα: Μέτρια Συμφόρηση όταν η αναλογία χρόνου ταξιδιού υπερβαίνει το 2 (διπλάσιος χρόνος από τον ιδανικό), και Σοβαρή Συμφόρηση όταν η αναλογία υπερβαίνει το 3 (τριπλάσιος χρόνος), υποδεικνύοντας εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες κυκλοφορίας.

Τον Ιανουάριο του 2025 ο δείκτης της μέτριας συμφόρησης ήταν στο 55.91% και το 2026 κατέβηκε στο 51.56%.
Αντιθέτως ανέβηκε ο δείκτης Σοβαρής Συμφόρησης από το 20.68% στο 25.74%.

Πως εξηγεί τα αποτελέσματα ο Δρ. Ορφέας Καρούντζος

O Δρ. Ορφέας Καρούντζος, Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής Τεχνικής του ΕΜΠ σχολιάζοντας τα ευρήματα της αναφοράς λέει στο in τα εξής:

«Τα τελευταία χρόνια, γίνεται μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια από το Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής ΕΜΠ, ως προς την συστηματική καταγραφή των κυκλοφοριακών συνθηκών στην Μητροπολιτική Περιοχή της Αθήνας. Θα μου επιτρέψετε να πω πως μιλάμε για ένα σύστημα που τέθηκε σε λειτουργία του 2021, με μηδενικούς πόρους για την υλοποίησή του, το οποίο έχει πλέον φτάσει να αποτελεί την μοναδική, δημοσίως προσβάσιμη, υλοποίηση που συλλέγει τέτοιο όγκο δεδομένων για την Αττική.

Με σταθερή μεθοδολογία, το Εργαστήριο συλλέγει δεδομένα για 31 επιλεγμένες διαδρομές και 4 κρίσιμες ώρες αιχμής της ημέρας (07:45, 08:45, 14:45, 17:45), αποτυπώνοντας κάθε μήνα την πραγματική εικόνα της πόλης, με πλήρη πρόσβαση και συνέχεια μέσω του traffic.survey.ntua.gr.

Στη σύγκριση του πρώτου μήνα του έτους, μεταξύ 2025 και 2026, οι δείκτες μας δείχνουν καθαρά επιδείνωση της κατάστασης, σε ουσιώδη ζητήματα που πραγματικά «πονάνε» τους οδηγούς. Συγκεκριμένα, ο Δείκτης Χρόνου Ταξιδιού ανεβαίνει από 2.43 σε 2.77, τα χαμένα λεπτά ανά 10 χλμ από 14.53 σε 19.88, ενώ η αξιοπιστία χειροτερεύει έντονα (Reliability Index 1.83 → 2.64). Τι σημαίνει πρακτικά το τελευταίο; Οτι δεν είναι μόνο ότι «καθυστερούμε» για μια μετακίνησή μας, αλλά και το ότι δεν ξέρουμε πόσο πραγματικά θα καθυστερήσουμε.

Αυτό φαίνεται και στον Δείκτη Χρονικού Περιθωρίου (Buffer Index) που εκτινάσσεται από 83% σε 164%. Με πιο απλά λόγια, για να είσαι “σχεδόν σίγουρα” κάπου στην ώρα σου, πρέπει να υπολογίζεις τεράστιο επιπλέον χρόνο από εκείνον που τυπικά κάνεις σε καθημερινή βάση.

Τέλος, η συμφόρηση γίνεται πιο “βαριά”. Η σοβαρή συμφόρηση (ταξίδια με τριπλάσιο χρόνο μετακίνησης, TTI>3) ανεβαίνει από 20.68% σε 25.74%, ακόμη κι αν οι περιπτώσεις με μέτρια συμφόρηση παρουσιάζουν μεμονωμένα σημάδια υποχώρησης.

Αυτή η εικόνα είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα του ότι οι πολίτες δεν έχουν αρκετά ισχυρά “ανταγωνιστικά” μέσα μετακίνησης απέναντι στο ΙΧ και ιδιαίτερα ΜΜΜ που να είναι γρήγορα, αξιόπιστα, ασφαλή και προβλέψιμα ως προς τους χρόνους τους.

Η εξομάλυνση δεν μπορεί να έρθει με μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά μόνο αν ξεκινήσουμε από την ενίσχυση και θωράκιση των ΜΜΜ ώστε να γίνουν πραγματική επιλογή για τον πολίτη. Χρειάζονται άμεσα καλύτερες συχνότητες, χωρητικότητα, προτεραιότητα στην κυκλοφορία, αξιοπιστία στον χρόνο ταξιδιού και καθημερινή λειτουργική συνέπεια.

Το βασικότερο όμως κέρδος αυτής της προσπάθειας είναι ότι ξέρουμε πλέον κάθε μήνα ακριβώς πού εντοπίζονται τα προβλήματα, πώς αυτά μεταβάλλονται και τι σημαίνει αυτό σε χρόνο, αξιοπιστία και καθημερινή απώλεια, ώστε να στοιχειοθετούνται στοχευμένες παρεμβάσεις σε πραγματικά δεδομένα και όχι στη θεωρία».